2.2.1 Behoud en versterking van de kenmerkende kwaliteit van het Borselse buitengebied     

Uitgangspunt van beleid blijft het behoud en de ontwikkeling van de bijzondere kwaliteit van het buitengebied van Borsele. Het gaat daarbij in het pilot-omgevingsplan om de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De kwaliteit van de leefomgeving staat hoog in het gemeentelijk vaandel en dat blijft zo. De ruimtelijke kwaliteit staat daarin centraal; versterkt en ondersteund door andere omgevingskwaliteiten, zoals de rust en de ruimte en de milieukwaliteit.

Ontstaansgeschiedenis

De ruimtelijke kwaliteit hangt nauw samen met de ontstaansgeschiedenis en de wijze waarop dit nog zichtbaar is in de landschapsstructuur en de beeldkwaliteit.

Het karakter van het buitengebied van Borsele is in belangrijke mate bepaald door de bedijkingsgeschiedenis van het gebied. Het Borsels buitengebied is een aaneenschakeling van poldergebieden die in de loop van de eeuwen op de zee zijn veroverd. Daarmee is de landschapsopbouw bepaald door het krachtenspel van mens en zee; de wisselwerking van het winnen van land op de zee en periodieke dijkdoorbraken.

De polderstructuur is in schillen opgebouwd rond de zogenaamde oudlandkernen. Tussen Goes en Nisse ligt het oudste gebied namelijk het kerngebied de Poel.

Verder is sprake van oudland rond Hoedekenskerke, Baarland, Oudelande en Ellewoutsdijk. In het begin van de 12e eeuw werden de oudlandkernen bedijkt. In eerste instantie om het doordringen van kreken in het achterland tegen te gaan. In het hedendaagse landschap zijn daarvan nog relicten te vinden, zoals de dijken bij Baarland, Hoedekenskerke en Oudelande en de later aangelegde ringdijken. De oudlandkernen werden van elkaar gescheiden door een stelsel van getijdegeulen (kreken). De belangrijkste geul was het Zwake die overging in het Sloe en de Schenge. In het geulenstelsel lagen zandplaten, de zogenaamde opwassen. Deze droogvallende delen werden na de periode van defensieve bedijking in het kader van landaanwinning bedijkt (offensieve bedijking). Het gaat om Heinkenszand, Ovezande en de polder daar direct omheen. Tegelijkertijd met de opwassen werden de toen nog buitendijks gelegen schorren bedijkt. Deze bedijkte gebieden worden aanwassen genoemd. Tot omstreeks 1500 werd op kleine schaal ingepolderd, hetgeen nu nog te zien is aan de kleine polders en het intensieve dijkenpatroon. Daarna maakte de technologische vooruitgang het mogelijk om grotere stukken in één keer in te polderen. Maar ook de langzame zeespiegelstijging in die tijd bevorderde de grootschalige inpoldering. De inpolderingsgeschiedenis van de grote polders loopt vanaf 1561, toen de Oude Kraaijertpolder werd bedijkt, tot aan de inpoldering van de Sloepolders in de 19e en 20e eeuw. Deze polders worden gekenmerkt door de grotere schaal en de langere, rechte wegen. Bijzonder is de renaissancepolder Borssele die gekenmerkt wordt door een open karakter en de rationele, rechthoekige verkaveling met het daarbij horende patroon van dijken en polderwegen (zie figuur 2.2.). Ook de kern Borssele is volgens dat rechthoekig verkavelingspatroon ingericht, waarbij de gedraaide oriëntatie ten opzichte van de omliggende polder opvallend is.

Figuur 2.2 Renaissancepolder Borssele

De bedijkingsgeschiedenis is daarmee sterk bepalend voor het huidige landschap. De kenmerkende structuur van dijken en wegen is met een aantal oude kreeklopen en de welen de belangrijkste structuurdrager van het landschap. Figuur 2.4. geeft de belangrijkste structuurdragers weer.

De bedijking was gericht op het uitbreiden van het agrarische areaal. De landbouw is nog steeds verreweg de belangrijkste gebruiksfunctie van het polderlandschap. De natuur- en landschapswaarden zijn in belangrijke mate verbonden met het agrarische gebruik. Denk daarbij aan het oude heggenlandschap bij Nisse of de weidereservaten in De Poel. Ook het huidige agrarische gebruik draagt bij aan de landschapswaarden van het buitengebied, bijvoorbeeld in de openheid en de fruitteelt. Natuurgebieden zijn op verschillende plaatsen ontstaan door dijkdoorbraken (welen), langs kreekrestanten en achter de Westerscheldedijk (inlaagpolders).

Ruimtelijke kwaliteiten - gebiedsbeschrijving

Het buitengebied van Borsele wordt gekenmerkt door een open polderlandschap. Een deel van de polders heeft een grootschalig, rationeel blokverkavelingspatroon. In de oudere polders is dat het gevolg van herverkavelingen, terwijl de nieuwere polders reeds bij het ontstaan op deze economische wijze zijn verkaveld. Nabij de kernen en in de landschappelijk beschermde gebieden zijn daarnaast polders met een meer kleinschalig verkavelingspatroon te vinden. In het landschap komen overigens veel dijken voor, van waarop vergezichten mogelijk zijn. Het landschap kan op basis van de ligging en de schaal van de polders onderverdeeld worden in een aantal deelgebieden: De Poel (oudland), de kleinschalige nieuwlandpolders van de Zak, de herverkavelde oudlandpolders (Baarland, Hoedekenskerke en Ellewoutsdijk), de grootschalige polders zoals de Kraaijertpolders en de Borsselepolder. De drie eerstgenoemde deelgebieden behelzen de (meer) kleinschalige en/of landschappelijk waardevolle polders.

De Poel

• Dit is een kleinschalig en open gebied. De erfbeplantingen, waaronder de 'Zeeuwse heggen', op de perceelsgrenzen en langs de sloten bepalen hier vrij sterk het beeld.

Kleinschalige polders

• Kleinschalige nieuwlandpolders van de Zak: deze polders zijn eerder kleinschalig. Boerderijen komen voor onderaan de dijk en bij grotere polders ook middenin langs de polderweg. In dit gebied komen ruimere erven voor, vaak met omzoomde boomgaarden.

• Herverkavelde oudlandpolders (Baarland, Hoedekenskerke en Ellewoutsdijk): dit gebied heeft een gemengd karakter; rondom Ellewoutsdijk komen grootschalige open polders voor, op andere plaatsen zijn eerder kleinschalige besloten polders. In dit gebied zijn vooral de wegbeplantingen beeldbepalend.

Grootschalige polders

• De grootschalige Kraaijertpolder: dit gebied heeft een vrij open karakter. De gronden werden er economisch efficiënt ingedeeld waarbij eerder grootschalige percelen zijn ontstaan. Dijken en polderwegen zijn hier veelal niet beplant. De nabijheid van het Sloegebied is hier vrij beeldbepalend. Erven komen voor onderaan de dijk of middenin langs de polderweg. Door de openheid van de polder zijn erfbeplantingen van belang voor de ruimtelijke kwaliteit.
• De grootschalige Borsselepolder: ook deze polder heeft een open grootschalig karakter, gekenmerkt door de vierkante wegenstructuur. De hoge Westerscheldedijk en de nabijheid van het Sloegebied zijn hier de belangrijkste beeldbepalende elementen. Erven komen voor langs de wegen; als solitaire objecten in de open ruimte of in de vorm van lintbebouwing.

In het buitengebied komen veel boerderijen voor. De traditionele agrarische bebouwingsvormen zoals Zeeuwse schuurboerderijen en boerenhofsteden hebben in Borsele een belangrijke cultuurhistorische waarde, maar zijn door hun verspreide aanwezigheid in het buitengebied ook voor de landschapsbeleving waardevol. Dergelijke bebouwing is in het open landschap makkelijk herkenbaar door de hoge bomen rondom het erf. Deze bomenrijen behoren tot de traditionele erfbeplanting. De bebouwing zelf is pas zichtbaar van dichtbij. Oorspronkelijk is de bebouwing gesitueerd langs de dijken, aan de rand van de polder. Bebouwing langs de wegen komt minder voor.

Erfbeplantingen in de Zak van Zuid-Beveland waren in vroegere tijden net zo vanzelfsprekend als de karakteristieke Zuid-Bevelandse boerderijen en spulletjes. In de beplanting en inrichting zat een logica die door het gebruik van het erf als het ware vanzelf ontstond en hierdoor in harmonie was met de bebouwing en hier nauwe samenhang mee vertoonde. De beplanting was een onderdeel van de bedrijfsvoering, waardoor men op een boerderij veelal zelfvoorzienend was. Vanwege de schaalvergroting en efficiëntie in de landbouw is het gebruik van de beplanting grotendeels verdwenen. De beplanting van een erf wordt nog steeds gezien als een kwaliteit, die kenmerkend is voor de Zak van Zuid-Beveland, omdat deze mede de Borselse identiteit bepaalt. Erfbeplantingen leveren hierdoor een belangrijke bijdrage aan het aanzien van het landschap. Deze kwaliteit van het landschap is van onschatbare waarde voor mensen die in het gebied wonen, werken en recreëren. Het is daarom van belang dat (bouw)ontwikkelingen landschappelijk goed worden ingepast, zodat de landschappelijke kwaliteit van erven behouden blijft en waar mogelijk wordt versterkt. Juist hierdoor kunnen de maat en schaal van de nieuwe bedrijfsbebouwing goed worden ingepast in het landschap en de veelal aanwezige bestaande karakteristieke bebouwing. Per landschapstype vertonen de erfbeplantingen verschillen. Het is van belang dat bij (bouw)ontwikkelingen de te ontwikkelen beplantingsplannen aansluiten op de kenmerken per deelgebied.

Naast de traditionele boerderijen komen ook nieuwe agrarische bedrijven voor. De moderne agrarische sector wordt gekenmerkt door een ontwikkeling van schaalvergroting en industrialisering. Waar de landbouw van oorsprong een activiteit was die gericht was op zelfvoorziening van de directe omgeving, is het geëvolueerd naar een rationele economische activiteit, die voor de (wereld)markt produceert. In het bewerken van het land (van handmatig naar machinaal), in de inrichting van het erf en in de vormgeving van de bebouwing is deze evolutie waarneembaar. Vanaf het prille begin van deze ontwikkeling is er sprake van functiescheiding op het erf, te beginnen met een scheiding tussen wonen en werken, doorgezet in afzonderlijke varkenskotten en wagenschuren. Naast de boerenwoningen komen veelvuldig, al dan niet samengevoegde, Zeeuwse arbeiderswoningen voor. Daarnaast zijn woningen ontstaan als resultaat van boerderijen die hun functie hebben verloren. De voormalige boerderijen zijn verbouwd tot woningen of gesloopt en vervangen door woningbouw.

In het buitengebied komt een aantal bebouwingsclusters voor die historisch gegroeid zijn zoals bijvoorbeeld Langeweegje, Graszoden, Sinoutskerke, Bakendorp en Baarsdorp. Ze worden vooral gekenmerkt door hun beperkt omvang. Deze landelijke bebouwingsconcentraties zijn veelal ontstaan langs historische verbindingswegen, maar toch zijn ze nooit uitgegroeid tot volwaardige kernen. Kenmerkend is de sterke relatie (verwevenheid) met de omliggende open ruimte. Het zijn veelal clusters van (arbeiders)woningen, al dan niet bij een boerderijencomplex. Overige functies komen in deze gebieden zelden voor. Meestal betreft het vrijstaande gebouwen.

De aanwezige natuur- en landschappelijke waarde vormen de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Bovendien wordt ook de recreatieve waarde van het buitengebied, gekenmerkt door rust, stilte en natuur, steeds meer gewaardeerd.

Behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit en vertaling naar deelgebieden

Het uitgangspunt van het veiligstellen en ontwikkelen van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied wordt langs verschillende sporen in het pilot-omgevingsplan vertaald.

Zoals hiervoor beschreven is sprake van verschillende deelgebieden:

• De Poel;
• Kleinschalige polders:
  1. Kleinschalige nieuwlandpolders;
  2. Herverkavelde oudlandpolders;
• Grootschalige polders:
  1. Kraaijertpolder;
  2. Borsselepolder.

Wat betreft de ontstaansgeschiedenis en de karakteristieke kenmerken zijn deze vijf deelgebieden in het algemeen duidelijk herkenbaar.

Voor het vastleggen van de bestaande kwaliteiten van het Borsels buitengebied in het pilot-omgevingsplan is het onderscheid in de aangegeven deelgebieden echter te grofmazig. De kwaliteiten van het landschap hangen samen met de dijkenstructuur, de aanwezige kreeklopen en welen, specifieke landschapselementen en perceelsgebonden landschaps- en natuurwaarden op specifieke locaties. Deze waarden zullen op perceelsniveau van een beschermende regeling worden voorzien. Het niveau van de deelgebieden is daarvoor te grootschalig. Met name de oudlandkern bij Sinoutskerke en het heggengebied bij Nisse zijn gebieden waar in het agrarisch gebied te beschermen landschaps- en natuurwaarden voorkomen. Deze gebieden zullen dan ook van een beschermende regeling worden voorzien.

Het pilot-omgevingsplan zal zonder meer - zonder nadere procedures - ruimte bieden aan het versterken en vergroten van de bestaande natuur- en landschapswaarden in het buitengebied.

Figuur 2.3 Omgeving Nisse

De ruimtelijke kwaliteit van het Borsels buitengebied wordt naast de natuurlijke en landschappelijke waarden, bepaald door de beeldkwaliteit van (voormalige) boerderijen en burgerwoningen. Behoud van omgevingskwaliteit wordt mede bereikt door het behoud van deze beeldkwaliteit bij toekomstige bouwinitiatieven. Daartoe worden de vigerende Beeldkwaliteitsnota en de Richtlijnen erfbeplanting vertaald in het pilot-omgevingsplan in voorwaarden voor nieuwe ontwikkelingen.

Figuur 2.4 Structuurdragers

Door voorwaarden te stellen aan toekomstige ontwikkelingen zal worden geborgd dat deze ontwikkelingen bijdragen aan de versterking en ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Daarbij zijn de deelgebieden zoals onderscheiden in het bestemmingsplan Borsels Buiten en bij de Beeldkwaliteitsnota en de Richtlijnen erfbeplanting in eerste instantie als uitgangspunt genomen, met dien verstande dat:

• er geen noodzaak is om een onderscheid te maken tussen de Herverkavelde oudlandpolders en de Kleinschalige nieuwlandpolders;

• het kerngebied De Poel en Heggengebied Nisse onderscheiden kan worden van de omliggende gronden die samengevoegd kunnen worden met de Herverkavelde oudlandpolders en kleinschalige nieuwlandpolders.

De relevante indeling van het plangebied in deelgebieden voor toelaatbare toekomstige ontwikkelingen is weergegeven in figuur 2.4. Voor de onderbouwing wordt verwezen naar bijlage 4; uit de tabel die is opgenomen in deze bijlage blijkt dat er, voor toelaatbare ontwikkelingsmogelijkheden, aanleiding is om een andere indeling van deelgebieden te hanteren.

Het versterken van de landschappelijke waarden (dijken, wegbeplantingen, schaal van het landschap) en de vergroting van de diversiteit aan natuurwaarden is niet alleen van belang voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, het draagt ook bij aan de aantrekkelijkheid van het gebied voor recreanten en toeristen en is daarmee van economische betekenis voor de ontwikkeling van aan het buitengebied verbonden recreatie (kleinschalig kamperen, aantrekkelijke dagrecreatieve functies, routes). De recreatieve gebruiksmogelijkheden van het buitengebied hebben ook een (potentieel) gezondheidsbevorderende functie.

2.2.2 Passende (economische) ontwikkelingsmogelijkheden     

Het gemeentebestuur wil in het buitengebied passende economische ontwikkelingsmogelijkheden, die de kwaliteit van het buitengebied niet aantasten, maar versterken. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in verschillende categorieën ontwikkelingen. Voor de ontwikkeling van functies in het buitengebied wordt ruim baan geboden aan functies die aan het buitengebied zijn gebonden. Daarnaast wordt passende ontwikkelruimte geboden voor andere functies. Daarbij wordt gekozen voor een grote mate van flexibiliteit. Dat betekent dat zo veel mogelijk wordt gewerkt met algemene regels, zowel voor wat betreft de uitbreidings- en vestigingsmogelijkheden voor functies als voor wat betreft de koppeling aan de locatie. Functies en ontwikkelingen die op voorhand niet gewenst zijn in het buitengebied worden niet mogelijk gemaakt. Functies en ontwikkelingen die niet in het algemeen hoeven te worden uitgesloten, worden voorzien van randvoorwaarden, die in een specifieke situatie, voor een specifieke locatie getoetst worden. In dat kader wordt ook getoetst aan de specifieke locatiekenmerken. De vraag of uitbreiding of vestiging toelaatbaar is, wordt dus in het specifieke geval beantwoord.

Categorieën functies

Primair aan het buitengebied gebonden functies

Grondgebonden landbouw, natuur- en landschapsontwikkeling en recreatief medegebruik zijn functies die onlosmakelijk verbonden zijn aan het buitengebied en mede bepalend zijn voor de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied. Deze functies krijgen in beginsel (binnen een aantal algemene randvoorwaarden) ruime ontwikkelingsmogelijkheden.

Landbouw

Vanuit een oogpunt van ruimtelijke kwaliteit is het agrarische grondgebruik onmisbaar. De landbouw is een bedrijfstak die – vanuit de bedrijfseconomische noodzaak – continu in ontwikkeling is. Daarbij kunnen verschillende ontwikkelingsrichtingen/strategieën worden onderscheiden:

• Schaalvergroting

Dit is een belangrijke tendens in de landbouw in het algemeen, zowel in de akkerbouw als in de veehouderij. In combinatie met het beëindigen van bedrijven breiden andere bedrijven uit. De bedrijfscentra krijgen in de regel een andere functie, veelal wonen met een nieuwe gebruiksfunctie voor de agrarische schuren (nieuwe economische dragers). Soms blijven loodsen in agrarisch gebruik door andere bedrijven. De agrarische gronden worden door de overblijvende bedrijven gebruikt om hun bedrijfsoppervlakte te vergroten. De schaalvergroting uit zich derhalve in bedrijven die qua oppervlakte groter zijn, maar ook in meer en grotere gebouwen en groter materieel.

Door de ingezette schaalvergroting zal ook vrijkomende agrarische bebouwing in het algemeen omvangrijker zijn, waardoor ze niet meer zo eenvoudig in te vullen zijn met nieuwe (niet-agrarische) functies.

• Specialisatie

Een aantal bedrijven richt zich op specialisatie als strategie. Een belangrijk voorbeeld in Borsele is de fruitteelt, Voor de fruitteelt in Nederland is de teelt van hoogwaardige kwaliteitsproducten een logische strategie. De Nederlandse fruitteelt kan niet concurreren met de bulkproductie elders. Met het oog op het leveren van een hoogwaardig kwaliteitsproduct zijn vanuit de sector de nodige beschermende voorzieningen gewenst, zoals regenkappen, hagelnetten en antihagelgeneratoren. Andere voorbeelden van specialisatie zijn de teelt van zwarte bessen, druiventeelt in combinatie met het maken van wijn, de teelt van eetbare bloemen, et cetera.

• Verbreding

Diverse bedrijven proberen een sterkere economische basis te creëren door koppeling van passende niet-agrarische activiteiten aan het agrarisch bedrijf. Voorbeelden daarvan zijn de verkoop van eigen producten, kleinschalige verblijfsrecreatie en een theetuin.

In beginsel moeten agrarische ondernemers de ruimte hebben om vanuit hun visie op hun bedrijf eigen accenten te leggen en keuzes te maken in deze ontwikkelingsstrategieën. Dat betekent dat het gemeentebestuur deze ontwikkelingsrichtingen met het pilot-omgevingsplan in beginsel wil faciliteren, binnen kaders. Die kaders worden ingegeven door de ruimtelijke karakteristiek van het buitengebied en cultuurhistorische en natuur- en landschapswaarden. In de teksten hierna wordt daar verder op ingegaan.

Akkerbouw en fruitteelt zijn van oudsher beeldbepalend voor het Borselse buitengebied en dat moet ook zo blijven. De grondgebonden landbouw krijgt dan ook ruime ontwikkelingsmogelijkheden. De omvang van de bouwmogelijkheden wordt begrensd. Aan het grondgebonden agrarische grondgebruik worden nauwelijks randvoorwaarden opgelegd, met uitzondering van de kwetsbare gebieden, zoals het heggengebied bij Nisse en het weidereservaat bij Sinoutskerke. Wel worden voorwaarden gesteld aan teeltondersteunende voorzieningen, voor zover het gaat om bouwwerken, die een duidelijke ruimtelijke invloed op de omgeving hebben. Het bieden van ontwikkelingsruimte voor de agrarische (grondgebonden) sector is noodzakelijk voor het behoud van de bedrijven en de kwaliteiten van het gebied. Intensievere vormen van agrarisch grondgebruik zoals intensieve veehouderij, glastuinbouw en aquacultuur (in gebouwen en in vijvers) zijn minder passend in het Borsels buitengebied. Aan deze categorieën zullen de nodige randvoorwaarden worden opgelegd. In het algemeen zullen verder randvoorwaarden aan de verschijningsvorm van gebouwen en kwalitatieve regels voor landschappelijke inpassing worden opgenomen, overeenkomstig de Beeldkwaliteitsnota en de Richtlijnen erfbeplanting.

Figuur 2.5 Fruitteelt

Natuur en landschapsontwikkeling, cultuurhistorie en archeologie 

Bij het karakter en de kwaliteiten van het Borselse buitengebied passende landschaps- en natuurontwikkeling is rechtstreeks mogelijk, ook al is de ecologische hoofdstructuur in beginsel gereed. Bestaande cultuurhistorische, landschappelijke, ecologische waarden en archeologische verwachtingswaarden worden, voor zover dat nodig is, veiliggesteld.

Recreatieve ontwikkelingsmogelijkheden

Context

Op basis van het provinciaal beleid zoals vastgelegd in het Omgevingsplan 2012-2018 is uitbreiding van het aantal kampeerplaatsen in de provincie niet gewenst. Om minimaal het huidige kwaliteitsniveau te kunnen blijven bieden tegen de hiervoor noodzakelijke tarieven is het niet wenselijk dat het aanbod aan kampeerplaatsen in Zeeland verder toeneemt. Bij kwaliteitsverbetering en revitalisering van kampeerbedrijven neemt het aantal kampeerplaatsen geleidelijk af, omdat hoogwaardiger vormen van verblijfsrecreatie worden aangeboden. Kampeerplaatsen die als gevolg hiervan vrijkomen, kunnen opnieuw in de markt worden gezet.

Gemeentelijk beleid

Het gemeentebestuur wil - vanwege de gewenste ruimte voor verbreding binnen de landbouw en de differentiatie van het toeristisch-recreatieve product - ruimte bieden voor de ontwikkeling van kleinschalig kamperen. Daarnaast biedt het gemeentebestuur ruimte aan innovatieve vormen van verblijfsrecreatie in de vorm van bijzondere overnachtingsplaatsen. Het gaat daarbij om kleinschalige (qua aantal en omvang) ontwikkelingen, op bijzondere locaties, die duidelijk onderscheidend zijn in vormgeving en uitstraling en waarbij een inventieve en originele relatie wordt gelegd tussen vormgeving en de locatie. Een bijzondere overnachtingsplaats kan volledig opgaan in het landschap, de karakteristiek van het landschap versterken, of daar juist een spraakmakende toevoeging aan doen. Gedacht kan worden aan een koppeling aan thema's, zoals:

• industrieel toerisme in de randzone van het Sloegebied;

• liberation route en militaire historie in de omgeving van Fort Ellewoutsdijk en de kuststrook van de Westerschelde;

• de kunst van het slapen in het overige buitengebied: met het landschap verbonden kunstzinnige overnachtingsplekken.

Verwacht wordt dat onder deze noemers (kleinschalig kamperen en bijzondere overnachtingsplaatsen) slechts een beperkt aantal kampeerplaatsen zal worden gerealiseerd. Aangenomen wordt dat door de herstructurering van grootschalige kampeerterreinen elders in de provincie ruimte is of zal ontstaan voor de beperkt te verwachten uitbreiding van het aantal kampeerplaatsen in Borsele.

De realisatie van kleinschalige kampeerterreinen wordt gekoppeld aan een melding: met dit instrument kan goed worden gemonitord of het aantal standplaatsen binnen de gemeentegrenzen niet onevenredig en ongewenst oploopt tot onaanvaardbare aantallen.

Aan het buitengebied gebonden recreatiemogelijkheden, zoals routegebonden recreatief medegebruik, van bestaande wegen, dijken en paden, maar ook door middel van nieuwe paden, wordt eenvoudig mogelijk gemaakt. Als grondeigenaren daarmee instemmen, voegt een procedure niet zo veel toe. Overigens wordt daarbij wel rekening gehouden met de belangen van aangrenzende grondeigenaren. Ook kleinschalige, ondersteunende voorzieningen zoals picknickbanken en informatieborden, gekoppeld aan de routes worden eenvoudig mogelijk gemaakt. Voor nieuwe verblijfsrecreatieve voorzieningen worden mogelijkheden geboden voor kleinschalige kampeerterreinen en bijzondere overnachtingsplaatsen. Voor het overige wordt het spoor van de nieuwe economische dragers (ned-regeling) gevolgd.

Figuur 2.6 Boerenlandroute Borsele Zuid

Faciliterende functies

Naast de primair aan het buitengebied gebonden functies is het buitengebied van belang voor een aantal 'faciliterende' functies. Het gaat daarbij om utilitaire functies, zoals waterhuishouding, waterkeringen, leidingen, die belangrijke betekenis hebben voor het functioneren van zowel het buitengebied als de kernen. Voor zover deze voorzieningen planologisch relevant zijn en dat vanuit het oogpunt van veiligheid nodig is, worden deze functies specifiek vastgelegd in het pilot-omgevingsplan. Als dat niet nodig is, wordt – met name vanuit het oogpunt van flexibiliteit – de bestaande situatie niet specifiek vastgelegd. Dat speelt bijvoorbeeld voor de waterlopen met een waterhuishoudkundige functie in het plangebied. Mede gelet op de veiligstelling van deze waterlopen in de Keur van het waterschap en de wens om eventuele nieuwe waterlopen eenvoudig te kunnen realiseren, worden deze waterlopen niet vastgelegd op de verbeelding van het pilot-omgevingsplan.

Ontwikkelruimte voor bestaande functies

Naast de primair aan het buitengebied gebonden functies, zoals hiervoor omschreven, komen in het buitengebied diverse functies voor die daaraan niet primair zijn gekoppeld, maar daar wel legaal zijn gevestigd. Het buitengebied is naast een agrarisch gebied bijvoorbeeld ook de locatie waarin veel burgerwoningen en niet-agrarische bedrijven zijn gevestigd.

Burgers zoeken het buitengebied onder meer op voor de rust en de ruimte en hebben specifieke gebruikswensen. Aan deze wensen (ruimte voor het houden van hobbydieren, erfbebouwing, kleinschalige beroep- of bedrijfsmatige activiteiten) kan in beginsel – binnen randvoorwaarden – tegemoet worden gekomen. Een strikte scheiding tussen agrarische percelen en gronden met een woonfunctie betekent dat procedures nodig zijn om bijvoorbeeld agrarische grond als schapenweitje bij een woning te gebruiken of een tuin bij een woning uit te breiden, als grond gekocht kan worden van het aangrenzende landbouwbedrijf. Bij dergelijke gebruiksveranderingen is het maken van een afweging in het algemeen niet nodig, tenzij sprake is van gronden met bijzondere natuur- of landschapswaarden. Wel zijn bepaalde voorwaarden gewenst, bijvoorbeeld met betrekking tot het uitbreiden van tuinen bij een woonfunctie in het buitengebied. In het algemeen hoeft dat geen bezwaar te zijn, waarbij wel moet worden voorkomen dat hinder ontstaat voor aangrenzende percelen.

Ook bestaande niet-agrarische bedrijven wordt – onder voorwaarden – ontwikkelingsruimte geboden. Het gaat daarbij om uitbreiding van het bedrijfsperceel en om uitbreiding van bebouwing. Overigens moet daarbij worden afgewogen of verplaatsing naar een bedrijventerrein niet beter is.

Bij de ontwikkeling van functies in het buitengebied ligt het accent, zoals hier voor beschreven, bij de functies die onlosmakelijk met het buitengebied zijn verbonden (grondgebonden landbouw, landschap, natuur en cultuurhistorie, recreatief medegebruik). Deze functies bepalen de kernwaarden van het buitengebied en die mogen niet onevenredig onder druk komen te staan.

2.2.3 Eenvoudig faciliteren, onder goede voorwaarden     

Het gemeentebestuur kiest voor een zo faciliterend mogelijke regeling, waarmee passende ontwikkelingen eenvoudiger mogelijk worden gemaakt. Het pilot-omgevingsplan biedt de mogelijkheid om ontwikkelingen rechtstreeks toe te staan mits voldaan wordt aan kwalitatieve voorwaarden.

Het rechtstreeks toestaan van ontwikkelingen kan eventueel gekoppeld worden aan een melding zodat is vastgelegd tussen gemeente en initiatiefnemer op welke wijze aan de kwalitatieve voorwaarden wordt voldaan. Daarnaast kan in het pilot-omgevingsplan gewerkt worden met 'afwijkingen' en 'delegatie'. Met de afwijkingen van het pilot-omgevingsplan kunnen ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt waarvoor in het huidige bestemmingsplan afwijkings- of wijzigingsbevoegdheden zijn opgenomen. Ten opzichte van de wijzigingsprocedure van het bestemmingsplan ontstaat hier tijdswinst. De gemeenteraad kan verder aan het college van burgemeester en wethouders de bevoegdheid delegeren om het pilot-omgevingsplan op afgesproken onderdelen te wijzigen. Ook hier ontstaat tijdwinst ten opzichte van een traditionele partiële bestemmingsplanherziening.

De Omgevingswet biedt voorts mogelijkheden om noodzakelijke afwegingen en onderzoeken voor initiatieven vooruit te schuiven naar het moment van aanvraag. In het pilot-omgevingsplan wordt opgenomen aan welke (kwalitatieve) voorwaarden moet worden voldaan, de toetsing vindt in een later stadium plaats.

In het pilot-omgevingsplan voor het buitengebied van Borsele wordt de vereenvoudiging van regelgeving onder andere gezocht in:

• het eenvoudig uitwisselbaar maken van functies als agrarisch grondgebruik, waterlopen, nieuwe natuur, tuinen bij burgerwoningen: daardoor ontstaat er meer ruimte om functiewijzigingen die als algemeen aanvaardbaar worden beschouwd eenvoudig door te voeren; overigens zullen daarbij voor specifieke gronden met bijzondere landschaps- of natuurwaarden of met het oog op het voorkomen van overlast wel voorwaarden worden gesteld;

• het op een eenvoudige wijze vastleggen van de vorm van agrarische bouwvlakken en de locatie van nieuwe gebouwen: in de bestemmingsplanpraktijk is gebleken dat de harde grenzen van agrarische bouwvlakken bij initiatieven onnodig belemmerend werken; vaak is er overeenstemming over de aanvaardbaarheid van de vormverandering en wordt er medewerking verleend aan een vormverandering; de huidige bestemmingsplanherziening voor vormverandering wordt als onnodig zwaar en tijdrovend ervaren;

• het eenvoudig mogelijk maken van uitbreiding van bestaande niet-agrarische bedrijfsactiviteiten;

• het eenvoudig mogelijk maken van zorginitiatieven (zoals zorgboerderijen, kinderopvang en andere mogelijkheden om thuis zorg te verlenen) omdat in de huidige participatiemaatschappij deze ruimte nodig is;

• het vereenvoudigen van het stelsel van omgevingsvergunningen voor het uitvoeren van werken en werkzaamheden: het uitvoeren van werken en werkzaamheden kan ook in een pilot-omgevingsplan aan regels worden gebonden (met een afwijking van het plan); eventuele regels voor werken en werkzaamheden worden beperkt tot regels die een directe relatie hebben met de bijzondere kwaliteit van het buitengebied (kwaliteiten van de dijken, heggenlandschap, oude graslandgebieden);

• het opnemen van de mogelijkheid om gelijkwaardige oplossingen toe te passen: hierdoor ontstaat ruimte om in plaats van een standaardnorm voor bijvoorbeeld landschappelijke inpassing ook andere opties mogelijk te maken, waardoor kwalitatief een gelijkwaardige of betere situatie ontstaat; zo'n gelijkwaardige oplossing vraagt om goed overleg en afstemming;

• onderzoeken worden zo veel mogelijk vooruit geschoven naar het moment van een aanvraag: bijvoorbeeld geluidsonderzoek en onderzoek naar persoonsgebonden risicocontouren van leidingen en inrichtingen kunnen vooruit geschoven worden naar het moment dat een aanvraag voor een woning of een ander kwetsbaar object wordt ingediend; onderzoek naar de gevolgen van een maximale invulling van agrarische bouwvlakken (planMER) kan niet vooruitgeschoven worden; hier moeten de totale gevolgen van het plan in beeld worden gebracht.

Nieuwe functies

Wat betreft het toelaten van nieuwe functies (op erven bij aanwezige functies) gaat het gemeentebestuur bij de toetsing nadrukkelijk uit van de kwaliteiten van de betreffende locatie en de invloed daarop van de nieuwe functie. Functies die in het buitengebied in het algemeen niet passend zijn worden algemeen uitgesloten. Het gaat daarbij om functies die ruimtelijk en/of milieuhygiënisch een te grote belasting betekenen, of om functies die naar de aard aan dorpen en kernen zijn gebonden en bijdragen aan het voorzieningenniveau. Anderzijds kunnen kleinschalige, ondergeschikte functies met weinig effecten op de omgeving algemeen worden toegestaan. Voor het overige is het afhankelijk van de specifieke omstandigheden of medewerking kan worden verleend aan een nieuwe ontwikkeling en onder welke voorwaarden.

Voor de toetsing van dergelijke ontwikkelingen wordt een procesbenadering gehanteerd. Afhankelijk van de aard en de omvang van de ontwikkeling worden de daarbij behorende stappen doorlopen. Voor een in schaal en omvang relatief beperkte ontwikkeling kan volstaan worden met een eenvoudige afweging en is landschappelijke inpassing (stap 4 ) en een ruimtelijke meerwaarde (stap 5) niet altijd noodzakelijk. Naarmate een ontwikkeling ingrijpender en grootschaliger is zijn alle stappen aan de orde en is landschappelijke inpassing en/of ruimtelijke kwaliteitswinst noodzakelijk.

Stap 1: Past initiatief in het pilot-omgevingsplan?

Initiatieven die op voorhand als passend in het buitengebied (naar aard en omvang van de functie en de daar aan te stellen voorwaarden) gezien worden, worden rechtstreeks of met een melding mogelijk gemaakt in het pilot-omgevingsplan.

Als een initiatief niet rechtstreeks in het pilot-omgevingsplan past, dan zullen hiervoor mogelijkheden worden geboden (afwijking, delegatie) waarbij dan wordt getoetst volgens de volgende stappen.

Stap 2: Past de functie op de locatie?

Bij de vraag of het initiatief past op de locatie spelen de volgende aspecten een rol:

• de aard en de omvang van de ontwikkeling;

• het gebied waar de ontwikkeling plaatsvindt.

Bij de beoordeling of een initiatief naar aard en omvang van de functie in het gebied past kan een onderscheid gemaakt worden naar functies die in meer of mindere mate een binding hebben met het buitengebied. Functies die bij uitstek een bijdrage leveren aan het voorzieningenniveau in de kernen (detailhandel, kantoren met een baliefunctie, zorgfuncties) of grootschalige bedrijven met een verkeer aantrekkende werking passen naar aard minder goed in het buitengebied. Alleen als daarbij sprake is van een meerwaarde van de vestiging in het buitengebied, kan daaraan medewerking worden verleend.

Functies die een duidelijke relatie hebben met het buitengebied (zoals aan de landbouw gekoppelde of daarmee verbonden bedrijven, aan het buitengebied gebonden dag- en verblijfsrecreatieve functies, aan de landbouw en/of het buitengebied gerelateerde dienstverlening, maatschappelijke en zorgfuncties en landbouwproduct verwerkende bedrijven) worden eerder als passend beoordeeld. Ook de omvang van een initiatief en de mate waarin uitbreiding van bebouwing aan de orde is, zijn van belang voor de beoordeling.

Bij de beoordeling van een initiatief worden de specifieke kwaliteiten van het betreffende deelgebied (bijvoorbeeld kerngebied de Poel of de grootschalige polders) in ogenschouw genomen.

Stap 3: Past de functie bij de omgevingsaspecten van de locatie?

Bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling wordt beoordeeld of de kwaliteiten van de locatie actief worden benut en er zowel economisch als ruimtelijk ook kwaliteit wordt toegevoegd.

Daarbij moet worden aangegeven wat de gevolgen zijn van de ontwikkeling voor aspecten als ecologische en landschappelijke waarden, bodemkwaliteit, waterhuishouding, in de grond aanwezige of te verwachten monumenten en cultuurhistorische waarden. Tevens moet worden aangegeven of voldaan wordt aan sectorale wet- en regelgeving en mogen het woon- en leefklimaat van omwonenden en de ontwikkelingsmogelijkheden van omliggende bedrijven niet (onevenredig) worden aangetast.

Stap 4: Is sprake van een goede landschappelijke inpassing?

Wat de landschappelijke inpassing betreft wordt uitgegaan van een hoogwaardige en gevarieerde inpassing, passend bij de indeling in deelgebieden.

Stap 5: Is sprake van een meerwaarde voor het gebied?

Om medewerking te verlenen aan een initiatief kan, anders dan met landschappelijke inpassing, ook een meerwaarde worden gecreëerd door een aantoonbare fysieke verbetering van de kwaliteit van het buitengebied. Als uitgangspunt voor het bepalen en invullen van de meerwaarde is een handreiking die door de geraadpleegde klankbordgroep is gedaan gebruikt (economische meerwaarde, maatschappelijke meerwaarde, natuurlijke meerwaarde). Hieronder kan onder andere worden verstaan het versterken van de recreatieve potenties van het buitengebied van Borsele, het versterken van natuur- of landschapswaarden en de versterking van cultuurhistorische waarden.

Figuur 2.7 Zwaakse weel

Het gemeentebestuur vindt het draagvlak van omwonenden en eventuele andere belanghebbenden een belangrijk aspect bij het beoordelen van initiatieven. Initiatiefnemers zijn daarvoor verantwoordelijk, waarbij uit de aanvraag (of eventueel melding) moet blijken hoe de initiatiefnemer het draagvlak heeft getoetst en of er in de omgeving draagvlak is voor de beoogde ontwikkeling. Overigens betekent het aanwezig zijn van draagvlak niet automatisch dat meegewerkt wordt aan een ontwikkeling. Omgekeerd betekent ook het ontbreken van draagvlak niet op voorhand dat geen medewerking wordt verleend. Primair blijft sprake van een toets aan de effecten op de omgevingskwaliteit. Het aanwezige draagvlak speelt daarbij echter wel een aanvullende rol.

2.2.4 Verbrede reikwijdte: integraal beleid voor de fysieke leefomgeving     

De Omgevingswet (en daarmee een omgevingsplan) heeft betrekking op de fysieke leefomgeving. Dat begrip is breder dan de goede ruimtelijke ordening uit de Wro. Op basis van artikel 1.2 van de Omgevingswet omvat de fysieke leefomgeving in ieder geval bouwwerken, infrastructuur, watersystemen, water, bodem, lucht, landschappen, natuur en cultureel erfgoed. Als gevolgen voor de fysieke leefomgeving worden onder meer aangemerkt activiteiten waardoor emissies, hinder of risico's worden veroorzaakt. Gevolgen voor de mens, voor zover deze wordt of kan worden beïnvloed via de onderdelen van de fysieke leefomgeving worden ook aangemerkt als gevolgen voor de fysieke leefomgeving.

In het Besluit kwaliteit leefomgeving worden door het rijk normen en instructieregels opgenomen voor de verschillende aspecten van de leefomgeving. Daarmee wordt de kwaliteit van de fysieke leefomgeving vertaald in concrete normen. Naar aanleiding van een door de Tweede Kamer aangenomen amendement is het mogelijk dat gemeenten aanvullende eisen stellen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Dat kan bijvoorbeeld als sprake is van onvoorziene gezondheidsrisico's, die nog niet door de wet worden beschermd. Zo kan een gemeente een omgevingsvergunning weigeren als sprake is van bijzondere omstandigheden, waardoor het verlenen van de vergunning zou leiden tot nadelige gevolgen voor de gezondheid.

De ruimte die de Omgevingswet biedt, kan met het pilot-omgevingsplan in beginsel worden benut. Daarbij spelen twee aspecten een rol:

• het opnemen van het vigerende gemeentelijk beleid voor de fysieke leefomgeving, dat nu nog via andere sporen is geregeld, in het pilot-omgevingsplan;

• formuleren van integraal beleid en regels voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

Vigerend gemeentelijk beleid fysieke leefomgeving

Wat betreft het integreren van de gemeentelijke verordeningen en beleidsregels voor de fysieke leefomgeving in het pilot-omgevingsplan kiest het gemeentebestuur voor een selectieve aanpak. Daarbij spelen drie aspecten een rol. In de eerste plaats zijn de verordeningen en beleidsregels niet opgesteld met het oogmerk ze ooit mee te nemen in een pilot-omgevingsplan, waardoor er verschillen zijn in plangebieden en definities. De verordeningen en beleidsregels zouden moeten worden aangepast, ingetrokken en/of gedeeltelijk van kracht moeten blijven voor het gebied wat niet in het pilot-omgevingsplan wordt opgenomen. In de tweede plaats is de duidelijkheid en toegankelijkheid van het pilot-omgevingsplan een belangrijk aandachtspunt. Naarmate meer verordeningen en beleidsregels – die qua opzet niet zijn afgestemd op het pilot-omgevingsplan – worden opgenomen, kan de duidelijkheid van het pilot-omgevingsplan afnemen. Tot slot is van belang dat er nog geen wettelijke standaarden zijn en het integreren van verordeningen en beleidsregels daardoor relatief veel pionierswerk kost.

Om die reden is besloten om een selectie te maken van de verordeningen en beleidsregels die meegenomen worden in het pilot-omgevingsplan. De verordeningen en beleidsregels die aansluiten bij en van belang zijn voor de doelstelling om het bijzondere karakter van het buitengebied te behouden worden in ieder geval meegenomen en zo nodig aangepast (bijvoorbeeld door aanpassing van het gebied waarop de verordening van toepassing is, het op een andere manier raadpleegbaar maken of door een beleidsregel te actualiseren). Het betreft de verordeningen en beleidsregels die van belang zijn voor de landschapsstructuur (erfbeplantingsregels, waardevolle bomen en dergelijke) en voor de beeldkwaliteit (Beeldkwaliteitsnota). Voorts zijn de beleidsregels en verordeningen meegenomen waarvan opname noodzakelijk is (de erfgoednota is opgesteld in afwachting van de vertaling van het archeologiebeleid in een bestemmingsplan en hoeft dus niet te worden opgenomen) of relatief eenvoudig (zoals het stookbeleid). Het pilot-omgevingsplan moet zodanig van opzet zijn dat in de toekomst beleidsregels of verordeningen relatief eenvoudig aan het plan kunnen worden toegevoegd. In Bijlage 7 is een overzicht opgenomen van de beleidsregels en -nota's en de afweging of deze wordt vertaald in het pilot-omgevingsplan.

Naast het opnemen van de vigerende verordeningen en beleidsregels in het pilot-omgevingsplan is het mogelijk om - voor zover de wetgeving zich daar niet tegen verzet - eigen beleid en regels te formuleren voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Dat zou bijvoorbeeld kunnen betekenen dat niet-agrarische bewoners van het buitengebied wat meer hinder van de agrarische bedrijfsvoering moeten accepteren. Omgekeerd zou beleid opgesteld kunnen worden, waarmee bepaalde agrarische ontwikkelingen beperkt worden, met als doel gezondheidsrisico's te beperken. Op een aantal terreinen geldt al specifiek gemeentelijk beleid: geluid en hagelkanonnen. Dit beleid is geëvalueerd en wordt vertaald in het pilot-omgevingsplan. Vooralsnog lijkt er geen aanleiding te zijn om specifiek aanvullend beleid te formuleren. In bijlage 6 is een overzicht gegeven van mogelijke aspecten die daarbij een rol kunnen spelen.

4.2.1 Opzet van een omgevingsplan     

Een omgevingsplan verschilt op een aantal onderdelen van het bestemmingsplan. Zo bevat het pilot-omgevingsplan regels voor activiteiten die gericht zijn op het bereiken en in stand houden van 'een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit'. Het vertrouwde referentiekader 'goede ruimtelijke ordening' uit de Wro verdwijnt met de Omgevingswet en het nieuwe referentiekader kan nu met de pilot-status voor dit plan al worden toegepast. Een gezonde fysieke leefomgeving is een veel breder kader dan de goede ruimtelijke ordening. Ook bijvoorbeeld milieuaspecten, beeldkwaliteit en welstand zijn onderdeel van de gezonde fysieke leefomgeving en kunnen daarmee onderdeel zijn van een pilot-omgevingsplan. Volgens de Omgevingswet gaat het in een omgevingsplan om 'het waarborgen van de veiligheid, het beschermen van de gezondheid, het beschermen van het milieu, het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden, het behoud van cultureel erfgoed, de natuurbescherming, het tegengaan van klimaatverandering, de kwaliteit van bouwwerken, de evenwichtige toedeling van functies aan locaties, het behoeden van de staat en werking van infrastructuur voor nadelige gevolgen van activiteiten, het beheer van infrastructuur, het beheer van watersystemen, het beheer van geobiologische en geothermische systemen en ecosystemen, het beheer van natuurlijke hulpbronnen, het beheer van natuurgebieden en het gebruik van bouwwerken' (artikel 1.2 Omgevingswet).

Een gemeente mag zelf bepalen of alle regels en bepalingen die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving uiteindelijk in een omgevingsplan terecht komen. Er kan ook voor worden gekozen om bepaalde onderdelen separaat te blijven regelen in beleidsregels of verordeningen. Het omgevingsplan heeft dan echter niet het beoogde integrale karakter.

Het omgevingsplan onder de Omgevingswet kent geen geldigheidstermijn (uiterste houdbaarheidsdatum): een eenmaal vastgesteld omgevingsplan blijft gelden en kan op onderdelen steeds worden herzien. Alleen het onderdeel dat wordt herzien is daarbij onderdeel van de vaststellingsprocedure en staat open voor beroep.

Bij de inrichting van de set van regels voor het pilot-omgevingsplan en de opzet van de verbeelding wordt rekening gehouden met deze mogelijkheid om onderdelen (modules) eenvoudig te kunnen herzien. Er hoeft daarmee ook geen uitgebreid feitelijk onderzoek gedaan te worden naar uiteenlopende uitvoeringsvarianten van het plan: dit kan worden doorgeschoven naar het moment waarop er daadwerkelijk sprake is van een ontwikkeling. Het pilot-omgevingsplan voor Borsele heeft als 'bestemmingsplan met verbrede reikwijdte' een plantermijn van 20 jaar.

Schematisch zou de opzet van een omgevingsplan er dan als volgt uit kunnen zien.

Figuur 4.1 Lagen in de verbeelding (plat vlak en in digitale laagopbouw) met een voorbeeldmodule van de regels

De raadpleger 'prikt' door op de verbeelding op een bepaalde locatie te klikken als het ware door alle lagen/modules in een omgevingsplan en ziet alle relevante onderdelen van het omgevingsplan, met uitsluitend de onderdelen van de regels die voor de betreffende locatie van belang zijn.

Naar een opzet voor het pilot-omgevingsplan voor Borsele  

In het pilot-omgevingsplan voor Borsele:

• worden waar mogelijk algemene regels gehanteerd;

• wordt voor zover noodzakelijk en wenselijk een onderscheid in deelgebieden gemaakt;
• zal sprake zijn van een module 'Functies: waarvoor mag ik deze locatie gebruiken' en een module 'Bouwen: wat mag ik op deze locatie bouwen': de reden hiervoor is tweeledig:
  1. de Omgevingswet spreekt van een omgevingsvergunningplicht voor verschillende activiteiten zoals een bouwactiviteit of een afwijkactiviteit en de aanvrager kan kiezen om aanvragen los van elkaar of gelijktijdig in te dienen; deze activiteiten hebben een eigen plek in het pilot-omgevingsplan gekregen;
  2. ten behoeve van de vraaggestuurde raadpleegbaarheid via een vraaggestuurd menu (zie hierna onder raadpleegbaarheid: 'waar kan ik mijn perceel voor gebruiken', 'hoe hoog mag ik bouwen') is het onderscheid wenselijk;
• blijft natuurlijk uitgangspunt dat er uitsluitend voor het toegelaten gebruik mag worden gebouwd;
• zullen concrete, feitelijk aanwezige, te verwachten of te realiseren waarden op perceelsniveau worden geborgd.

4.2.2 Instrumentarium van de Omgevingswet en mogelijkheden pilot-status     

Bij de nieuwe doelen en uitgangspunten hoort ook een vernieuwd instrumentarium dat aansluit bij de beoogde doelen (integraal, globaal, doelgericht denken, afwegingsruimte, kwalitatief in plaats van kwantitatief, vertrouwen). Dit instrumentarium bestaat uit verschillende soorten van regels: bouw- en gebruiksregels en beoordelingsregels, omgevingsvergunning voor afwijken, meldingsregels, maatwerkvoorschriften en -regels en regels voor gelijkwaardigheid.

Met het instrument 'melding' kan door de pilot-status worden geëxperimenteerd evenals met de delegatiebevoegdheid. Voor een overzicht van de wijze waarop van de verschillende mogelijkheden van de pilot-status gebruik is gemaakt wordt verwezen naar bijlage 1.

Naar een opzet voor het pilot-omgevingsplan voor Borsele

Bij de keuze voor instrumentarium wordt gestreefd naar minder regels en naar ontwikkelingen met minder of kortere procedures mogelijk maken. De voorkeur wordt gegeven aan het rechtstreeks toestaan van initiatieven en ontwikkelingen mits voldaan wordt aan een aantal voorwaarden. Het is vervolgens de verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer om aan deze voorwaarden te (blijven) voldoen. Dit vraagt extra aandacht en alertheid van de ambtelijke medewerkers die belast zijn met handhaving.

Waar nodig worden de regels aangevuld met de bepaling dat een melding van een ontwikkeling moet worden gedaan bij het college van burgemeester en wethouders. Hierdoor ontstaat een duidelijk signaleringsmoment.

Ontwikkelingen of activiteiten die niet rechtstreeks of met melding worden toegestaan kunnen met een afwijking of delegatie worden toegestaan: het pilot-omgevingsplan bevat de voorwaarden waaronder deze instrumenten kunnen worden toegepast.

4.2.3 Objectgerichtheid omgevingsplan     

Uitgangspunt voor omgevingsplannen is het objectgericht benaderen van de informatie en de regels die in een omgevingsplan staan. Gronden en panden zijn objectgericht te benaderen indien de gronden gekoppeld worden aan een getekend vlak waaraan de betreffende regels voor de gronden en panden zijn gekoppeld. Bij het pilot-omgevingsplan voor Borsele leidt een dergelijke systematiek er toe dat een van de doelstellingen (flexibiliteit om de begrenzing van bestemmingsvlakken en bouwblokken aan te passen) niet wordt bereikt. Daarnaast is de huidige landelijke raadpleegomgeving voor bestemmingsplannen (www.ruimtelijkeplannen.nl) nog niet geschikt om daadwerkelijk objectgericht te raadplegen.

Naar een opzet voor het pilot-omgevingsplan voor Borsele

Voor het pilot-omgevingsplan voor Borsele is daarom gekozen voor:

• het opnemen van symbolen voor bestaande functies waarvan de locatie en begrenzing niet strikt behoeft te worden vastgelegd;
• het raadplegen via een eigen aanvullende raadpleegomgeving.

4.2.4 Verbrede reikwijdte     

In het pilot-omgevingsplan kunnen gemeentelijke beleidsregels en verordeningen worden geïntegreerd of er kan naar worden verwezen. Voordeel van het werken met een verwijzing naar beleidsregels of verordeningen is dat het pilot-omgevingsplan niet behoeft te worden gewijzigd bij veranderende inzichten: het wijzigen van de materiële beleidsregel of de verordening is dan voldoende. Nadeel is dat het bedoelde integrale karakter minder goed uit de verf komt. Het uitgangspunt voor het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 is dan ook dat beleidsregels en verordeningen waar mogelijk in het pilot-omgevingsplan worden verwerkt.

De verbrede reikwijdte heeft niet alleen betrekking op de verwerking van beleidsregels en verordeningen die een relatie hebben met de fysieke leefomgeving. Verbrede reikwijdte heeft ook betrekking op het bieden van een handvat om de verschillende aspecten die spelen in de fysieke leefomgeving met elkaar in verbinding te brengen en in onderlinge samenhang af te wegen (integraliteit). In het pilot-omgevingsplan wordt de integraliteit bij nieuwe ontwikkelingen in deelgebieden als volgt ingevuld:

• algemene beoordeling of een functieverandering of bouwwerk naar aard en omvang past in het betreffende deelgebied, gelet op de kenmerken van het gebied;
• beoordeling of aan de basis voorwaarden, voor zover relevant, wordt voldaan;
• beoordeling of aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit wordt voldaan; er zijn verschillende mogelijkheden om tot versterking te komen en afhankelijk van de ontwikkeling is bepaald op hoeveel punten er een meerwaarde moet worden geleverd; het is aan de initiatiefnemer om hier keuzes in te maken;
• indien niet aan de hiervoor genoemde beoordelingscriteria wordt voldaan kan, na een integrale afweging van alle beoordelingsaspecten, een initiatief alsnog als aanvaardbaar en passend binnen een deelgebied worden aangemerkt, waarbij dan tevens sprake moet zijn van een voldoende mate van compensatie van de beoordelingsregels waaraan niet in voldoende mate wordt voldaan.

4.2.5 Opzet pilot-omgevingsplan voor Borsele     

Samenvattend leiden de aspecten in de hiervoor beschreven paragrafen tot de volgende opzet van het pilot-omgevingsplan voor Borsele.

Algemene regels

Waar mogelijk zijn in het plan algemene regels gehanteerd.

Eenvoudige procedure

Ontwikkelingen worden zoveel mogelijk rechtstreeks of met een melding toegestaan; hieraan zijn kwantitatieve en/of kwalitatieve voorwaarden verbonden.

Ontwikkelingen die met een afwijking of delegatie zijn toegestaan worden getoetst op voorwaarden (kwalitatief en/of kwantitatief) en geboden meerwaarde.

Deelgebieden

Er is een onderscheid in deelgebieden gemaakt; deze deelgebieden zijn op verschillende niveaus van elkaar te onderscheiden:

• doel/koers op hoofdlijnen:
  1. zoals blijkt uit hoofdstuk 2 is op hoofdlijnen het onderscheid tussen de deelgebieden (de Poel, Kleinschalige nieuwlandpolders, Herverkavelde oudlandpolders, Grootschalig polders en Westerschelde) voor het huidige gebruik maar beperkt nuttig en nodig;
  2. ook voor de geboden ontwikkelmogelijkheden zijn de 5 deelgebieden niet onderscheidend genoeg en daardoor niet geschikt als afwegingskader;
  3. de indeling in deelgebieden uit het bestemmingsplan Borsels Buiten wordt zoals in hoofdstuk 2 beschreven voor het binnendijkse gebied vertaald in 3 deelgebieden te weten: kerngebied de Poel met omliggende schil en het heggengebied rond Nisse, kleinschalige polders (restgebied de Poel, Kleinschalige nieuwlandpolders en Herverkavelde oudlandpolders) en de grootschalige polders;
  4. de toelaatbaarheid van ontwikkelingen wordt voorts gekoppeld aan een locatietoets waarbij niet alleen voldaan moet worden aan algemene voorwaarden maar ook - in een aantal gevallen - een meerwaarde voor het buitengebied van Borsele moet worden gecreëerd;
• gebruik:
  1. de vigerende systematiek van bestemmingen in bestemmingsplannen impliceert een gebiedsindeling op basis van feitelijk gebruik; in het pilot-omgevingsplan wordt hier terughoudend mee omgegaan; waar dat niet nodig is worden functies niet van elkaar onderscheiden maar worden meerdere vormen van gebruik rechtstreeks toegestaan; ten opzichte van het traditionele bestemmingsplan is sprake van een globalisering van bestemmingen en een vergroting van de flexibiliteit;
  2. dit betekent concreet dat in het plan onderscheid is gemaakt in:
     1. functies waarvan locatie en begrenzing worden vastgelegd (Natuur, Water, Waterkering en Groen);
     2. het 'overige' gebied waarbinnen relevante bestaande functies met een symbool (in SVBP2012 een functieaanduiding) indicatief zijn vastgelegd;
     3. het gebruik van indicatieve symbolen betekent dat de locatie en begrenzing niet dwingend op de verbeelding zijn vastgelegd maar dat in de regels is aangegeven welke gronden ten behoeve van de functies mogen worden gebruikt (en daarmee mogen worden bebouwd);
     4. voor de gebieden waarbinnen functies met symbolen zijn weergegeven gelden algemene regels voor bouwen en gebruik (algemeen toelaatbaar gebruik, algemene bouwregels); de combinatie van regels (regels voor de indicatief aangeduide functieaanduidingen en regels voor algemene toelaatbaarheid) moet er voor zorgen dat het bestaande toelaatbare gebruik en de daarmee verband houdende bebouwing niet alleen ter plaatse van het symbool zijn toegestaan maar ook in een gebied daaromheen; deze systematiek maakt veranderingen en verplaatsingen/verschuivingen van gebruik en bebouwing mogelijk; deze flexibiliteit wordt onderkend en nagestreefd; de verwachting – in combinatie met de regels in het plan – is dat deze verschuivingen beperkt zullen blijven en om die reden met de geboden flexibiliteit gefaciliteerd kunnen worden;

• bouwen:
  1. voor de rechtstreekse bouwmogelijkheden zijn de deelgebieden minder relevant: voor bestaande functies zijn de bouwmogelijkheden met indicatieve symbolen, eventueel in combinatie met een suggestievlak, weergegeven; het indicatieve symbool geeft aan dat bebouwing is toegestaan tot een bepaalde omvang of in een bepaald, niet exact begrensd gebied; een suggestievlak geeft aan dat binnen dit vlak bebouwing in ieder geval is toegestaan;
• concrete, feitelijk aanwezige, te verwachten of te realiseren waarden:
  1. op perceelsniveau wordt de bescherming van deze waarden geborgd;
• ontwerpend aspect:
  1. de indeling in deelgebieden speelt met name een rol in de versterking van de verschillen tussen deelgebieden en versterking van de onderscheidende kenmerken van een deelgebied, door het stellen van gebiedsgerichte voorwaarden aan nieuwe ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de voorwaarden voor landschappelijke inpassing per deelgebied.

Objectgerichte raadpleging

De opzet van de regels maakt, samen met de verbeelding, een objectgerichte raadpleging mogelijk; de opzet van de regels en de verbeelding kunnen daarmee niet precies volgens de standaarden van SVBP2012 worden opgesteld; de standaarden zijn gemanipuleerd om de gewenste raadpleegbaarheid mogelijk te maken.

Raadpleegomgeving

Het plan is geschikt voor publicatie op www.ruimtelijkeplannen.nl. De leesbaarheid van het plan komt op de aanvullende raadpleegomgeving beter tot zijn recht. De raadpleging van het plan geschiedt via een vragenstructuur. De toegankelijkheid van de vragen ( 'waarvoor mag ik deze locatie gebruiken', 'wat mag ik op deze locatie bouwen') heeft tot doel de leesbaarheid voor de gebruikers te vergroten.

Verbreding

Verordeningen en beleidsnota's zijn indien mogelijk in het pilot-omgevingsplan opgenomen; indien dit niet haalbaar is, wordt verwezen naar de betreffende nota of verordening.

Kwaliteitsverbetering

Het plan is opgezet vanuit de ambitie om bij te dragen aan de verdere verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, ten aanzien van:

• omgevingskwaliteit, onder andere door:
  1. het opnemen van de regels voor een goede beeldkwaliteit in het plan;
  2. het opnemen van de voorwaarde bij bepaalde ontwikkelingen dat sprake moet zijn van een meerwaarde (financieel-economisch, maatschappelijk of ruimtelijke meerwaarde);
  3. het opnemen van kwalitatieve voorwaarden bij bepaalde ontwikkelingen zoals voorwaarden met betrekking tot milieuaspecten, duurzaamheid en gezondheid;
• ondernemersklimaat:
  1. bieden van ruimte voor de hoofdfuncties van het gebied (agrarische en toeristische ontwikkelingen); ruimte voor bijzondere overnachtingsplaatsen;
  2. bieden van mogelijkheden voor nevenfuncties (bedrijfsmatig, dagrecreatief, horeca of agrarisch aanverwant).

4.3.1 Opbouw van de regels en de verbeelding     

Het pilot-omgevingsplan heeft de volgende opbouw van de regels en verbeelding.

Tabel 4.1: overzicht opbouw regeling

Bij het gebruik van de aanvullende raadpleegomgeving zijn door het aanklikken van een locatie alleen de modules zichtbaar die op de betreffende locatie van toepassing zijn.

4.3.2 Algemeen toelaatbare functies en bestaande functies     

In grote delen van het plangebied zijn de functies agrarisch grondgebruik, wegen en waterlopen, extensief dagrecreatief medegebruik, tuinen, nieuwe natuur en nieuwe landschapselementen rechtstreeks toegestaan. Bestaande functies, zoals agrarische bedrijven, burgerwoningen en niet agrarische bedrijven, zijn op de verbeelding aangeduid met een symbool (een aanduiding). In de regels van artikel 40 Algemeen toelaatbare functies, is opgenomen dat het algemeen toelaatbare gebruik is toegestaan én de bestaande functies zoals aangegeven met een indicatieve aanduiding. De indicatieve aanduiding heeft niet tot doel om de locatie en de begrenzing van het bestaande gebruik exact vast te leggen. Het symbool geeft aan waar de functie zich bevindt: indien nodig wordt de omvang van het gebruik en de mate van concentratie van bebouwing in de regels vastgelegd.

Voor gebieden waar sprake is van kwetsbaarheden (agrarische gebieden met natuur- of landschapswaarden, gebieden bestemd voor nieuwe natuur, dijken met natuur- of landschapswaarden, vliedbergen) is het rechtstreeks toelaatbare gebruik beperkt en gelden de regels van artikel 41 Algemeen toelaatbare functies in kwetsbare gebieden.

Bestaande functies zoals natuurgebieden, de Westerschelde, Sloegroen en de primaire waterkering hebben een functievlak gekregen.

4.3.3 Verandering van functies, belang van deelgebieden     

Bij de hiervoor genoemde algemeen toelaatbare functies en bestaande functies is aangegeven wat rechtstreeks toelaatbaar is aan functieveranderingen en bouwmogelijkheden. Voor veranderingen die niet rechtstreeks zijn toegestaan, zijn de deelgebieden van belang. In het pilot-omgevingsplan worden 3 deelgebieden onderscheiden, te weten:

• Kerngebied de Poel en heggengebied Nisse;
• Kleinschalige polders;
• Grootschalige polders.

Veranderingen van functies en (bouw)ontwikkelingen zijn in principe toegestaan indien ze naar aard en omvang passend zijn in het betreffende deelgebied en voldoen aan algemene voorwaarden, zoals geluid, milieuhygiënische inpasbaarheid en verkeer. De regels bevatten een gebiedsbeschrijving waarin de specifieke en onderscheidende kenmerken van een deelgebied zijn beschreven. Deze gebiedsbeschrijving én het beleidsuitgangspunt dat gestreefd wordt naar versterking van de ruimtelijke kwaliteit zijn bepalend voor het toestaan van nieuwe ontwikkelingen. Behalve dat aan de voorwaarden moet worden voldaan, moet een initiatief ook een meerwaarde hebben voor het buitengebied en een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit. Deze meerwaarde kan onder andere bestaan uit het versterken van natuurwaarden, het slopen van detonerende bebouwing of het versterken van een cultuurhistorisch element. De mate waarin sprake moet zijn van een meerwaarde is afhankelijk van de aard en omvang van het initiatief en het is aan de initiatiefnemer om een keuze te maken in de wijze waarop de meerwaarde wordt gerealiseerd.

De toelaatbaarheid van veranderingen is mede afhankelijk van de mate waarin met de ontwikkeling 'de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven worden aangetast'. Hieronder wordt onder andere verstaan de gebruiksmogelijkheden van zowel aangrenzende als in de nabijheid gelegen woningen en verblijfsrecreatieve terreinen en de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van aangrenzende of nabijgelegen natuurgebieden.

Veranderingen met melding

Bij een beperkt aantal veranderingen kan met een melding van de initiatiefnemer aan het college worden volstaan. Om gebruik te kunnen maken van het instrument melding moet voldaan worden aan de voorwaarden die aan de verandering worden gesteld. De gemeente kan achteraf controleren of er daadwerkelijk aan de voorwaarden wordt voldaan. Onder andere de vestiging van een kleinschalig kampeerterrein tot 15 standplaatsen kan met een melding worden gedaan mits voldaan wordt aan de voorwaarden.

Verandering met afwijking

De mogelijkheid om van het plan af te wijken is opgenomen voor onder andere nevenactiviteiten die naar aard en omvang de beperkte rechtstreekse mogelijkheden voor nevenfuncties overstijgen, bouwen vóór de voorgevelrooilijn, plattelandswoningen en nieuwbouw ten behoeve van nevenfuncties.

Verandering met delegatie

Met toepassing van de delegatiebevoegdheid wordt een deel van het pilot-omgevingsplan herzien waarbij het college van burgemeester en wethouders het besluit tot vaststelling van de herziening neemt. In het plan is een delegatiebevoegdheid opgenomen voor onder andere het omzetten van een agrarisch functie naar wonen bij bedrijfsbeëindiging, de nieuwvestiging van een grondgebonden agrarisch bedrijf en het realiseren van duurzame initiatieven voor zonne-energie.

Deze zonneweides kunnen passend zijn in het grootschalige polderlandschap; om te beoordelen of een locatie geschikt is voor een dergelijk initiatief zijn de volgende (aanvullende) voorwaarden opgenomen in de regels:

1. met een locatiestudie zijn verschillende locaties onderzocht en de meest geschikte locaties uit ruimtelijk oogpunt, gesteldheid van de ondergrond en/of energieopbrengst in beeld gebracht;
2. realisering vindt plaats op een van de aantoonbaar geschikte locaties;
3. het ontwerp en de wijze van plaatsing van zonnepanelen sluit aan bij het landschap ter plaatse;
4. indien mogelijk wordt er gebruikgemaakt van functiecombinaties en meervoudig ruimtegebruik;
5. er is sprake van een goede landschappelijke inpassing.

In principe is gekozen voor algemeen geldende criteria die in een specifieke situatie in combinatie met het uitgangspunt dat een functie passend moet zijn in een deelgebied, nader wordt ingevuld. Bijvoorbeeld de beoordelingsregels voor verkeer: indien sprake is van een grootschalige nieuwe functie zoals een nieuw bedrijven voor verwerking, opslag en/of distributie van landbouwproducten of een loon- en mechanisatiebedrijf dan betekent de voorwaarden voor verkeer in combinatie met de gebiedsbeschrijving van het gebied dat meegewogen kan worden:

• of een locatie in de directe nabijheid van het landbouwroutenetwerk/ gebiedsontsluitingswegen is gelegen;
• of het bedrijf op de goede plek wordt gesitueerd, aansluitend op de wegenstructuur, uitgaande van de bestaande breedte en zwaarte van de wegen;
• of de funcite niet meer en zwaarder verkeer zal genereren dan het voorheen ter plaatse gevestigde agrarisch bedrijf;
• of de bestaande verhardingsbreedte en de fundering van de weg het verkeer naar de nieuwe functie aan kan;
• de verkeersveiligheid is gewaarborgd.

4.3.4 Agrarische bedrijven     

Indeling in bedrijven

In het pilot-omgevingsplan is een onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten van agrarische bedrijven. De noodzaak om een onderscheid te maken wordt enerzijds ingegeven door het provinciale beleid dat specifieke regels kent voor intensieve veehouderijen en glastuinbouwbedrijven. Anderzijds vormen ook het gemeentelijke beleid en de resultaten van het planMER aanleiding voor de volgende indeling van agrarische bedrijven:

• grondgebonden agrarische bedrijven, nader te onderscheiden in:
  1. grondgebonden teeltbedrijven (zoals akker- en tuinbouw, fruitteelt, boomkwekerij en grondgebonden aquacultuur);
  2. grondgebonden veehouderijbedrijven;
• niet-grondgebonden agrarische bedrijven, nader te onderscheiden in:
  1. glastuinbouwbedrijf;
  2. intensieve veehouderij;
  3. intensieve kwekerijen in gebouwen;
  4. niet-grondgebonden aquacultuur.

De in het plangebied aanwezige bedrijven zijn geïnventariseerd en hebben een aanduiding gekregen overeenkomstig de aanwezige bedrijfsvoering. Daarbij kan sprake zijn van hoofd- en neventakken of gemengde bedrijven. Neventakken intensieve veehouderij bij grondgebonden agrarische bedrijven zijn niet algemeen toelaatbaar en worden om die reden aangeduid. Een neventak grondgebonden teeltbedrijf is bij alle agrarische bedrijven toegestaan en wordt om die reden niet apart aangeduid maar als algemeen toelaatbaar opgenomen bij het toelaatbare gebruik.

Bouwblok

Ten behoeve van een agrarisch bedrijf mag worden gebouwd:

• binnen een suggestievlak voor bebouwing (gebaseerd op het bouwblok uit het (voorheen) geldende bestemmingsplan Borsele Buiten) dan wel;
• binnen een denkbeeldig vlak met zijden van maximaal 175 m en een oppervlakte van 1 ha (bouwblok).

Het suggestievlak voor bebouwing vormt in de basis het gebied waarbinnen bebouwing voor het agrarische bedrijf altijd is toegestaan. Aangezien de vorm en omvang van een suggestievlak in de loop der tijd aan verandering onderhevig kan zijn - omdat de bedrijfsvoering wijzigt of bij gewijzigde inzichten van de ondernemer - is tevens bebouwing in een denkbeeldig en veranderlijk bouwblok toegestaan. Uitgangspunt is dat, indien eenmaal is gekozen voor het oprichten van bebouwing buiten het suggestievlak maar binnen het bouwblok, de gerealiseerde bebouwing te allen tijde binnen het bouwblok gelegen blijft.

Het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn. Verder gelden voor de bebouwing binnen deze bouwblokken nog aanvullende voorwaarden zoals afstanden tot wegen en perceelsgrenzen, aansluiten bij de situering en lengterichting van bestaande bebouwing, geen onevenredige aantasting van gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van naastgelegen percelen en handhaven van de voorgevelrooilijn. Bouwen binnen een bouwblok met een oppervlakte van 1,5 ha is ook mogelijk maar hiervoor gelden aanvullende voorwaarden. Voor glastuinbouwbedrijven zijn denkbeeldige bouwblokken van 2 ha mogelijk gemaakt, met uitzondering van het glastuinbouwbedrijf Hellenburgstraat 32. Deze locatie is in de structuurvisie aangewezen als herstructurering- transformatielocatie voor woningbouw. Voor deze locatie zijn specifieke (bouw)aanduidingen opgenomen om de bouw van een bedrijfswoning en de uitbreiding van bedrijfsgebouwen en kassen te voorkomen.

Ammoniakemissiestandstill

Voor functievlakken waar het houden van dieren is toegestaan is een ammoniakemissiestandstill opgenomen. Dit betekent dat het aantal legaal gerealiseerde dierplaatsen op het moment van vaststelling van het pilot-omgevingsplan, het stalsysteem dat hiervoor op dat moment was vergund en de diersoort waarvoor de dierplaatsen zijn gerealiseerd, slechts mogen worden gewijzigd indien dit niet gepaard gaat met een toename van ammoniakemissie. In voorkomende situaties waarbij een toename van emissie niet leidt tot een aantasting van Natura 2000-gebieden, kan met toepassing van een afwijkingsbevoegdheid medewerking worden verleend aan een wijziging van de aantallen dierplaatsen, de diersoort of het stalsysteem.

Uitbreiding intensieve veehouderij

Voor intensieve veehouderijen gelden de regels uit de Verordening ruimte provincie Zeeland waarbij er een grens is gesteld aan de maximale omvang van hoofd- en neventakken intensieve veehouderij. Bouwen ten behoeve van een uitbreiding van de bedrijfsvloeroppervlakte is mogelijk met toepassing van een afwijkingsbevoegdheid indien onder andere aan eisen van verduurzaming wordt voldaan.

Teeltondersteunende voorzieningen

Bij grondgebonden teeltbedrijven komt het gebruik van teeltondersteunende voorzieningen voor. Het pilot-omgevingsplan maakt een onderscheid tussen lage teeltondersteunende voorzieningen die worden aangelegd (zoals gebruik van folies (tijdelijke voorzieningen) en containervelden (permanente voorzieningen)) en hoge voorzieningen waarvoor wordt gebouwd (zoals kassen, boog- en gaaskassen en hagelnetten, voornamelijk permanente voorzieningen). Het gebruik van de gronden voor lage, tijdelijke voorzieningen is zonder meer toegestaan. Het gebruik van lage, permanente voorzieningen is toegestaan met uitzondering van het gebruik in deelgebied Kerngebied de Poel en heggengebied Nisse.

Voor de bouw van teeltondersteunende kassen is een regel opgenomen bij de suggestievlakken/bouwblokken (de kassen moeten binnen het suggestievlak/bouwblok worden gerealiseerd). Overige teeltondersteunende voorzieningen zoals hagelnetten mogen buiten suggestievlakken/bouwblokken worden gebouwd, overeenkomstig de regels die in de algemene bouwregels zijn opgenomen.

Niet-agrarische nevenactiviteiten

Bij de beschrijving van de specifieke regels voor gebruik is per functie ook aangegeven dat een aantal niet-agrarische nevenactiviteiten is toegestaan. Rechtstreeks toelaatbaar, mits aan de voorwaarden wordt voldaan, is de verkoop van (regionale) agrarische producten, kleinschalige plattelandshoreca en kleinschalige zorginitiatieven.

Huisvesting van arbeidsmigranten

Overeenkomstig de Beleidsnota huisvesting arbeidsmigranten worden in het plan mogelijkheden geboden om arbeidsmigranten te huisvesten op zogenoemde agrarische campings (met melding toegestaan overeenkomstig de mogelijkheden voor kleinschalig kamperen), in agrarische bedrijfsgebouwen en in leegstaande gebouwen (met toepassing van de delegatiebevoegdheid).

4.3.5 Burgerwoningen     

De bestaande burgerwoningen zijn met een aanduiding Wonen opgenomen op de verbeelding. Het symbool geeft weer dat ter plaatse één woning met erf en tuin is toegestaan. De omvang van dit gebruik is niet begrensd, het gebied waarbinnen mag worden gebouwd voor deze functie is evenmin op de verbeelding met een vlak vastgelegd. Uitgangspunt van de formuleringen in de regels is dat er wel sprake moet zijn van een concentratie van bebouwing (beperking van het erf en een maximale onderlinge afstand van woningen tot vrijstaande bijbehorende bouwwerken).

De gronden mogen gebruikt worden voor de huisvesting van personen: behalve de bewoning door huishoudens en gezinnen is daarmee ook de huisvesting van bijvoorbeeld arbeidsmigranten mogelijk.

De maximale inhoud, goot- of bouwhoogte van woningen is niet in het plan vastgelegd. Bij bouw, uitbreiding of verbouw is het uitgangspunt dat:

• het uitwendige karakter niet ingrijpend wordt gewijzigd waaronder in ieder geval wordt verstaan dat de goot- en bouwhoogte ten opzichte van de bestaande goot- en bouwhoogte met niet meer dan 10% mag worden verhoogd;
• voldaan moet worden aan de eisen van een goede beeldkwaliteit, overeenkomstig de typologie die aan het betreffende object is toegekend en waarvoor de betreffende regels in hoofdstuk 6 van de regels zijn opgenomen.

Ook bij burgerwoningen zijn nevenactiviteiten toegestaan zoals aan-huis-gebonden beroepen. Met melding is ook de realisering van een kleinschalig terrein voor kamperen mogelijk. Voor de realisering van een kleinschalig kampeerterrein gelden onder andere voorwaarden voor landschappelijke inpassing, situering van de standplaatsen, veiligheid en een gezonde leefomgeving.

4.3.6 Niet-agrarische bedrijfsmatige activiteiten     

In het plangebied komen verschillende niet-agrarische bedrijfsmatige activiteiten voor die zijn voorzien van de volgende aanduidingen:

• Agrarisch - agrarisch en agrarisch aanverwant bedrijf (combinatie van een agrarisch aanverwant bedrijf met agrarische bedrijfsactiviteiten);

• Bedrijf - agrarisch aanverwant;
• Bedrijf tot en met categorie 2;
• Bedrijven uit categorie 3.1;
• Dagrecreatie;
• Detailhandel;
• Horeca;
• Manege;
• Verblijfsrecreatie.

In bijlage 8 Inventarisatie functies is een overzicht opgenomen van de betreffende functies.

Agrarisch aanverwante bedrijven en maneges

Zowel de agrarisch aanverwante bedrijven (al dan niet met een agrarische bedrijfstak) als de maneges zijn functioneel aan het buitengebied verbonden; het buitengebied is voor deze bedrijven de meest voor de hand liggende vestigingslocatie. De bestaande agrarisch aanverwante bedrijven en maneges zijn met een aanduiding op de verbeelding opgenomen. In de regels voor bouwen is opgenomen dat bebouwing is toegestaan:

• binnen een suggestievlak voor bebouwing (gebaseerd op het vigerende bouwvlak) dan wel;
• binnen een denkbeeldig vlak met zijden van maximaal 175 m en een oppervlakte van 1 ha (bouwblok).

Het suggestievlak voor bebouwing vormt in de basis het gebied waarbinnen bebouwing voor het agrarisch aanverwante bedrijf of de manege altijd is toegestaan. Aangezien de vorm en omvang van een suggestievlak in de loop der tijd aan verandering onderhevig kan zijn - omdat de bedrijfsvoering wijzigt of bij gewijzigde inzichten van de ondernemer - is tevens bebouwing in een denkbeeldig en veranderlijk bouwblok toegestaan. Uitgangspunt is dat de gerealiseerde bebouwing te allen tijde binnen het bouwblok gelegen blijft.

Aan de Gerbernesseweg 21a is een paardenhouderij gevestigd die zich gaat richten om manege-activiteiten. Het opnemen van een aanduiding voor een manege is gemotiveerd op basis van de ruimtelijke onderbouwing met landschappelijke inpassingsplan zoals opgenomen in bijlage 10 Ruimtelijke onderbouwing en landschappelijke inpassing Gerbernesseweg 21a

Overige bedrijvigheid

Voor de overige genoemde bedrijvigheid is in mindere mate sprake van een functionele relatie met het buitengebied. Ook voor deze bedrijven zijn symbolen opgenomen waarbij in het plan (op de verbeelding en zichtbaar in de regels) tevens de maximale oppervlakte in gebruik en de maximaal toelaatbare oppervlakte aan bebouwing is vastgelegd. De maximaal toelaatbare oppervlakte in gebruik en voor bebouwing is, overeenkomstig het bestemmingsplan Borsels Buiten, inclusief de uitbreidingsruimte van 20 % ten opzichte van de bestaande oppervlakten op moment van ter inzage legging van het ontwerp-pilot-omgevingsplan. Bijlage 8 geeft inzicht in de huidige en maximaal toelaatbare oppervlakten bij deze functies.

Met behulp van de Staat van Bedrijfsactiviteiten en Staat van Horeca-activiteiten zijn de bedrijven ingedeeld naar de mate van milieubelasting en invloed op de omgeving. Voor een toelichting op de werking en wijze van toepassen van de Staat van Bedrijfsactiviteiten wordt verwezen naar bijlage 9 Toelichting Staat van Bedrijfsactiviteiten.

Nevenactiviteiten

Bij de beschrijving van de specifieke regels voor gebruik is per functie ook aangegeven dat een beperkt aantal nevenactiviteiten is toegestaan. Rechtstreeks toelaatbaar, mits aan de voorwaarden wordt voldaan, zijn het bieden van recreatief nachtverblijf tot een vloeroppervlakte van niet meer dan 40 m² en beroepsmatige en/of bedrijfsmatige activiteiten in een woning en/of bijbehorende bouwwerken.

Horeca op de waterkering

Aan de Zeedijk bij Baarland is een restaurant gevestigd waarvoor tot nu toe een tijdelijke vergunning is verleend. Het 'Hoogwaterbeschermingsprogramma Westerschelde' verzet zich niet tegen de vestiging van een permanente voorziening op deze locatie. Het opnemen van een positieve bestemming voor het betreffende restaurant is gemotiveerd en akkoord bevonden op basis van de ruimtelijke onderbouwing die is opgenomen in bijlage 11 Ruimtelijke onderbouwing en natuurtoets restaurant Zeedijk-Baarland.

4.3.7 Hoofd- en nevenfuncties     

In het bestemmingsplan Borsels Buiten is voor de percelen met een hoofdfunctie horeca, detailhandel of bedrijf de uitbreidings- en ontwikkelingsruimte bepaald op 20 % en al vastgelegd in de voorschriften en bijlagen van het plan. Deze regeling wordt overgenomen in het pilot-omgevingsplan (op de verbeelding en vertaald in de regels; voor een overzicht wordt verwezen naar bijlage 8).

Voor de nevenfuncties die met melding of afwijking zijn of kunnen ontstaan geldt in principe dat de bestaande bebouwing mag worden gebruikt voor de nevenfunctie en dat deze oppervlakte met 20% mag worden uitgebreid tot een maximum van 250 m² (regels voor functieveranderingen met toepassing van de afwijkingsbevoegdheden zoals opgenomen in de verschillende deelgebieden) .

In het huidige Borsels Buiten is een quotum geïntroduceerd voor kleinschalig kamperen: er zijn in totaal 14 kleinschalige kampeerterreinen toegestaan (op het moment van vaststelling Borsels Buiten waren er al 7 aanwezig, momenteel in de fase van voorontwerp zijn er 12 kleinschalige kampeerterreinen). Het quotum wordt losgelaten: nieuwe kleinschalige kampeerterreinen zijn rechtstreeks toegestaan mits voldaan wordt aan kwalitatieve randvoorwaarden. In kerngebied de Poel en het heggengebied Nisse zijn geen kleinschalige kampeerterreinen toegestaan.

4.3.8 Landschappelijke inpassing     

Bij diverse ontwikkelingen die met het plan mogelijk zijn en worden gemaakt is het vereiste van een landschappelijke inpassing opgenomen. De Richtlijn voor erfbeplanting die hiervoor binnen de gemeente wordt gehanteerd is opgenomen in het pilot-omgevingsplan. Daarbij is de richtlijn 'opgeknipt' naar deelgebieden. De raadpleger van het plan wordt via de verbeelding en het deelgebied direct naar de relevante onderdelen van de richtlijn geleid.

4.3.9 Rijksinpassingsplannen     

In het plangebied wordt de aanleg verwacht van:

• nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbindingen, in combinatie met het verwijderen van een bestaande 380 kV-hoogspanningsverbinding; het rijksinpassingsplan 'Zuid-West 380kV west' is hiervoor op 4 november 2016 vastgesteld (nog in procedure);
• een ondergrondse hoogspanningsleiding die toekomstige windturbines op zee moet verbinden met het landelijke hoogspanningsnet; het hiervoor opgestelde inpassingsplan 'net op zee, Borssele' is op 27 juni 2016 vastgesteld, en inmiddels onherroepelijk.

In artikel 3.28 van de Wro is bepaald dat de gemeenteraad na terinzagelegging van een ontwerp-inpassingsplan gedurende 10 jaar niet langer bevoegd is tot vaststelling van een bestemmingsplan, tenzij in het inpassingsplan anders is bepaald. In beide inpassingsplannen zijn hiervoor regels opgenomen die luiden dat de gemeenteraad een bestemmingsplan mag vaststellen 'indien daarbij wordt voorzien in de bestemmingen en in de planregels zoals neergelegd in het inpassingsplan' (artikel 13.2.b 'Zuid-West 380 kV west') of 'dat voorziet in de bestemmingen zoals neergelegd in dit inpassingsplan op dezelfde wijze als is voorzien in dit inpassingsplan' (artikel 9.2.b 'net op zee Borssele').

Met het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 wordt een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte vastgesteld met een looptijd van 20 jaar. De keuze om dit plan niet vast te stellen voor de gronden waar de rijksinpassingsplannen zijn vastgesteld is niet aan de orde: de gemeente wil het buitengebied van een integrale, zo veel mogelijk gebiedsdekkende regeling voorzien.

Er is dus gekozen voor een regeling in het plan die voldoet aan de voorwaarde dat hiermee voorzien wordt in een regeling die overeenkomt met een regeling zoals voorzien in de inpassingsplannen.

Deze voorwaarde hoeft naar onze mening en na bestudering van de formulering van de regels in de inpassingsplannen, niet te betekenen dat de inpassingsplannen letterlijk één op één, regel voor regel, exact worden overgenomen. Het gaat erom dat de werking en de inhoud van de regels in de inpassingsplannen in tact blijven.

Er zijn nog andere redenen om niet te kiezen voor het letterlijk, één op één overnemen maar voor het opnemen van de regeling die 'voorziet in een regeling zoals in de inpassingsplannen:

• in een enkel geval is het letterlijk één op één overnemen niet mogelijk (bijvoorbeeld de wijzigingsbevoegdheid voor archeologische waarden in het plan 'net op zee Borssele' waarbij het ministerie bevoegd gezag is voor vaststelling van het wijzigingsplan);
• het is niet gewenst om de discussie over de beide inpassingsplannen nogmaals in het kader van dit pilot-omgevingsplan te voeren of opnieuw de wenselijkheid van de betreffende leidingen ter discussie te stellen;
• mochten onderdelen van de inpassingsplannen alsnog vernietigd worden dan heeft dit ook ongewenste consequenties voor dit plan.

De regeling die in dit plan wordt opgenomen is als volgt:

• aan het plan worden twee gebiedsaanduidingen toegevoegd die overeenkomen met de plangrenzen van de beide inpassingsplannen (voor zover gelegen binnen de plangrenzen van het pilot-omgevingsplan);
• aan deze gebiedsaanduiding worden twee artikelen gekoppeld die ondergebracht worden in een apart hoofdstuk die, indien binnen de plangrenzen van de inpassingsplannen wordt geklikt, meteen zichtbaar worden;
• in deze artikelen is bepaald dat:
  1. de beide inpassingsplannen van toepassing zijn;
  2. dit gevolgen heeft voor het toelaatbare gebruik, bouwen en veranderingen van functies en bouwen zoals opgenomen in het pilot-omgevingsplan;
  3. met de 'onderliggende bestemmingen' zoals in de inpassingplannen genoemd, de functies uit dit pilot-omgevingsplan worden bedoeld;
  4. en, indien sprake is van een tegenstijdigheid met het pilot-omgevingsplan, het inpassingsplan prevaleert.

Op deze wijze wordt in dit plan een regeling opgenomen die erin voorziet dat het doel en de regels van de inpassingsplannen van toepassing blijven.

4.3.10 Bouw- en gebruiksbeperkingen     

In het plangebied is daarnaast nog een aantal bouw- en gebruiksbeperkingen opgenomen of zijn voorwaarden gesteld aan het bouwen. Het betreft het bouwen binnen belemmeringenzones van leidingen, het bouwen binnen geluidszones industrielawaai, het bouwen binnen de walradarketen en straalpaden en het bouwen op de waterkering of binnen de beschermingszones van de waterkering. Voor deze bouwbeperkingen zijn vlakken opgenomen op de verbeelding zodat de raadpleger direct op de bouwbeperking wordt gewezen.

4.3.11 Beeldkwaliteit     

De beeldkwaliteitsregels die in het plan zijn opgenomen zijn opgesteld vanuit de overtuiging dat de gemeente het belang van een aantrekkelijke (gebouwde) omgeving dient te behartigen. De gevels van gebouwen en andere bouwwerken vormen, tezamen met de inrichting van de tuinen, erven en de open(bare) ruimte, de dagelijkse leefomgeving van iedereen die in Borsele woont en/of werkt. Dat betekent dat de verschijningsvorm van een bouwwerk geen zaak is van de eigenaar van het bouwwerk alleen, elke voorbijganger en nog sterker de buren (!) worden ermee geconfronteerd, of zij nu willen of niet. Een aantrekkelijke, goed verzorgde omgeving verhoogt bovendien de waarde van een onroerende zaak en versterkt het vestigingsklimaat. Uit onderzoek en de rapportages van professor Thissen blijkt dat de beeldkwaliteit van de openbare ruimten en de bebouwing in sterke mate bijdraagt aan de keuze waar mensen willen wonen en werken. Dit geldt zeker bij teruglopende voorzieningen zoals scholen, winkels enzovoort en een ruime keuze aan waar men kan wonen. Het doel van het beeldkwaliteitsbeleid is, in alle openheid, een bijdrage te leveren aan de dagelijkse leefomgeving, de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de gemeente Borsele.

Voor een uitgebreide toelichting op het beleid voor beeldkwaliteit wordt verwezen naar bijlage 12 Beeldkwaliteitsbeleid Buitengebied Borsele.

Alle panden in het plangebied zijn geïnventariseerd en voor zover relevant van een typlogie voorzien. In de regels is opgenomen welke eisen voor een goede beeldkwaliteit aan de verschillende typologieën worden gesteld. Door het objectgerichte karakter van het plan krijgt de raadpleger uitsluitend de regels te zien die gelden voor de typologie die aan het geraadpleegde perceel zijn toegekend.

Behalve regels voor de onderscheiden typologieën zijn er ook meer algemene regels opgenomen zoals onder andere voor agrarische bedrijfsgebouwen en dakkapellen.

De regels voor beeldkwaliteit worden aangemerkt als een verbijzondering van de opgenomen bouw- en gebruiksregels. Zo zijn in de bouwregels voor de agrarische suggestievlakken geen regels opgenomen voor de plaatsing van gebouwen. Bij het verbale agrarische bouwblok is bepaald dat gebouwen achter de voorgevelrooilijn geplaatst moeten worden. In de regels voor beeldkwaliteit zijn vervolgens specifieke regels opgenomen voor de plaatsing van bedrijfsgebouwen en silo's. Deze regels worden niet gezien als strijdig met de bouwregels maar als een verbijzondering daarvan.

4.3.12 Houtopstanden     

De regels met betrekking tot het kappen, vellen en rooien van houtopstanden zijn opgenomen in de APV en in het huidige bestemmingsplan Borsels Buiten. In het pilot-omgevingsplan worden deze regelingen samengebracht.

In de APV is in zijn algemeenheid het kappen of vellen van bomen niet toegestaan, waarbij de APV tevens voorziet in een uitzondering indien een lijst van waardevolle bomen is vastgesteld. Het algemene verbod geldt dan niet voor bomen die niet op de lijst staan. Deze regeling is omslachtig en bovendien heeft Borsele een dergelijke lijst van waardevolle bomen vastgesteld.

In het pilot-omgevingsplan wordt volstaan met een verbod om deze waardevolle bomen te kappen en de bevoegdheid om de lijst met waardevolle bomen te wijzigen. De lijst met waardevolle bomen is ook digitaal te raadplegen en het plan bevat een link naar deze digitale raadpleegomgeving.

De lijst met waardevolle bomen biedt onvoldoende bescherming voor de kenmerkende dijkbeplantingen. De dijken met kenmerkende beplantingen zijn onder andere om deze reden aangeduid in het plan: zie de toelichting onder 4.3.13.

4.3.13 Natuur- en landschapswaarden op agrarische gronden en dijken     

Agrarische gebieden en dijken met natuur- en/of landschapswaarden zijn specifiek aangeduid op de verbeelding. Het uitvoeren van verschillende werken en werkzaamheden is op deze gronden niet zonder omgevingsvergunning toegestaan. De kenmerkende dijkbeplanting – voor zover deze niet onder de Boswet valt of, indien ze daar wel onder valt, de herplantplicht niet op hetzelfde dijkvlak is gelegen – wordt met deze regeling beschermd.

Dijken met natuur- of landschapswaarden zijn overgenomen van de provinciale verordening.

De agrarische gebieden met landschaps- of natuurwaarden zijn aangemerkt op basis van:

• de agrarische gebieden met geomorfologische waarden (waardevol reliëf) zoals opgenomen in het vigerende bestemmingsplan Borsele Buiten; deze gebieden zijn nog actueel, zijn tot nu toe voorzien van een beschermende regeling en deze regels en het beschermingsniveau worden gehandhaafd;
• agrarische gebieden van ecologische betekenis zoals weergegeven op de provinciale verordening en op basis van informatie van de provincie geactualiseerd;
• het open poelgebied zoals weergegeven in de provinciale verordening (deze gronden zijn aangeduid met 'landschappelijke openhied'.

4.3.14 Geluidsverordening     

De huidige geluidsverordening biedt in delen van het buitengebied van Borsele meer en in andere delen minder geluidsruimte voor inrichtingen om geluid te produceren. Een van de belangrijke doelstellingen van het pilot-omgevingsplan is om de geluidsverordening te integreren in het pilot-omgevingsplan. Een andere doelstelling van het pilot-omgevingsplan is om regelgeving op elkaar af te stemmen en dubbele regelgeving te voorkomen. De geluidsverordening is dan ook geëvalueerd. In de zones 1 en 2 waar meer ruimte werd geboden om geluid te produceren, blijkt van deze mogelijkheid niet of nauwelijks gebruik te zijn gemaakt. Zone 3 heeft weinig betekenis omdat hier de wettelijke normen gelden en er geen sprake was van een verruiming of vermindering van de mogelijkheid om geluid te produceren. Zone 4 heeft tot doel de stilte te behouden en biedt minder ruimte dan wettelijk toegestaan om geluid te produceren. Samenvattend is het behoud van de geluidsverordening voor zone 4 zinvol en wenselijk; voor de overige gebieden kan de verordening komen te vervallen.

Ook de beleidsregel voor het toepassen van antihagelgeneratoren is in het plan verwerkt. In de regels is voor het gebied waar strengere normen gelden dan wettelijk is vastgelegd, opgenomen dat de strengere normen voor geluid niet van toepassing zijn op antihagelgeneratoren. In het gehele plangebied is bij fruitgaarden de plaatsing of het bouwen van antihagelgeneratoren toegestaan: de beleidsregels met betrekking tot het verlenen van omgevingsvergunningen milieu zorgen voor maatwerk met betrekking tot de situering en het te plaatsen type antihagelgenerator.

4.3.15 Archeologie     

In het archeologiebeleid zijn 8 categorieën van archeologische verwachtingswaarden onderscheiden die als volgt zijn vertaald.

Tabel 4.2: vertaling archeologiebeleid

4.3.16 Cultuurhistorie     

Molenbiotopen

De molenbiotopen zijn in het plan opgenomen waarbij een onderscheid is gemaakt tussen de biotoop van de stellingmolen in Heinkenszand en de overige molens.

Vliedbergen

De vliedbergen aan de Trenteweg, Goesestraatweg en Iseweg zijn aangeduid en worden beschermd met een verbod op het uitvoeren van werken en werkzaamheden. Van dit verbod kan worden afgeweken mits de cultuurhistorische en landschappelijke waarden niet onevenredig worden aangetast. De vliedberg aan de Bergweg en de twee vliedbergen in Baarsdorp hebben al de functie Natuur en behoeven geen verdere bescherming.

Waardevolle panden

De bescherming van de gemeentelijke monumenten en de (wijziging van de) aanwijzing van gemeentelijke monumenten wordt opgenomen in het pilot-omgevingsplan. Bij raadpleging is dan direct zichtbaar welke regels er gelden ter bescherming van de gemeentelijke monumenten.

In het buitengebied zijn ook vele panden gelegen die als karakteristiek en cultuurhistorisch waardevol zijn aangemerkt. Voor deze panden wordt een bescherming tegen sloop opgenomen. Een omgevingsvergunning om van het verbod tot slopen af te wijken kan worden verleend indien de karakteristiek van de gronden/omgeving niet onevenredig wordt aangetast of, gelet op de staat van het bouwwerk, handhaving niet in redelijkheid kan worden verlangd.

Rijksmonumenten

De aanwijzing en bescherming van rijksmonumenten hoeft niet in het pilot-omgevingsplan te worden geregeld (de gemeente heeft en krijgt hierin geen leidende rol). Bij de beoordeling van vergunningaanvragen heeft de gemeente wel een taak en toetst zij overeenkomstig hetgeen in artikel 124 en bijlage 6 van de regels is verwoord. Door de rijksmonumenten in de verbeelding op te nemen worden de regels die de gemeente hierbij hanteert zichtbaar.

2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012)     

De 'Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte' (SVIR) is op 13 maart 2012 door de minister van Infrastructuur en Milieu vastgesteld. De SVIR vervangt de 'Nota Ruimte', de 'Structuurvisie Randstad 2040', de ' Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak' en de 'Structuurvisie voor de Snelwegomgeving'. Tevens vervangt het de ruimtelijke doelen en uitspraken in de volgende documenten: 'PKB Tweede structuurschema Militaire terreinen', de 'Agenda Landschap', de 'Agenda Vitaal Platteland' en 'Pieken in de Delta'. De SVIR geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en is de 'kapstok' voor bestaand en nieuw rijksbeleid met ruimtelijke consequenties.

Van rijksdoelen naar nationaal belang

In de structuurvisie formuleert het Rijk drie hoofddoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028):

• het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk economische structuur van Nederland;
• het verbeteren, in stand houden en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat;
• het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.

Figuur B2.2.1 Uitsnede Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

Voor de drie rijksdoelen worden de volgende onderwerpen van nationaal belang benoemd:

• een excellent en internationaal bereikbaar vestigingsklimaat in de stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren; voor Borsele relevant: Sloegebied is van nationaal belang;
• ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en de energietransitie; voor Borsele relevant: aangewezen als 'vestigingsplaats energieproductie vanaf 500 MW', '(mogelijke) vestigingsplaats kerncentrale', met ruimte voor 'nieuwe hoogspanningsverbinding' en 'kansrijk gebied windenergie';
• ruimte voor het hoofdnetwerk voor vervoer van (gevaarlijke) stoffen via buisleidingen; voor Borsele relevant: aanwijzing 'buisleidingstrook';
• efficiënt gebruik van de ondergrond;
• een robuust hoofdnetwerk van weg, spoor- en vaarwegen rondom en tussen de belangrijkste stedelijke regio's inclusief de achterlandverbindingen;
• betere benutting van de capaciteit van het bestaande mobiliteitssysteem van weg, spoor- en vaarwegen;
• het in stand houden van de hoofdnetwerken van weg, spoor- en vaarwegen om het functioneren van de netwerken te waarborgen; voor Borsele relevant: Westerschelde hoort tot de hoofdtransportassen met een zeetoegangsgeul;
• verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico's;
• ruimte voor waterveiligheid, een duurzame zoetwatervoorziening en klimaatbestendige stedelijke (her)ontwikkeling; voor Borsele relevant: primaire waterkering langs de Westerschelde, verziltingsgevoelig gebied;
• ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten;
• ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora- en faunasoorten; voor Borsele relevant: de Ecologische Hoofdstructuur, thans Natuurnetwerk Zeeland;
• ruimte voor militaire terreinen en activiteiten; voor Borsele relevant: radarverstoringsgebied behorend bij het vliegveld Woensdrecht;
• zorgvuldige afwegingen en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke plannen.

Gebiedsgerichte nationale belangen

In de Structuurvisie worden verschillende deelgebieden onderscheiden. De Zuidwestelijke Delta beslaat de gehele provincie Zeeland.

Voor Borsele zijn de volgende relevante gebiedsgerichte nationale belangen en opgaven van belang:

• het borgen van de waterveiligheid (versterken van de primaire waterkeringen) en -kwaliteit , van voldoende zoetwater (aandachtsgebied zoetwatervoorziening) en het herstel van de estuariene dynamiek als drager voor een duurzaam water- en ecosysteem;
• het tot stand brengen en beschermen van de (herijkte) EHS (thans Natuurnetwerk Nederland; NNN), inclusief de Natura 2000-gebieden die een groot deel van de Zuidwestelijke Delta beslaan;
• uitvoeren van de afspraken voor het faciliteren van de ontwikkeling van 'de logistieke Delta' (Ontwikkelingsschets 2010 Schelde-estuarium i.s.m. Vlaamse Gewest);
• bereikbaarheid voor de binnenvaart en aansluiting op het Trans-Europese transportnetwerk;
• het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk tussen Borssele en Midden-Brabant (Zuidwest 380 kV-verbinding en buisleidingennetwerk);
• het aanwijzen van voorkeursgebieden voor grootschalige windenergie in Zeeland en de Zuid-Hollandse eilanden.

Waterveiligheid en zoetwatervoorziening in relatie tot klimaatveranderingen is een van de opgaven voor de Zuidwestelijke Delta. De Deltawateren vormen een kans voor economische sectoren zoals visserij en aquacultuur, recreatie en toerisme.

Door de Zuidwestelijke Delta loopt de belangrijke internationale achterlandverbinding van de haven van Rotterdam met Antwerpen/Parijs, die met de geplande uitbreiding van de Seine-Scheldeverbinding nog in betekenis zal toenemen. De delta is ook belangrijk voor verdere havensamenwerking. Samen met het Vlaams Gewest werkt het Rijk aan de uitvoering van de Scheldeverdragen voor een veilig, toegankelijk en natuurlijk Schelde-estuarium.

2.2 Structuurvisie Buisleidingen 2012-2035     

Doel van deze Structuurvisie is om ruimte beschikbaar te houden in Nederland voor de aanleg van toekomstige buisleidingen van nationaal en internationaal belang voor de transport van gevaarlijke stoffen. Met de Structuurvisie Buisleidingen wil het Rijk verdere duidelijkheid verschaffen aan zowel het bedrijfsleven dat daarmee kan rekenen op goede verbindingen voor buisleidingtransport, als aan provincies en gemeenten die hierop hun ruimtelijke plannen kunnen afstemmen.

De hoofdverbinding buisleidingen van Rijnmond naar Zeeland/België loopt door Zuid-Beveland naar het Sloegebied en via de Westerschelde bij Ellewoutsdijk naar het industriegebied bij Terneuzen en verder door naar België. Hiermee worden de haven- en industriegebieden in Zeeland en België bereikt en onderling verbonden. Er is gekozen voor een tracé door Zuid-Beveland omdat een alternatief tracé door Zeeuws Vlaanderen het Natura 2000 gebied 'Verdronken land van Saeftinge' de natuurontwikkeling in de Hertogin Hedwigepolder zou verstoren.

Het voorgestelde tracé voor de buisleidingenstrook is gedeeltelijk indicatief (ten zuiden van Ellewoutsdijk). Afgesproken is dat een definitief tracé uitgewerkt zal worden door de gemeente via een eigen gemeentelijke structuurvisie. Voorwaarde is dat de tracé keuze van de gemeente voorziet in een doorgaande verbinding door Zeeland naar België voor leidingen van nationaal belang. Op de Westerschelde is hiervoor een zoekgebied met een breedte van 2 km opgenomen.

2.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (2011)     

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 (grotendeels) in werking getreden en omvat alle ruimtelijke rijksbelangen die juridisch doorwerken op het niveau van bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de EHS, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. Met het Barro maakt het Rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Uit de regels en kaarten behorende bij het Barro kan worden afgeleid welke aspecten relevant zijn voor het ruimtelijke besluit.

Voor dit plangebied zijn de volgende doelstellingen vanuit het Barro van belang:

• elektriciteitsvoorziening: transport van in het Sloegebied en op zee opgewekte elektriciteit naar het landelijke netwerk; hoogspanningsverbinding Borssele-Kreekrak-Geertruidenberg;
• rijksvaarwegen: rijkswater Westerschelde met vrijwaringszone van 25 m;
• defensie: radarverstoring vliegveld Woensdrecht;
• buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen;
• EHS, zoals aangewezen in de provinciale verordening (Natuurnetwerk Zeeland);
• primaire waterkeringen buiten het kustfundament.

2.4 Nationaal Waterplan 2016-2021     

Het Nationaal Waterplan beschrijft de maatregelen die genomen moeten worden om Nederland ook voor toekomstige generaties veilig en leefbaar te houden en de kansen die water biedt te benutten. Het Nationaal Waterplan bestaat uit een thematische uitwerking en een gebiedsuitwerking. Thema's die behandeld worden zijn: waterveiligheid, watertekort en zoetwatervoorziening, wateroverlast, waterkwaliteit en gebruik van water. Gebiedsuitwerkingen zijn er voor de Kust, Rivieren, IJsselmeergebied, Zuidwestelijke Delta, Randstad, Noordzee, Noord-Nederland en de Waddenzee, Hoog Nederland en het stedelijk gebied. Op basis van de Waterwet en de Wro heeft het Nationaal Waterplan de status van structuurvisie.

De centrale opgave voor de Zuidwestelijke Delta is duurzaam herstel van het evenwicht tussen veiligheid, economie en ecologie. Het perspectief van integrale gebiedsontwikkeling staat voorop, waarbij een betere verbinding wordt gelegd tussen water en ruimtelijke ordening. Het huidige stelsel van dijken en waterkeringen blijft ook in de toekomst de basis voor waterveiligheid in de Zuidwestelijke Delta. Voor de Oosterschelde en de Westerschelde kiest het kabinet voor het optimaliseren van de huidige veiligheidsstrategie.

Figuur B2.2.2 Agenda voor de toekomst

In de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie (VNSC) zetten Vlaanderen en Nederland samen hun schouders onder het beheer van het Schelde-estuarium. De VNSC werkt vanuit een integrale aanpak, die tegelijk de veerkracht van de natuur versterkt, ons beschermt tegen overstromingen en de havens toegankelijk houdt. De Agenda voor de Toekomst duidt de noodzakelijke stappen aan om die duurzame balans op lange termijn te garanderen.

2.5 Omgevingswet (nog niet in werking)     

Door de Omgevingswet wordt het wettelijke kader voor burgers, ondernemers en overheden inzichtelijker en ontwikkeling en beheer van de leefomgeving beter beheersbaar. Onderwerpen die in de nieuwe wet worden geregeld verdwijnen uit de bestaande wetgeving, daartoe worden (delen van) bestaande wetten ingetrokken. De nieuwe wet zal daarmee een aanzienlijke inhoudelijke reductie van regels, wetten en regelingen op het terrein van de fysieke leefomgeving betekenen. De nieuwe wet regelt:

• het versnellen en verbeteren van besluitvorming in het brede fysieke domein;
• de integratie van plannen en toetsingskaders;
• het vergroten van bestuurlijke afwegingsruimte;
• het doelmatig uitvoeren van onderzoek.

De Omgevingswet omvat een aantal integrale instrumenten als de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning. Hierin worden soortgelijke sectorale instrumenten geïntegreerd in één instrument. De omgevingsvisie vervangt de (gebiedsdekkende) structuurvisie voor ruimtelijke ordening, het waterplan, het milieubeleidsplan, het verkeers- en vervoerplan en de ruimtelijke aspecten van de natuurvisie uit de voorziene Wet natuurbescherming. Procedures worden al in de eerste fase geüniformeerd. Het omgevingsplan is een gebiedsdekkend plan voor de leefomgeving. Het vervangt onder meer:

• bestemmingsplan(nen);
• algemene plaatselijke verordening(en);
• bomenverordening;
• monumentenverordening;
• reclameverordening.

Het verschil met het bestemmingsplan is dat in het omgevingsplan meer regels kunnen worden opgenomen dan enkel over de bestemming van grond; ook afspraken over natuur en milieu en bijvoorbeeld erfgoed kunnen er in. Gemeenten kunnen het plan zo 'breed' maken, als zij willen: van 'een goede ruimtelijke ordening' tot 'een goede fysieke leefomgeving'.

Op 1 juli 2015 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Omgevingswet De Eerste Kamer heeft vervolgens op 22 maart 2016 ook met een ruime meerderheid ingestemd met de wet. De inwerkingtreding van de Omgevingswet met de bijbehorende AmvB's was voorzien in 2019 maar is uitgesteld.

1.1 Inzicht in het toetsingskader beeldkwaliteit     

In de Woningwet (Ww) is vastgelegd dat een bestaand of nieuw te bouwen bouwwerk moet voldoen aan redelijke eisen van welstand, tenzij anders door de gemeenteraad is bepaald. Gemeenten die beeldkwaliteitstoezicht (welstandstoezicht) willen voeren, dienen te zorgen dat de wijze waarop dit toezicht plaatsvindt helder en transparant is. Zij dienen aan de aanvrager van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen een zo concreet en objectief mogelijk toetsingskader aan te bieden. Hierdoor krijgt de aanvrager reeds vooraf inzicht in de beeldkwaliteitsregels waaraan zijn/haar bouwplan wordt getoetst. Daarnaast kan op grond van het toetsingskader worden bepaald of het uiterlijk van een bestaand bouwwerk in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van welstand en een handhavingstraject worden ingezet.

Vanaf 2006 heeft de gemeente Borsele haar toetsingskader voor beeldkwaliteit vastgelegd in een zogenaamde welstands-/beeldkwaliteitsnota. In het kader van het pilot-omgevingsplan voor het buitengebied is besloten het toetsingskader, voor zover deze betrekking heeft op (nieuw te bouwen) bouwwerken in het buitengebied, te actualiseren en op te nemen in dit voorliggende plan. De 'regels voor een goede beeldkwaliteit' die zijn opgenomen in hoofdstuk 6 van het pilot-omgevingsplan dienen te worden beschouwd als criteria zoals genoemd in artikel 12a van de Woningwet. Hierbij wordt opgemerkt dat de wijze van beeldkwaliteitstoetsing hetzelfde blijft als voorheen. Daarnaast blijft de Beeldkwaliteitsnota Borsele (inwerkingtredingsdatum: 21 februari 2013) wat betreft het toetsingskader voor de kernen en het algemene beleid in stand.

1.2 Belang van beeldkwaliteitsbeleid     

De beeldkwaliteitsregels zijn opgesteld vanuit de overtuiging dat de gemeente het belang van een aantrekkelijke (gebouwde) omgeving dient te behartigen. De gevels van gebouwen en andere bouwwerken vormen, tezamen met de inrichting van de tuinen, erven en de open(bare) ruimte, de dagelijkse leefomgeving van iedereen die in Borsele woont en/of werkt. Dat betekent dat de verschijningsvorm van een bouwwerk geen zaak is van de eigenaar van het bouwwerk alleen, elke voorbijganger en nog sterker de buren (!) worden ermee geconfronteerd, of zij nu willen of niet. Een aantrekkelijke, goed verzorgde omgeving verhoogt bovendien de waarde van een onroerende zaak en versterkt het vestigingsklimaat. Uit onderzoek en de rapportages van professor Thissen blijkt dat de beeldkwaliteit van de openbare ruimten en de bebouwing in sterke mate bijdraagt aan de keuze waar mensen willen wonen en werken. Dit geldt zeker bij teruglopende voorzieningen zoals scholen, winkels enzovoort en een ruime keuze aan waar men kan wonen. Het doel van het beeldkwaliteitsbeleid is, in alle openheid, een bijdrage te leveren aan de dagelijkse leefomgeving, de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de gemeente Borsele.

1.3 Opbouw bijlage beeldkwaliteitsbeleid     

In deze bijlage bij de toelichting van het pilot-omgevingsplan wordt achtergrondinformatie gegeven met betrekking tot het beeldkwaliteitsbeleid. In hoofdstuk 3 worden de kenmerken van de verschillende typen bebouwing, die aanwezig/toelaatbaar zijn in het buitengebied, nader beschreven. De beeldkwaliteitsregels, die in het pilot-omgevingsplan zijn opgenomen, zijn afgestemd op de aard en architectonische kenmerken van deze verschillende typen bebouwing. Daarnaast zijn er in het pilot-omgevingsplan nog 'overige regels' met betrekking tot beeldkwaliteit opgenomen. Deze regels omvatten een zogenaamde hardheidsclausule (algemene regels waar in bijzondere situaties op terug kan worden gegrepen), de verplichting voor burgemeester en wethouders om advies in te winnen bij een deskundige op het gebied van beeldkwaliteit/monumentencommissie en een excessenregeling (die het mogelijk maakt om op te treden tegen welstandsexcessen). In hoofdstuk 4 worden deze 'overige regels' toegelicht. Eerst wordt in hoofdstuk 2 echter ingegaan op de procedure van beeldkwaliteitstoetsing.

2.1 Wijze van beeldkwaliteitstoetsing     

Inleiding

Of en op welke wijze de beeldkwaliteitstoetsing plaatsvindt is afhankelijk van:

• het type bouwwerk, zoals benoemd in het bij of krachtens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) gestelde;
• het feit of het een monument of een beschermd dorpsgezicht betreft;
• het feit of het een recreatiewoning of tijdelijk bouwwerk betreft;
• het feit of het een woning/woongebouw of een overig bouwwerk betreft;
• de regels voor een goede beeldkwaliteit, zoals opgenomen in dit omgevingsplan.

Type bouwwerk

Artikel 2.10 van de Wabo omvat de toetsingsgronden (imperatieve weigeringsgronden) voor een aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen. Uitgangspunt van de Wabo is dat het verboden is zonder omgevingsvergunning een bouwwerk te bouwen. Echter, met de inwerkingtreding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en het Besluit omgevingsrecht (Bor) worden tegelijkertijd vele soorten vergunningvrije bouwwerken mogelijk gemaakt. In de Wabo is namelijk geregeld dat bij Algemene maatregel van bestuur (Amvb) kan worden bepaald dat met betrekking tot daarbij aangewezen (bouw)activiteiten in daarbij aangegeven categorieën van gevallen, geen omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen is vereist. Deze Amvb is het Bor. In artikel 2.3 Bor, gelezen in samenhang met artikel 2 en 3 bijlage II Bor, is bepaald voor welke bouwwerken geen omgevingsvergunningplicht geldt. Deze bouwwerken worden niet getoetst aan de geldende beeldkwaliteitsregels. Alle overige bouwwerken zijn omgevingsvergunningpichtig en worden wel vooraf getoetst aan de beeldkwaliteitsregels.

Voor de vergunningsvrije bouwwerken geldt wel dat deze niet in ernstige mate in strijd mogen zijn met de beeldkwaliteitsregels. In dat geval kan sprake zijn van een exces. Tegen excessen kan handhavend worden opgetreden.

Gedetailleerdheid beeldkwaliteitsregels

Voor elk adres binnen het buitengebied zijn, op basis van de bestaande ruimtelijke en architectonische kwaliteit, de regels voor een goede beeldkwaliteit vastgelegd. Hoe waardevoller het bebouwingsbeeld is, hoe gedetailleerder de regels zijn.

2.2 Indienen van het plan     

Informatie aan de aanvrager en ontwerper

Bij de indiening van een plan zal informatie verschaft worden over de tijd en plaats waarop het plan, indien dit voldoet aan de indieningsvereisten en het omgevingsplan, voorgelegd zal worden aan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie. Als de aanvrager niet bekend is met de regels en het beoordelingskader voor zijn bouwplan dan zal hij daarvan in kennis worden gesteld.

Vooroverleg

Voordat een officiële omgevingsaanvraag wordt ingediend is het raadzaam om eerst het zogenaamde vooroverleg op te starten. In dit overleg wordt het bouwplan getoetst aan het omgevingsplan. Voldoet het bouwplan hieraan dan wordt het plan voorgelegd aan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie. De praktijk wijst uit dat de wettelijke termijnen om te komen tot vergunningverlening na het indienen van een officiële aanvraag vaak onvoldoende lang zijn om bouwplannen aan te passen indien zij bijvoorbeeld niet voldoen aan de regels voor een goede beeldkwaliteit. Een aanvraag voor een omgevingsvergunning kan door burgers langs elektronische weg (digitaal) worden ingediend, voor bedrijven is dit vanaf oktober 2012 verplicht. Het bevoegd gezag is verplicht de digitale aanvraag in ontvangst te nemen. Bij digitale aanvragen moeten alle gegevens langs elektronische weg worden ingediend. Het bevoegd gezag en de aanvrager kunnen hierover andere afspraken maken, bijvoorbeeld vanwege de indiening van een omvangrijk pakket (aanvullende) gegevens.

Indieningsvereisten

Voor de aanvraag om een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen gelden landelijke, uniforme indieningsvereisten voor gegevens en bescheiden die het bevoegd gezag denkt nodig te hebben. Deze vereisten zijn neergelegd in de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor). Bij het indienen van een bouwplan (al dan niet) in het kader van het vooroverleg dient de aanvrager de volgende zaken aan te leveren:

• situatietekening inclusief aansluitende terreinen (minimaal schaal 1:1000);
• plattegronden, doorsneden en gevelaanzichten (minimaal schaal 1:100) van de nieuwe situatie en, in geval van een verbouwingsplan, de bestaande situatie;
• foto's van de bestaande situatie en de omgeving;
• tekeningen van principedetails (1:10) die verband houden met het uiterlijk van het bouwwerk;
• een kleurenschema;
• een materiaallijst.

Mede aan de hand van bovengenoemde indieningsvereisten toetst de dorpsbouwmeester/monumentencommissie aan de regels voor een goede beeldkwaliteit in dit omgevingsplan of wordt voldaan aan redelijke eisen van beeldkwaliteit. Op basis hiervan kan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie tot een afgewogen beeldkwaliteitsadvies komen.

Aanvraag omgevingsvergunning

Wanneer het plan een monument betreft zijn zwaardere indieningsvereisten van toepassing. Voor de beoordeling dient in dat geval ook de redengevende beschrijving van het monument, een bestek/werkomschrijving, fotomateriaal en een bouwkundig onderzoek, een bouwhistorisch onderzoek en een aanvraag omgevingsvergunning monument bij de behandeling van het plan beschikbaar te zijn. Activiteiten met betrekking tot monumenten kunnen in dit verband zijn: slopen, verstoren, verplaatsen, wijzigen door bouwactiviteit of aanlegactiviteit. Voor deze en andere activiteiten met betrekking tot monumenten gelden (aanvullende) indieningsvereisten, zoals aangegeven bij die activiteiten in de Mor.

Bij grote projecten kan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie vragen een werkmaquette van het bouwwerk en zijn omgeving aan te leveren, om zo de schaal en massa te beoordelen.

Indien een bouwplan voldoet aan het omgevingsplan, waaronder de regels voor een goede beeldkwaliteit, dan kan het bouwplan gecompleteerd worden met de technische indieningsvereisten en kan de officiële aanvraag omgevingsvergunning worden ingediend. Hiermee wordt voorkomen dat technische berekeningen en tekeningen als gevolg van aanpassingen van het bouwplan door omgevingsplanbepalingen, waaronder de beeldkwaliteitsregels, moet worden aangepast.

Architectenspreekuur

Bouwplannen die uit oogpunt van beeldkwaliteit (in beperkte mate) aanpassing behoeven, kunnen door de dorpsbouwmeester/monumentencommissie worden doorverwezen naar het architectenspreekuur. Op dit 'spreekuur' wordt door een architect en een ambtenaar van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling advies en informatie over een mogelijke aanpassing van het bouwplan verstrekt.

2.3 Procedure     

Beoordeling op volledigheid

Wanneer de aanvraag voor een vergunning door burgemeester en wethouders is ontvangen zal eerst worden beoordeeld of deze volledig is. Als niet alle vereiste tekeningen en gegevens aanwezig zijn, kunnen burgemeester en wethouders de aanvrager binnen vier weken na ontvangst van de aanvraag in de gelegenheid stellen om alsnog de ontbrekende gegevens te overleggen. Dit binnen de hiervoor gestelde termijn. Indien geen gehoor wordt gegeven aan het verzoek tot aanvulling van de gegevens kunnen burgemeester en wethouders beslissen om de aanvraag niet in behandeling te nemen.

Procedure met betrekking tot vergunningvrije bouwwerken

Een vergunningvrij bouwwerk wordt vooraf niet aan beeldkwaliteitseisen getoetst. In strikte zin is er dus geen sprake van een te volgen procedure. Het kan echter raadzaam zijn toch, door middel van een bezoek aan de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling van de gemeente, overleg te voeren om misverstanden vroegtijdig uit de weg te ruimen.

Procedure met betrekking tot een omgevingsvergunningplichtig bouwwerk (regulier)

De beeldkwaliteitstoetsing voor omgevingsvergunningsplichtige bouwwerken geschiedt op basis van de regels voor een goede beeldkwaliteit, zoals opgenomen in dit omgevingsplan. Het bevoegd gezag beslist op de aanvraag om een omgevingsvergunning binnen acht weken na de datum van ontvangst van de aanvraag. Deze beslistermijn kan eenmaal met maximaal 6 weken worden verlengd. Dit dient tijdig aan aanvrager te worden gemeld. Overschrijding van de beslistermijn is fataal, de omgevingsvergunning wordt dan geacht van rechtswege te zijn verleend.

2.4 Openbaarheid     

Belangstellenden kunnen de vergadering van de dorpsbouwmeester/monumentencommissie bijwonen. Zij hoeven daarvoor geen afspraak te maken. Belangstellenden hebben geen spreekrecht. De dorpsbouwmeester/monumentencommissie wordt immers gevraagd om een onafhankelijk en deskundig advies aan burgemeester en wethouders, binnen het democratisch vastgestelde kader van de regels voor een goede beeldkwaliteit, zoals opgenomen in dit omgevingsplan. In zeer bijzondere situaties kunnen burgemeester en wethouders de dorpsbouwmeester/monumentencommissie vragen om belangstellenden te horen, voorafgaand aan de planbeoordeling.

De vergaderingen van de dorpsbouwmeester/monumentencommissie (beraadslagingen en beoordelingen) zijn openbaar, tenzij op verzoek van de aanvrager en de gemeente hiervan om een of meer redenen die in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) staan vermeld, moet worden afgeweken.

Belanghebbenden (aanvrager en ontwerper) kunnen op verzoek in de gelegenheid worden gesteld zowel bij de gemandateerd ambtenaar als bij de dorpsbouwmeester/monumentencommissie een toelichting te geven op hun plan of een toelichting te verkrijgen op het advies. Zij kunnen hiertoe een afspraak maken via de ambtelijk secretaris.

Indien sprake is van vooroverleg/preadvies wordt door middel van een zogenoemd formulier beeldkwaliteitsadvies verslag gemaakt. Het preadvies wordt via het formulier beeldkwaliteitsadvies aan het college ter kennisname gebracht. In het kader van de openbaarheid kunnen burgemeester en wethouders dit verslag voor betrokkenen beschikbaar stellen.

2.5 Advies     

Het advies van de dorpsbouwmeester/monumentencommissie aan het college van burgemeester en wethouders wordt altijd schriftelijk uitgebracht. Het geeft aan of (a) "het uiterlijk en de plaatsing van een bouwwerk waarop de aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft, zowel op zichzelf beschouwd, als in verband met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan, niet is strijd is met redelijke eisen van beeldkwaliteit” of (b) “het uiterlijk van een bestaand bouwwerk in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van beeldkwaliteit” (zie Ww artikel 12a lid 1). Een en ander wordt beoordeeld aan de hand van de regels voor een goede beeldkwaliteit, zoals opgenomen in dit omgevingsplan. Alle adviezen, behoudens het positieve advies, worden schriftelijk gemotiveerd. De positieve adviezen worden op verzoek van het college gemotiveerd of indien daar vanuit andere overwegingen aanleiding toe is. Een behandeling van een plan bij de dorpsbouwmeester of de commissie kan de volgende uitkomsten hebben.

Gunstig (Niet strijdig)

De dorpsbouwmeester/monumentencommissie adviseert positief aan burgemeester en wethouders omdat het plan volgens de van toepassing zijnde beeldkwaliteitsregels voldoen aan (niet strijdig is met) redelijke eisen van beeldkwaliteit. Desgewenst motiveert de dorpsbouwmeester/monumentencommissie haar advies schriftelijk. Eventueel geeft de dorpsbouwmeester/monumentencommissie nog suggesties om het plan te verbeteren. Formeel gezien is het bouwplan dan echter akkoord.

Gunstig onder voorwaarden (Niet strijdig, mits)

De dorpsbouwmeester/monumentencommissie adviseert gunstig onder voorwaarden (niet strijdig met een mits) aan burgemeester en wethouders, omdat het plan volgens de van kracht zijnde beeldkwaliteitsregels niet strijdig is met redelijke eisen van beeldkwaliteit, maar uit oogpunt van beeldkwaliteit ontbreekt nog een bepaald onderdeel. Formeel gezien is het bouwplan daarmee niet strijdig, met andere woorden het voldoet. Het gebruik van onder voorwaarden (mits) wordt in de praktijk in enkele gevallen gehanteerd om aanvullende bemonstering in een later stadium af te spreken of een nadere detailtekening aan te leveren. Onder voorwaarden (mits) is bedoeld om de planprocedures niet onnodig op te houden en kan niet worden opgenomen als voorwaarde in de omgevingsvergunning. Het advies gunstig onder voorwaarden (Niet strijdig, mits) wordt slechts toegepast als de aanwijzingen ook later in een handhavingssituatie (als de aanwijzingen niet zijn opgevolgd) kunnen worden aangebracht (bijvoorbeeld de kleur; de grootte van een dakkapel zijn in een handhavingssituatie niet eenvoudig te wijzigen).

Ongunstig (Strijdig)

De dorpsbouwmeester/monumentencommissie is van oordeel dat het bouwplan strijdig is met redelijke eisen van beeldkwaliteit. Een negatief beeldkwaliteitsadvies betekent dat een bouwplan ingrijpend moet worden gewijzigd. Adviseert de dorpsbouwmeester/commissie negatief, dan geeft ze een nauwkeurige schriftelijke motivering. Deze bevat een korte omschrijving van het ingediende plan, een verwijzing naar de van toepassing zijnde beeldkwaliteitscriteria en een samenvatting van de beoordeling van het plan op die punten.

Ongunstig, tenzij (Strijdig, tenzij)

De dorpsbouwmeester/monumentencommissie is van oordeel dat het bouwplan op hoofdlijnen in principe voldoet, maar dat het op onderdelen deels moet worden herzien dan wel bijgesteld, waardoor het strijdig is met redelijke eisen van beeldkwaliteit. De strijdigheid is beperkt en is in goed overleg met de aanvrager vastgesteld. De strijdigheid wordt nauwkeurig geformuleerd.

Aanhouden

Binnen de wettelijke beslistermijnen kan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie het beeldkwaliteitsadvies aanhouden, indien meer informatie of een toelichting van de ontwerper wenselijk is. De aangestelde ambtenaar is verantwoordelijk voor het aanleveren van de gevraagde gegevens of het maken van afspraken.

Niet te beoordelen

Als een bouwplan aan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie wordt voorgelegd, waarvan het tekenwerk onvoldoende bouwkundig is uitgewerkt en/of niet op schaal is getekend en/of het tekenwerk niet overeenkomt met de daadwerkelijke toestand en/of niet of onvoldoende inzicht wordt gegeven in de toe te passen kleuren, materialen en detailleringen, kan als advies worden uitgebracht dat het plan niet te beoordelen is.

Aanvullend advies

Als er na advisering een gesprek met de dorpsbouwmeester/monumentencommissie volgt dan wordt het verslag van dit gesprek als aanvulling op het eerdere advies gegeven. Een aanvullend advies zal ook gegeven worden als het college om een nadere motivering of schriftelijke toelichting op het eerdere advies verzoekt.

2.6 Indienen van bezwaar     

Belanghebbenden kunnen binnen zes weken bezwaar indienen tegen de beslissing van burgemeester en wethouders op de aanvraag voor een omgevingsvergunning. Belanghebbenden zijn in de regel de planindiener en de direct omwonenden. In de bezwaarschriftprocedure heroverwegen burgemeester en wethouders het besluit, na advies van de Commissie Bezwaarschriften. Belanghebbenden worden in dat geval uitgenodigd tijdens een hoorzitting hun standpunten nader toe te lichten. Binnen twaalf weken na het aflopen van de bezwarentermijn, nemen burgemeester en wethouders daarna een beslissing op het bezwaar. De belanghebbenden die het met de heroverweging niet eens zijn kunnen hiertegen in beroep gaan. De afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling kan informatie over de procedure geven.

Als een bezwaar te maken heeft met het beeldkwaliteitsoordeel richt de belanghebbende zich dus nadrukkelijk op het oordeel van burgemeester en wethouders en niet op het advies van de dorpsbouwmeester/monumentencommissie. Dat is immers een advies aan en ten behoeve van burgemeester en wethouders. De dorpsbouwmeester/monumentencommissie kent geen bezwaarprocedure voor belanghebbenden. Uiteraard kunnen de ontwerper en eventueel de planindiener de dorpsbouwmeester/monumentencommissie een toelichting op een uitgebracht advies vragen. Na hoor en wederhoor kan de dorpsbouwmeester/monumentencommissie als zij daartoe aanleiding ziet, het advies herzien. Deze herziening wordt in het advies gemotiveerd. De Federatie Beeldkwaliteit beschikt over een beroepscommissie voor procedurele en juridische zaken.

2.7 Handhaving     

De gemeente geeft met de regels voor een goede beeldkwaliteit, zoals opgenomen in dit omgevingsplan, impliciet regels voor het beeldkwaliteitstoezicht en zal zich ook inspannen voor de naleving daarvan. In de Beleidsnota toezicht en handhaving ruimtelijke regelgeving is het gemeentelijk beleid, waaronder een prioriteitstelling voor handhaving neergelegd.

Als voor een vergunningplichtig bouwwerk geen omgevingsvergunning voor bouwen is aangevraagd, dan wel het bouwwerk na realisering afwijkt van de tekeningen waarop die vergunning is afgegeven, wordt de aanvrager in de gelegenheid gesteld (alsnog of opnieuw) een vergunning aan te vragen voor het gerealiseerde bouwwerk. Als deze vergunning moet worden geweigerd, bijvoorbeeld wegens een negatief beeldkwaliteitsadvies, dan zal de eigenaar de situatie moeten veranderen. Burgemeester en wethouders kunnen dan degene die tot het opheffen van de situatie bevoegd is, aanschrijven om binnen een door hen te bepalen termijn de strijdigheid op te heffen.

Ook voor bouwwerken waarvoor geen vergunning hoeft te worden aangevraagd kan, indien sprake is van ernstige mate van strijdigheid met redelijke eisen van welstand, tot aanschrijving worden besloten. In dit verband wordt verwezen naar de excessenregeling in paragraaf 4.3.

3.1 Kenmerken van (agrarische) bedrijfsbebouwing in een grootschalige polder, een kleinschalige polder of de Poel     

De kenmerken van deze bebouwing zijn veelal bepaald door de bouwperiode waarin deze zijn gerealiseerd. Voor de woningen en schuren die tot deze bedrijfsbebouwing behoren kunnen specifieke kenmerken benoemd zijn in de typologie-beschrijving.

Het woongedeelte (woning) en het bedrijfsgedeelte (hoofdschuur) zijn in elkaars directe omgeving op het perceel gebouwd. Qua positie staan de woning en de hoofdschuur meestal verschillend ten opzichte van elkaar maar zijn de nokrichtingen evenwijdig. En derhalve zijn ook de dakvoet- en gootrichtingen gelijk. Over het algemeen zijn de daken uitgevoerd als zadeldaken waarbij de nokhoogte van de hoofdschuur hoger is dan de nokhoogte van de woning. De dakbedekking van de hoofdschuur kan verschillend zijn uitgevoerd. Dit kan zijn in een rietbedekking, keramische dakpannen of golfplaten (staal- of cementgebonden). In de laatstgenoemde afwerking zijn vaak lichtstraten toegepast. De dakhellingen zijn verschillend en zijn afhankelijk van de beukbreedte van de schuur.

In de grootschalige polders zijn de schuren vaak groter qua lengte en qua overspanningsmaat dan die in de kleinschalige polders en de Poel. De woningen zijn meestal afgedekt met keramische dakpannen. De woningen zijn uitgevoerd in baksteen.

De schuren kennen meerdere afwerkingen zoals potdekselwerk, metselwerk of staalplaatprofiel platen (horizontaal of verticaal verwerkt).

De wijze van rand- en erfbeplanting levert een sterke bijdrage aan de uitstraling van deze complexen.

3.2 Kenmerken van (agrarische) bedrijfsloods in een grootschalige polder, een kleinschalige polder of de Poel     

De kenmerken van deze bebouwing zijn veelal bepaald door de bouwperiode waarin deze zijn gerealiseerd.

Qua locatie op het erf is er meestal een relatie tot de openbare weg en de erfindeling. De plattegrond is meestal rechthoekig. Over het algemeen worden de daken uitgevoerd als zadeldak. De dakbedekking kan per bedrijfsloods verschillend zijn uitgevoerd. Toegepast worden keramische dakpannen, golfplaten (staal- of cementgebonden) of dakpanprofielplaten. In de twee laatstgenoemde afwerkingen zijn vaak lichtstraten toegepast. De dakhellingen zijn verschillend en zijn afhankelijk van de beukbreedte van de loods.

In de grootschalige polders zijn de bedrijfsloodsen vaak groter dan die in de kleinschalige polders en de Poel. De wanden kennen meerdere afwerkingen zoals potdekselwerk, metselwerk of staalplaatprofiel platen (horizontaal of verticaal verwerkt).

De rand- en erfbeplanting is minimaal en beperkt tot enkele solitaire bomen of struiken.

3.3 Kenmerken voor de nieuwvestiging van (agrarische) bedrijfsbebouwing     

Het omgevingsplan staat, onder voorwaarden, nieuwvestiging van een agrarisch bedrijf toe. Voor de nieuwvestiging gelden regels voor een goede beeldkwaliteit. Het gaat daarbij zowel om regels voor de bedrijfsbebouwing als voor de woning. De te realiseren bouwwerken dienen, zowel qua positionering, vorm-, kleur- als materiaalgebruik, een samenhangend geheel te vormen. De nieuw op te richten bedrijfswoning dient óf de kenmerken van een boerenhofstedewoning te krijgen óf van een woning in een hedendaagse architectuurstijl.

3.4 Kenmerken van een woning (geen uitgesproken typologie)     

Sommige woningen zijn dusdanig verbouwd dat zij niet meer getypeerd kunnen worden als een woning met een uitgesproken typologie, zoals bijvoorbeeld een boerenbedoeninkje of Zeeuwse arbeiderswoning. Vaak is de oorspronkelijke bouwvorm overigens nog wel te herleiden. Mocht er vervangende nieuwbouw plaatsvinden dan dient een woning in een uitgesproken typologie, gelijk aan die van de oorspronkelijke bouwvorm, te worden teruggebouwd. Ook is mogelijk om, in plaats van de oorspronkelijke typologie, een woning in een hedendaagse architectuurstijl te bouwen.

Voor de verbouw van woningen, die geen uitgesproken typologie meer kennen, zijn wel een aantal regels voor een goede beeldkwaliteit opgenomen. Zo is bijvoorbeeld de opbouw van de woning gebaseerd op een rechthoekige plattegrond of een samenspel daarvan. Verder is er sprake van een eenduidige hoofdvorm afgedekt met een kapconstructie. De kapconstructies zijn afgewerkt met keramische dakpannen.

3.5 Kenmerken van de typologie Zeeuwse schuurboerderij of boerenbedoeninkje     

In Borsele komen meerdere boerderijtypen voor, maar bijna allemaal zijn ze ontstaan uit het oude Hallehuistype en een variant daarvan: het Langhuistype. Ze worden, omwille van de streek waar ze voorkomen, ook wel Zeeuwse schuurboerderijen genoemd. Afhankelijk van de schaal van de boerderij worden ze schuurboerderijen of boerenbedoeninkjes genoemd.

Het type heeft een eenvoudige rechthoekige of een uit rechthoeken samengestelde plattegrond waarbij het woonhuis direct tegen en in het verlengde van de schuur is gebouwd. Vaak bevinden woning en schuur zich onder hetzelfde dak. Kenmerkend voor de schuur is de interne verdeling waarbij de delen dwars op de lengterichting staan, het zogenaamde dwarsdeel. Hoewel aan elkaar gebouwd, vormen het huis en de schuur veelal geheel zelfstandige constructies.

Soms is de woning of de schuur vervangen door een moderner type.

Woongedeelte

Het woongedeelte is over het algemeen laag: één bouwlaag, eventueel met borstwering, en een steile kap. De gevels van het woongedeelte zijn uitgevoerd in metselwerk. Het woongedeelte is uitgevoerd in IJsselsteen of rode baksteen met een dak van rode gebakken pannen of blauwe gesmoorde pannen.

De detaillering is veelal beperkt tot een plint, rollagen, gootklossen, eenvoudig geprofileerde boeiboorden en overstekken. Een horizontale geleding in het metselwerk komt voor in de vorm van anders gekleurde lagen ter hoogte van de onder- en bovendorpel van raamkozijnen.

Schoorstenen

Aan het uiteinde van de nok van het woonhuis is een gemetselde schoorsteen geplaatst. Een extra schoorsteen is soms op de scheiding van woonhuis- en schuurdeel aanwezig.

Gevelopeningen

Er komen, afhankelijk van de ontstaansperiode, verschillende raamtypen voor zoals schuiframen (onder- en/of bovenschuivend) met wisseldorpels, kozijnen met bovenlichten en roedeverdelingen. Toegepaste roedeverdelingen zijn vooral 6-ruits of T-ramen. De entree van de woning ligt veelal in de langsgevel.

Deuren, ramen en kozijnen zijn uitgevoerd in hout, de kozijnen zijn geschilderd in wit, de draaiende en schuivende delen in donkergroen, donkerblauw of sporadisch in 'meekraprood'. De ramen zijn soms voorzien van opgeklampte luiken met terugliggende spiegels. De klampen zijn vaak groen terwijl de spiegels wit zijn. Deze kleuren komen overeen met de kleuren van de kozijnen, ramen en deuren.

Dakkapellen

in het woongedeelte worden nauwelijks dakkapellen gemaakt. Bij uitzondering wordt een dakkapel in hout centraal boven de voordeur in het dakvlak aangebracht. De dakkapel wordt eenvoudig (zonder versieringen) en met een plat dak uitgevoerd. De wanden worden uitgevoerd als houten wanden bekleed met zink.

Schuurgedeelte

In beginsel worden de schuren vaak in hout opgetrokken en bekleed met houten delen (potdekselwerk vanaf een voetingmuur) en een rieten dak maar na verloop van tijd werden gevels op getrokken in baksteen en worden de daken belegd met keramische dakpannen (rood gebakken of blauw gesmoord). Het optillen van de dakrand ter plaatse van de mendeuren komt bij dit type boerderijen alleen voor bij rieten daken.

Qua hoofdvorm van de schuren is er een duidelijk verschil ten aanzien van de functie akkerbouw, veeteelt of gemengd bedrijf. Schuren in de akkerbouw hebben meestal een symmetrische dwarsdoorsnede terwijl schuren in de veeteelt asymmetrisch zijn. De dakvoet bij veeteeltschuren is aan de mestvaaltzijde veel lager dan de gevels aan de voorzijde. Aan de voorzijde werd onder andere hooi en stro aangevoerd dus waren hier hoge deuren nodig.

In de langsgevel van de schuur, meestal in de voorgevel, zijn vaak mendeuren geplaatst vallend in een spantvak. Vaak is ter plaatse van die hoge deuren de dakrand opgetild.

De indeling van de langsgevels met de toepassing van meerdere deuren (mendeuren, loopdeuren en koetsdeuren) wordt mede bepaald door de plaatsing van de spanten die tussenvloeren en het dak dragen.

De nokrichting loopt meestal evenwijdig met de weg of dijk. De dakvoet van schuur en woning ligt ter plaatse van de voorgevel op één hoogte en de dakhelling van schuur en woning is gelijk (ca. 45 graden). De nok van de schuur ligt mede door de grotere dieptemaat hoger dan de nok van de woning.

Bijzondere kenmerken bij houten, zwart geschilderde schuren zijn de witte biezen rondom de mendeuren, het klinket, de uitwendige hoeken van de schuur, de vensters en de zogenaamde muizenoortjes. Deze kleine daglichtopeningen zijn uitgezaagd en vallen in één potdekseldeel. Andere vensters zijn ter hoogte van één of twee potdekseldelen en vallen nagenoeg gelijk met de buitenkant van het potdekselwerk. Opvallend zijn ook de vaak toegepaste wit geschilderde goten met klossen, waterborden en makelaars.

De toegang tot het erf bestaat (bij schuurboerderijen) veelal uit een rijk gedecoreerd hek in hout of ijzer. Het erf is met bomen of hagen, de zogenaamde Zeeuwse heggen, omrand. Vaak is er op het erf nog een aantal gebouwtjes te vinden, zoals een varkenshok, wagenschuur of een bakkeet, waarin de houtoven werd gebouwd. Het vrijstaande woonhuis, de schuur en de erfindeling met beplanting vormen een ensemble. Boerenbedoeninkjes hebben meestal een kleiner erf.

3.6 Kenmerken van de typologie boerenhofstede     

Vanaf het einde van de 17e eeuw zien we in Borsele een verandering in het voorkomende boerderijtype. Kenmerkend is de scheiding tussen het woonhuis en de bedrijfsruimten. Dit gebeurde omwille van de steeds groter wordende schuren, het brandgevaar en de overlast van ongedierte. Deze ontwikkeling werd geleidelijk aan overgenomen vanuit Noord-Beveland. Aanvankelijk werd die tendens vooral gevolgd door welgestelde, vooruitstrevende boeren wat ook de grootte van veel van deze boerderijen verklaart. Zo ontstonden de zogenaamde boerenhofsteden, met een vrijstaand woonhuis en vaak forse bedrijfsgebouwen. Pas vanaf 1850 worden ook kleinere boerderijen van dit type gebouwd.

Bij de woonhuizen bij de hofstedes die gebouwd zijn na 1650 zien we een tendens tot vergroting en verfraaiing. Onder invloed van een toegenomen bedrijfsgrootte en het ter beschikking komen van een groter formaat bouwhout worden ook de schuren steeds groter.

In relatie tot die symmetrische gevelindeling heeft het voorterrein vaak ook een formele indeling en is er sprake van een vrij grote afstand tot de weg/dijk.

Het vrijstaande woonhuis, de schuur en de erfindeling met beplanting vormen een ensemble.

Woonhuis

Bij de boerenhofstede is het woonhuis opgetrokken uit IJsselsteen of rode baksteen. De woning heeft veelal een symmetrische gevelindeling met de entree in het midden van de langsgevel, veelal geflankeerd door twee maal twee ramen. Het dakvlak, een zadeldak met steile hellingshoek, is met rode gebakken of blauwe gesmoorde pannen afgedekt.

Specifieke detailleringen zijn (gepleisterde) plinten, rollagen, hanenkammen, geprofileerde gootklossen, boeiboorden en overstekken. Een horizontale geleding in het metselwerk komt voor in de vorm van anders gekleurde lagen ter hoogte van de onder- en bovendorpel van raamkozijnen. De topgevels zijn soms doorgemetseld tot boven de daklijn. In dat geval zijn vaak boerenvlechtingen in die gevel verwerkt en zijn schouderstukken en een tuit afgedekt met een natuurstenen dekstuk. Een tuitbeëindiging wordt alleen gemaakt als er geen sprake is van een schoorsteen in die gevel.

Schoorstenen

Schoorstenen van het woonhuis monden meestal uit in de nok en vrijwel altijd ter plaatse van de topgevel. Een logische plaats want de haarden zijn meestal tegen de topgevel gebouwd. Soms zijn de rookkanalen deels uitgebouwd. In dat geval er sprake is van één schoorsteen.

Gevelopeningen van het woonhuis

De gevelopeningen zijn verticaal (smalle, hoge ramen). Er komen, afhankelijk van de ontstaansperiode, verschillende raamtypen voor zoals schuiframen (onder- en/of bovenschuivend) met wisseldorpels, kozijnen met bovenlichten en roedeverdelingen. Toegepaste roedeverdelingen zijn vooral 6-ruits of T-ramen.

Deuren, ramen en kozijnen zijn uitgevoerd in hout, de kozijnen zijn geschilderd in wit, de draaiende en schuivende delen in donkergroen, donkerblauw of sporadisch in 'meekraprood'. De ramen zijn soms voorzien van opgeklampte luiken met terugliggende spiegels. De klampen zijn vaak groen terwijl de spiegels wit zijn. Deze kleuren komen overeen met de kleuren van de kozijnen, ramen en deuren.

Dakkapellen

In het woongedeelte worden nauwelijks dakkapellen gemaakt. Bij uitzondering wordt een dakkapel in hout centraal boven de voordeur in het dakvlak aangebracht. De dakkapel wordt eenvoudig (zonder versieringen) en met een plat dak uitgevoerd. De wanden worden uitgevoerd als houten wanden bekleed met zink.

Deze dakkapellen zijn vaak alleen een uiting van status en benadrukken de verticale geleding en symmetrie.

Schuur

In beginsel worden de schuren vaak in hout opgetrokken en bekleed met houten delen (potdekselwerk vanaf een voetingmuur) en een rieten dak, maar na verloop van tijd werden gevels op getrokken in baksteen en worden de daken belegd met keramische dakpannen (rood gebakken of blauw gesmoord). De grote schuren worden gebouwd met een zadeldak, soms met een wolfseinde. De langsgevels zijn vaak hoger opgetrokken dan bij de schuurboerderijen. Het optillen van de dakrand ter plaatse van de mendeuren komt bij dit type boerderijen alleen voor bij rieten daken.

Qua hoofdvorm van de schuren is er een duidelijk verschil ten aanzien van de functie akkerbouw, veeteelt of gemengd bedrijf. Schuren in de akkerbouw hebben meestal een symmetrische dwarsdoorsnede terwijl schuren in de veeteelt asymmetrisch zijn. De dakvoet bij veeteeltschuren is aan de mestvaaltzijde veel lager dan de gevels aan de voorzijde. Aan de voorzijde werd onder andere hooi en stro aangevoerd dus waren hier hoge deuren nodig.

In de langsgevel van de schuur, meestal in de voorgevel, zijn vaak mendeuren geplaatst vallend in een spantvak.

De indeling van de langsgevels met de toepassing van meerdere deuren (mendeuren, loopdeuren en koetsdeuren) wordt mede bepaald door de plaatsing van de spanten die tussenvloeren en het dak dragen.

Bijzondere kenmerken bij houten, zwart geschilderde schuren zijn de witte biezen rondom de mendeuren, het klinket, de uitwendige hoeken van de schuur, de vensters en de zogenaamde muizenoortjes. Deze kleine daglichtopeningen zijn uitgezaagd en vallen in één potdekseldeel. Andere vensters zijn ter hoogte van één of twee potdekseldelen en vallen nagenoeg gelijk met de buitenkant van het potdekselwerk. Opvallend zijn ook de vaak toegepaste wit geschilderde goten met klossen, waterborden en makelaars.

3.7 Kenmerken van de typologie Zeeuwse arbeiderswoning     

In het buitengebied van Borsele, maar ook in de historische kernen van de dorpen en aan de historische uitlopers (linten), komen veel woningen van het type Zeeuwse arbeiderswoning voor. In de historische kernen zijn de woningen overwegend aaneengesloten, langs de linten zijn ze meestal vrijstaand. De woningen in het buitengebied zijn vaak in de buurt van boerderijen en hofstedes gebouwd. In aaneengesloten vorm staan de woningen vaak direct aan de openbare ruimte, soms is een wel eigen stoep of klein plantenperkje aanwezig. Vaak zijn deze woningen gebouwd aan een dijk waarbij ze dan naar achter zijn uitgebouwd tot aan de dijkvoet. De vrijstaande arbeiderswoningen kennen (vrijwel) altijd een voortuin. In het buitengebied is er soms geen formele voordeur aanwezig, maar bevindt de toegang zich achterom via de oorspronkelijke keuken. In het buurtschap Graszode (Lewedorp) zijn meerdere arbeiderswoningen in een groep, al dan niet aaneengesloten, gebouwd.

De Zeeuwse arbeiderswoning heeft een eenvoudige rechthoekige woningplattegrond en bestaat uit één bouwlaag, al dan niet met borstwering, en een steil zadeldak. De dakhelling is ca. 40 tot 50 graden. De nokrichting van de woningen loopt doorgaans evenwijdig aan de weg. De meerderheid van de Zeeuwse arbeiderswoningen kent een asymmetrische gevelopbouw, maar ook woningen met een symmetrische gevelopbouw komen voor.

De gevelopeningen zijn verticaal (smalle, hoge ramen). Deuren, ramen en kozijnen zijn uitgevoerd in hout en veelal geschilderd in de traditionele kleuren wit, groen of 'meekraprood'. Er komen, afhankelijk van de ontstaansperiode, verschillende raamtypen voor zoals schuiframen (onder- en/of bovenschuivend) met wisseldorpels, kozijnen met bovenlichten en klepramen of roedeverdelingen. Toegepaste roedeverdelingen zijn vooral 6-ruits of T-ramen. Sporadisch komen houten luiken voor. Qua materiaalgebruik worden rode baksteen en matte rode gebakken pannen of (in mindere mate) blauwe gesmoorde pannen toegepast. Enkele panden zijn versierd met anders gekleurde (vorm) baksteen (speklagen, hanenkammen en rollagen). Indien er dergelijke versieringen zijn toegepast, dan zijn deze gelijk van vorm en aanwezig boven alle ramen en de deur. De toegepaste ornamenten zoals gootklossen en muurankers hebben een ritmerend karakter.

Opmerkelijk zijn de schoorstenen die meestal ter plaatse van de topgevels zijn opgetrokken. Daarnaast komt het vaak voor dat er in geval van twee aaneengesloten arbeiderswoningen een extra schoorsteen op de scheidingsmuur is gemaakt. Dit markeert de pandscheiding.

In de loop der tijd hebben enkele Zeeuwse arbeiderswoningen wijzigingen ondergaan, waarbij bijvoorbeeld de dakvoet is opgetrokken, dakkapellen zijn toegevoegd, verticale ramen zijn vervangen door één groot, horizontaal raam en/of nieuwe (voorzet)gevels in anders gekleurde (gele) gevelsteen zijn aangebracht.

3.8 Kenmerken van de typologie jaren '15-/'25-woning met een zadeldak     

In het buitengebied komen woningen voor met specifieke kenmerken uit de bouwperiode 1915-1925. Wat vaak voorkomt is het zadeldaktype met één of twee wolfseinden. Deze woningen worden gekenmerkt door een eenvoudige baksteenstructuur. De uitvoering van de voorgevel is soms wat afwijkend van de overige gevels. In dat geval is meer aandacht besteed aan detaillering en/of is het gebruikte materiaal licht afwijkend. Verder is er sprake van een gevelindeling waarbij er een onderlinge relatie is tussen de posities van gevelopeningen op de begane grond ten opzichte van de verdieping. Uitbouwen als erkers komen bij deze woningen regelmatig voor. Deze gebouwonderdelen zijn vooral gemaakt om ruim zicht op de veelal grote erfoppervlakken en de omgeving te bieden. In mindere mate zijn, in een overeenkomende architectuur, serres aangebouwd. De serres zijn afgedekt met een plat dak.

Dit woningtype heeft een eenvoudige rechthoekige woningplattegrond en bestaat uit één bouwlaag veelal met een borstwering en een steil zadeldak. De dakhelling is ca. 40 tot 50 graden. De nokrichting van de woningen is doorgaans haaks op de weg. De topgevels met wolfseinden zijn begrensd door een horizontale goot die aan weerseinden uitloopt in een windveerconstructie die de dakhelling volgt. De meerderheid kent een gevelopbouw waarin de gevelopeningen symmetrisch zijn verdeeld. De gevelopeningen zijn verticaal (smalle, hoge ramen). Deuren, ramen en kozijnen zijn uitgevoerd in hout en veelal geschilderd in de traditionele kleuren wit en groen maar ook witte ramen in witte kozijnen komen voor.

Toegepaste raamtypes in de kozijnen zijn veelal schuiframen zonder een roedeverdeling. Sporadisch komen houten luiken voor. Qua materiaalgebruik worden rode baksteen en rode gebakken pannen of (in mindere mate) blauwe pannen toegepast. Enkele panden zijn voorzien van geglazuurde dakpannen, nokvorsten en hoekkepervorsten. Ten tijde van deze bouwperiode werden verglaasde elementen toegepast als raamdorpelstenen en pironnen. Enkele panden zijn versierd met anders gekleurde (vorm) baksteen (speklagen, hanenkammen en rollagen). De toegepaste ornamenten zoals gootklossen en muurankers hebben een ritmerend karakter.

3.9 Kenmerken van de typologie jaren '20-/'30-woning met een mansardekap     

Een vaak voorkomend woningtype in de historische linten is dat van de woning met een mansardekap (jaren '20/'30). In de lijn van de Traditionele architectuur, de stijl die in Nederland werd gebouwd in de periode van 1920 tot 1940, wordt dit type woningen gekenmerkt door de romantische, landschappelijke baksteenarchitectuur. Deze woningen komen meestal voor als halfopen of vrijstaande bebouwing, waarbij de afstand tot de zijdelingse perceelsgrens vaak zeer beperkt is. Toch heeft de woning met een mansardekap steeds de allure van een vrijstaand gebouw. In de linten zijn deze woningen vaak voorzien van een voortuin.

Dit type woning heeft meestal een eenvoudige rechthoekige woningplattegrond en bestaat uit één bouwlaag, eventueel met borstwering, en een mansardekap. Deze kapvorm, ook vaak een “gebroken kap” genoemd, heeft per dakschild twee dakvlakken waarbij het onderste deel steiler is dan het bovenste deel. De nokrichting van de woningen staat vaak haaks op de weg. De schoorsteen is meestal in de langsgevel geplaatst. De gevelopbouw op de begane grond is asymmetrisch, op de eerste verdieping komt een symmetrisch opbouw voor. Bij de vrijstaande woningen zijn soms ook ramen in de langsgevel geplaatst.

De gevelopeningen zijn verticaal (smalle, hoge ramen). Deuren, ramen en kozijnen zijn uitgevoerd in hout en veelal geschilderd in de traditionele kleuren wit en groen.

Er komen, afhankelijk van de ontstaansperiode verschillende raamtypen voor zoals schuiframen met wisseldorpels, kozijnen met bovenlichten en klepramen of roedeverdelingen. In de toegepaste raamtypes komen géén roedeverdelingen meer voor. Bij dit type woningen worden de bovenramen vaak voorzien van glas-in-lood panelen met gekleurd glas.

Bij enkele panden komen houten luiken of erkers voor en zijn de voordeuren teruggelegd in de gevel waardoor een overdekt portaal ontstaat. Qua materiaalgebruik worden vooral rode baksteen en matte rode gebakken pannen of blauwe gesmoorde pannen toegepast. Een vaak toegepast type dakpan is Tuile du Nord of Kruispan. Een bijzondere dakpan is hier de geknikte dakpan op de overgang van de twee dakhellingen. Enkele panden zijn versierd met anders gekleurde (vorm)baksteen (speklagen, hanenkammen en rollagen). Indien er dergelijke versieringen zijn toegepast, dan zijn deze gelijk en aanwezig boven alle ramen en de deur.

In de loop der tijd hebben enkele jaren '20/'30 woningen wijzigingen ondergaan, waarbij bijvoorbeeld aanbouwen, dakkapellen of dakramen zijn toegevoegd, verticale ramen zijn vervangen door één groot, horizontaal raam, rolluiken zijn aangebracht en/of gevels geschilderd zijn.

3.10 Kenmerken van de typologie jaren '30-woning met een zadeldak     

In de historische linten komen regelmatig jaren '30-woningen voor met een zadeldak. Vaak betreft het vrijstaande bebouwing. Bijna altijd zijn de woningen voorzien van een voortuin.

Kenmerken van een jaren '30-woning en dus typerend voor deze bouwstijl zijn onder meer de royale dakoverstekken, entreepartijen en bijzondere vormgevingen van kozijnen en erkers. Verder is er sprake van forse houtafmetingen voor kozijnen en ramen, fraaie metselwerkdetailleringen, paneeldeuren, glas-in-lood, “omlopende” dakgootconstructies, geveloverstekken en rijke detailleringen en fraaie luifelconstructies bij de voordeur.

Bijzonder kenmerk is de combinatie van een dakvoet die fors buiten de langsgevel ligt met de brede in de voorgevel omgezette bakgoten. Mede hierdoor ontstaan brede gootplafonds, vaak afgewerkt met sponningdelen.

Bij deze woningen wordt in het bijzonder aandacht besteed aan de verwerking van baksteen in éénzelfde formaat kleur en structuur. Door het toepassen van plaatselijk andere metselverbanden, metselwerken in verticale uitvoering of onder een helling, uitspringende strekkenlagen, rollagen en kleine ornamenten krijgen deze gevels een bijzonder karakter en wordt de architectuur versterkt. De kozijnen zijn over het algemeen sterk horizontaal geleed wat vaak nog versterkt wordt door uitkragende lateiconstructies.

Dit type woning heeft een eenvoudige rechthoekige plattegrond en bestaat uit één bouwlaag, eventueel met borstwering, en een steil zadeldak waarbij de hellingshoek vaak groter is dan 45 graden. De nokrichting van de woningen staat haaks op de weg. De gevelopbouw op de begane grond is asymmetrisch, op de eerste verdieping komt een symmetrisch opbouw voor. Bij de vrijstaande woningen zijn meestal ook ramen in de langsgevel geplaatst. Sporadisch komen dakopbouwen voor.

Deuren en kozijnen zijn uitgevoerd in hout en veelal geschilderd in de traditionele kleuren wit of groen. Er komen verschillende kozijntypen voor zoals schuiframen met wisseldorpels, kozijnen met bovenlichten en klepramen of strookvormige kozijnen met draaiende delen. Een vaak voorkomend kenmerk is een erker aan de voorgevel. Qua materiaalgebruik worden vooral rode baksteen en matte rode gebakken pannen of blauwe gesmoorde pannen toegepast.

In de loop der tijd hebben enkele jaren '30-woningen wijzigingen ondergaan, waarbij bijvoorbeeld aanbouwen of dakramen zijn toegevoegd of rolluiken zijn aangebracht.

3.11 Kenmerken van de typologie jaren '30-woning met een paraboolkap     

In het historische lint van Oudelande (Kruipuitsedijk 2) is een woning gebouwd van het type jaren '30-woning met een paraboolkap.

Net als de woningen met mansardekap (jaren '20/'30) wordt ook dit type woning gekenmerkt door een baksteenarchitectuur. Dit betekent een veelzijdig gebruik van baksteen, waarbij niet alleen constructieve elementen als lateien, dorpels en muurafdekkingen, maar ook de decoratieve accenten in baksteen zijn uitgevoerd.

Dit type woning heeft een eenvoudige rechthoekige plattegrond en bestaat uit één bouwlaag, een borstwering en een dak in de vorm van twee elkaar snijdende bogen met een gelijke straal. De nokrichting van de woningen staat haaks op de weg. De gevelopbouw op de begane grond is asymmetrisch, op de eerste verdieping komt een symmetrisch opbouw voor. In de vrijstaande langsgevel zijn ook kozijnen geplaatst. Een dakopbouw is niet gemaakt.

Kenmerken van deze jaren '30-woning met paraboolkap (en dus typerend voor deze bouwstijl) zijn onder meer de royale dakgootconstructies, de licht decoratieve entreepartij, de bijzondere vormgeving van de kozijnen en de erker. Een overstek is niet gemaakt, kantpannen sluiten de topgevels aan de bovenzijde af. Verder is er sprake van slanke houtafmetingen voor kozijnen en ramen, fraaie metselwerkdetailleringen (waaronder de bloembakjes naast de voordeur), de glas-in-lood-panelen in de entreepartij en de erker en de luifelconstructie bij de voordeur.

Deuren en kozijnen zijn uitgevoerd in hout en geschilderd in de traditionele kleuren wit en groen. Er komen verschillende kozijntypen voor zoals kozijnen met bovenlichten en klepramen of strookvormige horizontaal gelede kozijnen met draaiende delen.

De gevels zijn opgemetseld in rode baksteen. Onder de kozijnen zijn zwarte raamdorpelstenen verwerkt. Het dak is belegd met matte rode gebakken dakpannen.

Het typische karakter van dit bouwwerk wordt vooral bepaald door de vormgeving en details, zoals bijvoorbeeld de decoratieve metselwerkversiering en de vorm van ramen en deuren, gootlijsten én het model en de locatie van de schoorsteen in de nok.

Bij dit woningtype wordt in het bijzonder aandacht besteed aan de verwerking van baksteen in éénzelfde formaat kleur en structuur. Door het toepassen van plaatselijk andere metselverbanden, metselwerken in verticale uitvoering of onder een helling, uitspringende strekkenlagen, rollagen en kleine ornamenten krijgen deze gevels een bijzonder karakter en wordt de architectuur versterkt. De kozijnen zijn over het algemeen sterk horizontaal geleed wat vaak nog versterkt wordt door uitkragende lateiconstructies. Als basis is het metselwerk hier uitgevoerd als halfsteens verband met een lichtgrijze, iets terugliggende voeg.

In een later stadium zijn opbouw rolluiken en voorzetbeglazingen (in de erker) toegevoegd.

Aan één langsgevel is een garage/bergruimte met een plat dak aangebouwd, waarbij gebruik gemaakt is van baksteen die gelijk is aan de baksteen die is toegepast voor de woning. Ook het metselverband met versieringen is bijpassend.

Noot: De benaming “paraboolkap” is eigenlijk foutief ten aanzien van de aangetroffen kapvorm in de gemeente Borsele. Feitelijk is de vorm een spitsboog of lancetboog.

3.12 Kenmerken van de typologie Amsterdamse Schoolbebouwing     

De boerderij 't Hof de Dierik (Dierikweg 1-3), gelegen in het buitengebied ten noorden van Oudelande, kwam in 1921 tot stand in opdracht van A. Tak van Poortvliet naar een ontwerp in traditionalistische vormen van de gebroeders H. en J. Baanders. De dubbele woning bestaat uit een woongedeelte voor de eigenaar en een aangebouwde dienstwoning, die inpandig met elkaar in verbinding staan. Op het erf staan verder een L-vormige schuur, een varkensstal, een dubbele garage, een kippenren en een in 1928 toegevoegde langwerpige schuur. De objecten zijn gebouwd in een traditionele sobere bouwstijl in het architectuurtype Amsterdamse School met kenmerken uit de eerste periode van de Delftse School. Ook de oorspronkelijke erfinrichting en tuinaanleg in Architectonische Stijl naar ontwerp van D.F. Tersteeg is nog grotendeels aanwezig.

Kenmerken casco

Kenmerkend voor de stijlperiode zijn het prominent gebruik van baksteen in de gevels, hoge dakvoeten, hoge met pannen belegde daken zonder overstekken en forse, gedetailleerde schoorstenen. Daarnaast is er sprake van baksteenarchitectuur, zoals versieringen in metselwerk, vlechtingen, uitmetselingen en steunberen.

Muurwerk algemeen

Het muurwerk is in kettingverband gemetseld met een iets terugliggende voeg. Het muurwerk is voorzien van diverse sierpatronen in de vorm van vlechtwerken langs de topgevels, rollagen onder schouderstukken en dakranden, schoorsteendetaillering in combinatie met een dakpanafdekking. Op een hoogte van ca. 500 mm boven het maaiveld is het trasraam beëindigd met een rollaag. Onder de kozijnen van de woningen zijn uitgemetselde vensterbanken gemaakt, onder de daglichtkozijnen van de schuurdelen is langs de onderdorpels een waterlaag met rollaag aangebracht. Boven de kozijnen zijn of getoogde of rechte rollagen gemetseld.

Meer bijzondere geveldetails

De entrees, voordeuren en overige deuren, zijn geaccentueerd door muurwerken als schermmuurtjes die buiten de gevels gemetseld zijn en door siermuurwerk in de vorm van rollagen die verticaal langs de kozijnen zijn gemetseld. De entree van het hoofdhuis is overdekt en geopend door twee open boogvormen. De hemelwaterafvoeren eindigen op maaiveldniveau in een soort sokkel van metselwerk.

Op de uitwendige hoek uitgemetselde zijgevels van het hoofdhuis is een opengewerkt houten trapeziumvormig ornament (klokkenstoel) op een dito voetplaat gemaakt.

Daken

De daken zijn belegd met geglazuurde blauwe dakpannen (Verbeterde Holle pan) met dito nokvorsten en kantpannen.

Schuurdaken zijn voorzien van ventilatiekappen in de vorm van een getimmerde schoorsteen met een spitsdakje en afgewerkt met een bolvormig ornamentje.

Goten en hemelwaterafvoeren

De getimmerde goten zijn bakgoten op geprofileerde frieslijsten (excentrisch golfprofiel) en gootklossen. De goten zijn aangesloten op rechthoekige afgetimmerde hemelwaterafvoeren.

Kozijnen

De raamkozijnen zijn divers van vorm maar overwegend horizontaal qua omtrek en verticaal geleed door toepassing van tussenstijlen. Kenmerkend is bovendien de roedeverdeling die zowel rechthoekig als ruitvormig is.

Bij meerdere kozijnen zijn buitenluiken toegepast die in luiksponningen vallen.

Een aantal gevelopeningen van de schuren zijn of uitgevoerd als half cirkelvormig of als korfboog.

Algemeen

De vorm van de verschillende objecten is bepaald door de functie en rang (woonhuis eigenaar en dienstwoning, schuren en bijgebouwen).

Bijzonder zijn onder andere de buitenluiken in de kleurstelling groen (klampen en spiegelklampen) en rood (binnenvlakken), geschulpte frieslijsten, deurkozijnen met halfronde boogvormen, 6- en 9-ruits roedeverdeling in de vensters, dakkapellen en topgevelkozijntjes en omtimmerde hemelwaterafvoeren.

De kozijnen zijn over het overgrote deel geschilderd in een witte kleur. Een aantal kozijnen is in een lichtgele (oker) kleur geschilderd maar vermoedelijk is dit niet de oorspronkelijke kleur. Gehengen, gevelankers en luifeldetails zijn ook in een rode kleur geschilderd.

Ensemble

Alle bouwwerken van de boerderij 't Hof de Dierik zijn qua architectuur tot in het kleinste detail volledig op elkaar afgestemd. Daaronder vallen ook de terrasindelingen, de hekpijlers, bloembakken en de tuinmuren met gedetailleerde draaipoorten. Het geheel resulteert in een zeer waardevol ensemble.

3.13 Kenmerken van de typologie bebouwing uit de wederopbouwperiode     

In de navolgende beschrijving wordt specifiek ingegaan op:

• de wederopbouwbebouwing in de Quarlespolder, Lewedorp;
• overige bebouwing uit de wederopbouwperiode.

Wederopbouwbebouwing Quarlespolder, Lewedorp

In de Quarlespolder, die in 1949 ontstond na de inpoldering van het Sloe, zijn in de wederopbouwperiode een 14-tal boerderijen (eigenlijk boerenhofsteden) en een 2-tal woningcomplexen (2-onder-één-kap) gebouwd. De architectuur voor deze objecten is volledig identiek. Qua oriëntatie ten opzichte van het erf en openbare weg zijn er voor wat betreft de boerderijen verschillen, maar de gelijktijdige bouw laat er geen twijfel over bestaan dat alle boerderijen en 2-onder-één-kapwoningen in dezelfde periode zijn gebouwd. De woningen zijn vrijwel alle met de voordeur naar de openbare weg gericht. Alhoewel met name de schuren afwijkend zijn qua dakvormen, dakvoet en nokhoogte is er sprake van een duidelijke gelijkheid in architectuur. Bijzonder is dat enkele complexen gespiegeld om de wegas, exact tegenover elkaar staan.

De woning bij het boerderijcomplex

De woningen, opgetrokken uit een licht rode baksteen in een strak metselverband, hebben ruim bemeten gevelvlakken, borstweringen in de langsgevels en schoorstenen. De daken hebben een steile helling, groter dan 45 graden, en zijn belegd met rode, meer oranjekleurige of blauwe gesmoorde dakpannen. Op de aansluiting van het gevelvlak en het dakvlak zijn speciezomen gemaakt.

Zeer prominent zijn de schoorstenen op beide topgevels. Naast een forse horizontale doorsnede zijn de schoorstenen bijzonder hoog en lijken ze bijna uit verhouding. Deze uitvoering maken deze schoorstenen tot bijzonder in het oogspringende kenmerken van deze bouwstijl.

De goten zijn uitgevoerd in licht geprofileerd hout en op klossen gemonteerd. In de dakvlakken zijn dakkapellen gemaakt. Bij enkele woningen zijn deze dakkapellen net boven de goot gemaakt. Bij andere wordt de goot onderbroken en kennen de dakkapellen een andere breedte/hoogteverhouding.

De houten kozijnen zijn divers van maat, maar qua posities sterk aan elkaar gerelateerd. Kozijnen en ramen zijn veelal onderverdeeld door respectievelijk stijlen en raamroedes.

Een bijzonder kenmerk is de lichtkleurige voordeuromlijsting die waarschijnlijk prefab werd geleverd. Binnen die omlijsting is een deurkozijn gemonteerd met daarin, afwijkend van andere draaiende geveldelen, een groene voordeur. Verder zijn de kleuren van kozijnen en ramen wit.

Meerdere woningen hebben een aanbouw in exact bijpassende stijl, soms met een forse schoorsteen. In deze aanbouwen zijn veelal getoogde kozijnen toegepast. Dit is een bijzondere afwijking van de overigens rechthoekige kozijnen in de woning.

De schuur bij het boerderijcomplex

De schuren zijn, net als de woningen, opgetrokken uit een licht rode baksteen in een strak metselverband en hebben ruim bemeten gevelvlakken. De schuren hebben ofwel een zadeldak, een zadeldak met wolfseinden of een zadeldak met aangekapping. Soms zijn er open aankappingen gemaakt. De witte daglichtkozijnen zijn sterk repeterend in de gevels gesitueerd. Deze kozijntjes zijn, al dan niet getoogd, vaak in prefab beton met een ventilatieopening aan de onderzijde. Grote donkerkleurige toegangsdeuren zijn in de topgevels opgenomen en zijn vaak omkaderd door een witte lijst. In de langsgevels, als er sprake was van veeteelt, zijn donkerkleurige loopdeuren met daarboven een bovenlicht gemaakt.

De woningcomplexen

Op een tweetal locaties zijn 2 woningen met elkaar geschakeld. Deze woningen hebben qua vormgeving en materiaalgebruik dezelfde architectuur als de boerderijcomplexen. Het gaat slecht over kleine detailverschillen zoals kleine zinken bakgoten in plaats van geprofileerde goten en kleinere schoorstenen. De woningen zijn hoogstwaarschijnlijk ontworpen voor arbeiders werkzaam op de boerderijen.

Noot: De definitie “wederopbouw” is minder van toepassing op de als zodanig gekwalificeerde objecten in de gemeente Borsele. Wederopbouw is feitelijk een architectuurstijl waarin gebouwen werden opgetrokken bij de herbouw van een gebied na bijvoorbeeld oorlogsvernielingen. Nadien werd de architectuurstijl overgenomen in regio's waar hiervan geen sprake was, maar omdat de stijl werd gewaardeerd, werd deze gekopieerd. In de Quarlespolder is de stijl toegepast in het kader van nieuwbouw na inpoldering.

Overige bebouwing uit de wederopbouwperiode

Elders, verspreid over de gemeente Borsele, komt ook bebouwing uit de wederopbouwperiode voor. Het betreft dan woningen met of zonder een schuur.

Deze gebouwen zijn opgetrokken uit een licht rode baksteen in een strak metselverband, hebben ruim bemeten gevelvlakken, borstweringen in de langsgevels en schoorstenen. De daken hebben een steile helling, groter dan 45 graden, en zijn belegd met rode, meer oranjekleurige of blauwe gesmoorde dakpannen. Op de aansluiting van het gevelvlak en het dakvlak zijn speciezomen maar ook overstekken met kantpannen komen voor. De goten zijn uitgevoerd in licht geprofileerd hout en op klossen gemonteerd. In de dakvlakken zijn dakkapellen gemaakt, waarvan sommige uitgevoerd zijn met dubbele deuren. Deze deuren geven dan toegang tot een balkon boven een erker. Dakkapellen zijn soms uitgevoerd met een tympaan aan de bovendorpel.

Kozijnen en ramen zijn veelal onderverdeeld door verticale stijlen respectievelijk raamroedes. In een enkel woonhuis is een voordeurkozijn met een getoogde bovendorpel gemaakt. Deze gebogen vorm is kenmerkend voor deze stijl.

Verder zijn de kleuren van kozijnen en ramen wit, terwijl de deuren vaak een afwijkende donkere kleur hebben. Opgeklampte raamluiken met een groen kader en een wit middelvlak komen soms voor.

Meerdere woningen hebben een aanbouw in dezelfde bouwstijl.

De schuren hebben veel overeenkomsten met de schuren uit de Quarlespolder.

3.14 Kenmerken van de typologie herverkavelingsboerderij     

Herverkavelingsboerderijen werden in de gemeente Borsele opgebouwd in de polders die getroffen waren door de watersnoodramp van 1953. De bestaande polders werden door her- of ruilverkaveling opnieuw ingedeeld en er was behoefte aan nieuwe boerderijcomplexen. Later is deze architectuurvorm ook naar andere gebieden in Zeeland uitgewaaierd.

De boerderijcomplexen bestaan uit ruime woningen die eenvoud qua architectuur en materiaalgebruik uitstralen. De woningen hebben strakke rechthoekige, bijna vierkante plattegronden waarbij het binnenoppervlak van de verdieping gelijk is aan de begane grond. Er is geen zolderverdieping. In de gevels zijn grote rechthoekige raamopeningen gemaakt met één enkele stijl waarnaast een smal, te openen venster is gemaakt. Het dak is zeer flauw hellend en oorspronkelijk afgedekt met een bitumineuze dakbedekking. Op de twee topgevels zijn vrij forse en daardoor dominerende schoorstenen gemetseld.

De schuren of loodsen zijn deels opgetrokken uit baksteen en deels uit hout en afgedekt met een flauw hellend dak. Er is er sprake van een lagere aangezette aankapping met dezelfde flauwe dakhelling en één van de dakvlakken van het hoofdgebouw loopt langer door. Aan de dakvoet van dit grotere dakvlak is een horizontale lichtstrook gemaakt direct boven de aankapping en als zogenaamd “bandraam” omgezet in de topgevel.

Er is een onderscheid gemaakt in materiaalgebruik. Het hoofdgedeelte, met een symmetrische doorsnede, is gemetseld en tekent zich duidelijk af. De aankapping heeft getimmerde buitenwanden (verticale delen) en is opvallend door het wit-blauwe kleurgebruik. Hoofdgedeelte en aankapping hebben dezelfde lengtemaat. De herverkavelingsboerderijen zijn als een ensemble ontworpen door architect A.J. Rothuizen. Woning en schuur zijn gelijktijdig gebouwd.

3.15 Kenmerken van de typologie jaren '60/'70-woning     

De woningen uit de periode '60 /'70 hebben een zeer eigen architectuur, waarbij vooral eenvoudige detailleringen voorkomen. De plattegronden zijn veelal rechthoekig of er zijn meerdere rechthoeken in of tegen elkaar geschoven. Alle functies van deze woningen zijn onder één dak ondergebracht. Daarbij valt te denken aan de berging en de garage die aansluiten op de andere woonvertrekken.

In deze bouwvormen komen eigenlijk uitsluitend symmetrische zadeldaken voor. De dakhellingen kunnen variëren tussen 15 en 45 graden. Bij daken met een flauwe dakhelling is er nauwelijks nog sprake van een woonverdieping. Deze verdiepingen worden uitsluitend als zolder gebruikt. De slaapvertrekken zijn hier op de begane grond.

Deze woningen zijn veelal opgetrokken in een lichte, vaak gele strengperssteen al dan niet met een boomschorsstructuur en in een eenvoudig metselverband. In deze bouwperiode zijn de buitenmuren als spouwmuur uitgevoerd. Vaak is er sprake van tweekleurig metselwerk. Het trasraam is in dat geval uitgevoerd in een donkere klinkerbaksteen.

De daken zijn meestal belegd met grijze gebakken dakpannen waarbij ook gebruik gemaakt wordt van kantpannen.

De dakhellingen lopen ruim door over de bouwmuren en vormen zo overstekken die soms aan de onderzijde zijn voorzien van houten plafonds in mes- en groefdelen. Het komt echter ook voor dat in de overstekken en dakvoeten respectievelijk de gordingen en sporen in het zicht blijven.

De houten overstekken worden vaak gecombineerd met een overkapping of een luifel boven de hoofdentree.

Schoorstenen hebben in deze bouwperiode vaak een wat prominente uitstraling en positie, ofwel uitgebouwd tegen een gevel ofwel gecentreerd op het dak. Daarbij zijn ze vaak voorzien van metalen schoorsteenkappen.

De kozijnen zijn heel divers van vorm waarbij de nadruk ligt op ruime daglichttoetreding. De kozijnen zijn nauwelijks onderverdeeld, maar smalle verticale draairamen en klepraampjes komen veelvuldig voor. De toegepaste kleuren zijn hoofdzakelijk licht. Wit met een enkele accentkleur voor bijvoorbeeld draaiende delen, gevelbekledingen en deuren komt veel voor.

In het buitengebied van Borsele staan deze woningen vaak op grote percelen met eenvoudige tuinen en grote vlakken erfverharding.

3.16 Kenmerken van de typologie woning in een hedendaagse architectuurstijl     

In deze bouwstijl zijn vele ontwerpmodellen en details denkbaar. Vanaf de periode 1970 tot heden heeft de architectuur een grote ontwikkeling doorgemaakt. Onder andere door innovatieve bouwmaterialen, producten en afwerkingen kunnen bijzondere constructies worden gerealiseerd. Daarbij valt te denken aan dakvormen en gevelopeningen. Een belangrijk facet in het ontwerp kan de directe omgeving zijn. Naastliggende objecten, gebouwen en het landschap kunnen het ontwerp mede bepalen en zo mogelijk versterken.

Daarbij kan ook de perceelsgrootte en de bereikbaarheid een rol spelen. De materiaalkeuze voor de woning kan zelfs worden beïnvloed door de omgeving.

Een aantal specifieke kenmerken zijn:

• éénduidige bouwvormen en aansluitende bouwmassa's;
• minimale, strakke detaillering, constructies zijn geheel weggewerkt;
• gebruik van eigentijdse materialen, waarbij bijvoorbeeld de afwerking van langsgevels en daken totaal of deels is doorgezet in topgevels; de topgevels kunnen sterk terug liggen waardoor de contouren van de doorsnede domineren;
• de combinatie van de erfinrichting met de woning versterkt het ensemble; de terughoudendheid van het tuinontwerp kan het ontwerp van de woning accentueren.

3.17 Kenmerken van een veldschuur     

De veldschuur is een bijzonder object binnen de gemeente Borsele. Deze schuur, in eerste instantie vermoedelijk uitsluitend gebouwd voor opslag van akkerbouwproducten of veeteelt, heeft de oorspronkelijke functie inmiddels verloren. De plattegrond is rechthoekig zonder aangebouwde bouwwerken. Het zadeldak is symmetrisch met een hellinghoek van ca. 45 graden.

Op dit moment heeft het gebouw een combinatiefunctie te weten een recreatieaccommodatie en opslagruimte. Het pand heeft nog de authentieke uitstraling van een met zwart potdekselwerk beklede schuur. Eén van de kopgevels heeft een materiaalwijziging ondergaan. Hier is het potdekselwerk vervangen door een gemetselde wand. Het muurwerk is uitgevoerd in gele IJsselsteen met een lichte voeg. In deze gevel zijn meerdere kozijnen aangebracht die het daglicht verzorgen voor de achterliggende vertrekken. Deze gemetselde gevel is aan de bovenzijde afgedekt met een overstek, samengesteld uit windveren en waterborden. Ter plaatse van de nok is hier een licht gefigureerde houten makelaar aangebracht. Het dak is belegd met rode Oud Hollandse dakpannen.

Het object bevindt zich op een ruime kavel met een eenvoudige erfbeplanting, bomen en een beperkte erfverharding.

3.18 Kenmerken van bebouwing op een sportpark     

Voor deze bebouwingssoort zijn vele varianten aanwezig c.q. denkbaar. De vormgeving, maatvoering en materialisatie wordt veelal bepaald door de specifieke functie van het gebouw. Het gaat daarbij om functies zoals materiaalberging, sanitaire voorzieningen, kleedlokalen, kantine, vergaderruimte en om kleinere objecten als dug-outs, entreegebouwtjes met of zonder kassafunctie en dergelijke.

De vormgeving is meestal sober. De eenvoudige plattegronden passen bij de functie en zijn rechthoekig of hebben een eenvoudige combinatie van rechthoekige oppervlakken. De gevelindelingen zijn ook gerelateerd aan de functie. Kantines hebben grote gevelkozijnen met grote glasoppervlakken en deuropeningen, terwijl de kleed- en sanitaire ruimtes kleine gevelopeningen hebben. De daken zijn vaak licht hellend, soms met overstekken als verlengstuk van terrasvoorzieningen. De hellende daken zijn vaak voorzien van een eenvoudige dakbedekking in de vorm van golfplaten gecombineerd met licht doorlatende elementen. Een enkel gebouw is belegd met dakpannen. De gevels kunnen opgetrokken zijn in houtskeletbouw met een bekleding van kunstharsplaten en/of houten gevelbetimmeringen, prefab betonelementen of in metselwerk. Het metselwerk kan daarbij uitgevoerd zijn als schoonmetselwerk of als gepleisterd werk. Sommige gebouwen zijn opgetrokken in gasbetonblokken met of zonder een kleur- of pleisterwerkafwerking.

Op kleinere sportparken (als tennisbanen) zijn (tijdelijke) containerunits, al dan niet geschakeld, geplaatst. In de rechthoekige plattegronden worden voorzieningen met beperkte afmetingen ondergebracht. Deze units kunnen in houtskelet uitvoering zijn gemaakt en bekleed met kunstharsbeplating en zijn voorzien van een bitumineuze of een kunststof dakbedekking.

Als er sprake is van een combinatie van een clubgebouw met een gymzaal voor een meer openbaar gebruik hebben deze complexen meestal een meer duurzaam karakter. Deze gebouwen zijn uitgevoerd in schoonmetselwerk in combinatie met gevelelementen en -bekledingen. De daken zijn veelal met platte daken uitgevoerd met een bitumineuze dakbedekking.

De sportparken hebben doorgaans, door hun ligging en de aanwezige randbeplanting, een groene uitstraling. Vaak zijn hekwerken geplaatst die het park afschermen.

3.19 Kenmerken van bebouwing op een begraafplaats     

De bebouwing op begraafplaatsen beperkt zich tot gebouwtjes die gebruikt worden voor opslag van materiaal of beschutting bieden. De gebouwtjes zijn divers van maat en ontwerp, maar alle traditioneel vormgegeven. Er is gebruik gemaakt van materialen en afwerkingen die horen bij de eenvoudige architectuur.

De gebouwtjes kennen een rechthoekige plattegrond en zijn opgetrokken in metselwerk in een rode of gele kleur en veelal afgedekt met een zadeldak. Dit zadeldak is afgedekt met rode of blauwe dakpannen van een klassiek model. De daken hebben vaak een overstek met windveren en waterborden, maar ook komen gebouwtjes zonder overstek voor. In het laatste geval wordt de dakvlakbedekking beëindigd met een cementzoom. De kozijnen, deuren en ramen zijn uitgevoerd in hout, waarbij de kozijnen in een witte kleur zijn geschilderd. De draaiende delen zijn in een donkergroene kleur geschilderd.

3.20 Kenmerken van bebouwing op een spoorwegemplacement     

De bebouwing op de spooremplacementen is divers. De volgende onderverdeling kan van de verschillende objecten rondom spooremplacementen worden gemaakt:

• stations – woonhuizen;
• goederenloodsen;
• weeghuisje/-brug;
• overige gebouwen/loodsen.

Stations – woonhuizen

De (voormalige) stations, die thans in gebruik zijn als woonhuis, kenmerken zich door een robuuste uitstraling. De plattegronden zijn rechthoekig van vorm en de gebouwstructuur kan worden samengevat als een pand met symmetrische gevels onder een zadeldak met gelijke dakschilden. Kleine gemetselde aanbouwen komen als latere toevoeging (onder andere onder een lessenaarsdak) soms voor.

Deze gebouwen zijn opgetrokken in een rode baksteen. Een bijzonder kenmerk is de toepassing van donker geschilderde houten geveldelen in de topgevels. Direct onder deze bekleding zijn gevelkozijnen aangebracht. De vorm van deze kozijnen is per station verschillend en varieert tussen horizontaal geleed en verticaal geleed.

De kozijnen in de bouwlaag begane grond zijn per station verschillend, maar vertonen wel gelijkenis. Per station zijn er in deze bouwlaag veel verschillende kozijnen aangebracht.

De kleuren van de kozijnen zijn door de jaren heen per station veranderd. Oorspronkelijk waren de kozijnen én ramen vermoedelijk in een lichte (witte) kleur geschilderd.

Opmerkelijk zijn de grote overstekende goten waardoor een gootplafond (wit geschilderd) ontstaat. Daarentegen zijn de dakoverstekken, met windveren en waterborden, beperkt van maat. De goten en overstekken zijn ofwel in een groene of in een witte kleur geschilderd.

De dakbedekking is uitgevoerd in rode Verbeterde Hollandse pannen met bijpassende nokvorsten. Gemetselde schoorstenen monden uit in de nok en staan op ca. 1/3 – 2/3 uit de kopgevels.

Goederenloodsen

In de directe omgeving van de stations zijn goederenloodsen gebouwd die qua vorm, materialisatie en afwerking nagenoeg identiek zijn. De goederenloodsen zijn thans voornamelijk in gebruik als berging/stallingsruimte.

Deze gebouwen hebben een rechthoekige plattegrond en hebben net als de stations een typische “spoorwegarchitectuur”. De daken zijn vrijwel alle uitgevoerd als een flauw hellend schilddak met vier hoekkepers en bedekt met rode Verbeterde Hollandse dakpannen. Op de kruising van hoekkepers en nok staat een piron. Langs de dakvoet zijn veelal zinken mastgoten gemonteerd. Er is sprake van een combinatie van metselwerk en houten gevelbekledingen in potdekselwerk. Ook kozijnen, ramen en (schuif-)deuren zijn uitgevoerd in hout. De kleurstellingen hiervan zijn wit en groen, terwijl het potdekselwerk in zwart is uitgevoerd. Kenmerkend is bovendien dat de uitwendige hoeken van het potdekselwerk en de aansluitingen op het muurwerk voorzien zijn van een opgeschilderde witte band.

Weeghuisjes /-brug

Een belangrijk object bij spoorwegemplacementen is vaak een weegbrug met weeghuisje. De weegbruggen zijn ingelaten in het wegdek en zijn gemaakt van stalen omrandingen met houten vloeren waaraan de basculeconstructie is verbonden. De bijhorende apparatuur is deels onder de weegbrug en deels in een weeghuisje (of elders) gemonteerd. Het weeghuisje is opgetrokken in baksteen en kenmerkt zich, naast hun beperkte omvang, door een gevel waarin veel glasoppervlakken zijn gemaakt ten behoeve van het zicht op de weegbrug.

Het weeghuisje is belegd met rode Verbeterde Hollandse dakpannen. Langs de dakvoeten zijn zinken mastgoten toegepast. Het metselwerk is in gevoegd schoonmetselwerk. De kozijnen zijn wit geschilderd terwijl de deuren groen zijn afgewerkt.

Overige gebouwen/loodsen

Bij veel stations zijn gebouwen en loodsen gebouwd die een directe relatie hebben tot het stationsemplacement. De omvang en uitvoering van deze loodsen is zeer divers en beslaan een bouwperiode vanaf ca. 1925 tot ca. 1970. Daardoor zijn in ontwerpen en materiaalgebruik de geschiedslagen vindbaar en hierop zijn de ontwikkelingen in het spoorgebruik van invloed.

De loodsen worden alle gekenmerkt door een groot oppervlak en ruime ingangspartijen als schuifdeuren en grote draaiende deuren aan de spoorzijde. Deze deuren zijn meestal in hout uitgevoerd. Daarnaast is het materiaalgebruik voor gevels en daken erg verschillend. Loodsen worden opgetrokken in prefabbeton, baksteen en kalkzandsteen terwijl een golfplaatbekleding ook voorkomt. Ook de dakvormen zijn verschillend en variëren tussen (flauw) hellende daken en lessenaarsdaken die veelal met golfplaten zijn gedekt. Bij enkele loodsen zijn ruime overstekken gemaakt met als doel een luifel te creëren waaronder materialen min of meer droog kunnen staan. Deze luifels zijn uitgevoerd met uitkragende liggers en de dakconstructies in beton. Veel gebruikte materialen zijn onafgewerkt. Ramen en deuren zijn vaak groen geschilderd.

3.21 Kenmerken van het fort     

Fort Ellewoutsdijk is een verdedigingswerk en stamt uit de periode 1835-1839. Het fort is gebouwd in de vorm van een zeshoek en is aan de zeezijde begrensd door een smalle gracht. Door verbeteringen en uitbreiding van de zeedijken is de directe omgeving van het fort in de loop der tijd sterk gewijzigd, waarbij de omgrachting rondom het fort grotendeels is verdwenen.

De zichtbare muren (facen) zijn opgebouwd in gevoegd baksteenmetselwerk. Aan de noordzijde is binnencourt gemaakt. De wanden van dit binnencourt zijn ná 1945 voorzien van een halfsteens voorzetwand die aan de bovenzijde afgedekt is met betonnen deksloven. Bovenop het fort zijn kanonopstellingen en geschutsputjes zichtbaar. Dit zijn Duitse restanten uit de Tweede Wereldoorlog.

In het muurwerk aan de zeezijde bevinden zich 18 met tongewelf overkluisde kazematten in zwaar metselwerk met schietgaten aan de grachtzijde. Deze bomvrije kazematten zijn verzonken in de vestingwal. Hier waren de slaapzalen van de soldaten, het wachtlokaal, de keuken, kruitmagazijnen en drinkwaterkelder. Bovenop de kazematten is twee meter grondbedekking aangebracht met een ingegraven drinkwatervoorziening. In de gevels bevinden zich (dubbele) deuren met halfronde bovenlichten voorzien van roedeverdeling en diefijzers en halfronde vensters, eveneens met roedeverdeling en diefijzers. Aan de uiteinden van de kazematten bevinden zich gemetselde trappen.

Het metselwerk is uitgevoerd in een rode baksteen met lichte voegen. In het muurwerk zijn hardstenen onderdelen aangebracht zoals bijvoorbeeld sluitstenen en aanzetstenen (in boogvormen) en betonnen onderdelen verwerkt zoals raamdorpelsteen en deksloven (afdekking van het muurwerk op aansluiting van de aardebedekking). Verder zijn in het metselwerk, onder andere boven muuropeningen en verdiepte velden, rollagen van verschillende hoogte aangebracht. Bijzonder en waardevol zijn de in het muurwerk nog aanwezige schadevlakken ten gevolge van kogel- en granaatinslagen. Houtwerk als raam-, roede- en deurhout is geschilderd in een rode kleur. Metaalwerken zijn geschilderd in een zwarte kleur.

Geschiedenis fort:

3.22 Kenmerken van een molen of molenromp     

Ovezande Ellewoutsdijk Borssele Nisse 's-Gravenpolder

In het buitengebied van Borsele staan vier molens en één molenromp. Al deze molens zijn gebouwd als korenmolens voor het malen van graan. Het betreft molen De Hoop en Verwachting in Borssele, molen De Poel in Nisse, molen De Korenhalm in 's-Gravenpolder, molen De Blazekop in Ovezande en molenromp De Phoenix in Ellewoutsdijk. Al deze molens zijn aangewezen als rijksmonument, met uitzondering van de molenromp in Ellewoutsdijk. Deze is aangewezen als gemeentelijk monument. De molens zijn in uitvoering divers, maar alle van het type bovenkruier.

De molens in Borssele, Nisse en Ovezande zijn grondzeilers en gesitueerd op een molenbelt. De molens in Borssele en Nisse zijn opgebouwd als achtkant met houten onderbouw en een romp afgedekt met bitumen. De molen in Ovezande is eveneens opgebouwd als achtkant, maar kent een gemetselde onderbouw en een romp bekleed met bedekking van riet.

De molen in 's-Gravenpolder is een hoge ronde stenen molen met stelling. De molenromp in Ellewoutsdijk kent een vierkante onderbouw in metselwerk tot (voormalige) stellinghoogte en gaat middels een betonconstructie over in een ronde bovenbouw, welke ook uitgevoerd is in metselwerk. De molens en molenromp met de directe omgeving zijn van cultuurhistorische en landschappelijke betekenis.

3.23 Kenmerken van de schaapskooi     

De bebouwing op het schaapskooicomplex is divers. De volgende onderverdeling is gemaakt van de verschillende objecten:

• entreegebouw;
• schaapskooi;
• wagenschuur.

Entreegebouw

De vormgeving van het entreegebouw is gebaseerd op een hooiberg. De vier roeden zijn in het ontwerp verwerkt en het dak lijkt een verstelbaar dak. Aan het hoofdgebouw is een grote aanbouw met plat dak gebouwd. Onder het piramidedak van het hoofdgebouw zijn de buitenwanden gemaakt in een combinatie van verticale houten delen en houten kozijnen. Daglichtkozijnen zijn hier 4-zijdig gemaakt en sluiten aan op het overstek ter plaatse van de dakvoet. Het dak is afgewerkt met grijze golfplaatelementen.

De aanbouw is gebouwd met een plat vegetatiedak met een smalle metalen dakrand met een forse oeversteek. Daaronder nagenoeg rondom volledig beglaasde oppervlakken die gevat zijn in een metalen frame. In deze gevels verschillende schuifpuien.

Schaapskooi

De schaapskooi is qua uitstraling gebaseerd is op een traditionele Zeeuwse schaapskooi. De plattegrond is rechthoekig, de dakvorm symmetrisch. De gevels zijn gemaakt in een houtskeletbouw die bekleed is met zwarte potdekseldelen. Kenmerken zijn verder de grote wit omrande mendeuren met klinket en de vrijwel gesloten gevels. De loopdeuren zijn zwart, terwijl de kozijnen en de ramen wit zijn. De windveren en waterborden zijn uitgevoerd in witgeschilderd hout. Ook de boeiboorden van de goten zijn wit. De boeiboorden zijn feitelijk de randafwerking van de zinken gootbekleding. De daken zijn belegd met Oud Hollandse dakpannen en vorstpannen. Op de ontmoeting van de windveren in de nok is een wit geschilderde makelaar aangebracht.

Wagenschuur

Voor de opslag van hooi en als overige bergings-/stallingsruimte is een gebouw in de vorm van een wagenschuur neergezet. De materialisatie van dit gebouw is gelijk aan die van de schaapskooi, met dien verstande dat de dakhellingen en de dakvlakbreedtes ongelijk zijn. Aan de hoge langszijde is geen gevel aanwezig. Rondom de deuropeningen zijn geen witte omrandingen gemaakt. Op de ontmoeting van de windveren in de nok is een wit geschilderde makelaar aangebracht.

3.24 Kenmerken van bebouwing gerelateerd aan de Westerscheldetunnel     

De basis van de beeldkwaliteit van de Westerscheldetunnel met toeleidende wegen en kunstwerken is vastgelegd in een beeldkwaliteitsplan van architect J. Jobse. Het tolplein (overkapping, tolinning en kantoor) is ontworpen door architect B.G. Westenburger.

Het tolplein is een groene kamer in het Zuid-Bevelandse polderlandschap: een carré die aan de buitenzijde is omzoomd door Italiaanse populieren. De verhoudingen van dit, in een renaissancepolder gelegen, plein is mede afgeleid van de maatgevende verhouding van het dorpje Borssele (gulden snede). De groene kamer wordt afgebakend en vormgegeven door geluidschermen van 4 meter hoog, welke zijn begroeid met Hedera.

Binnen in de kamer wordt voor beide rijrichtingen van de Westerscheldetunnel tol geïnd, worden tunnel en tolinning bediend en liggen carpoolplaatsen, bushaltes en fietsenstallingen. Een loopbrug, die bestaat uit een in staal vormgegeven vakwerkconstructie, verbindt functies aan weerszijden van de weg en vormt onderdeel van de luifel boven de tolinning. Deze staalconstructie hangt als het ware, aan weerszijden van het wegtracé, tussen schijven van beton. Tussen deze betonschijven zijn de trappen gesitueerd om de loopbrug te bereiken. De luifel is als golvend dak uitgevoerd; het dak plooit omhoog boven de opstelplaatsen: een uitnodigend gebaar naar de naderende weggebruiker.

Aan de oostzijde van de weg staat in de groene kamer een kantoor. Het kantoor is grotendeels opgetrokken uit zwartkleurige Chinese basalt. Aan de zijde van de rijbanen (westkant) heeft het kantoor een glazen bovenbouw met ruimten voor tol- en tunnelbediening. De basalten onderbouw van dit kantoorgedeelte bevat ondersteunende functies en een buswachtruimte. De overige bebouwing, zoals de tolhuisjes onder de luifel en het vrijstaande energiegebouwtje zijn in vormgeving en materialisering (tegels) verwant met het kantoor. De fietsenstalling is meer vrij vormgegeven.

Ter plaatse van de in- en uitrit (tunnelbak) van de Westerscheldetunnel zijn de keerwanden voorzien van gekleurde bakjes. Deze variëren in afmetingen en in kleur van turquoisegroen tot donkerblauw. Deze bakjes zijn in strooimodel aangebracht. Bij de overgang van de tunnelbak naar de tunnel zijn gedeelten van wanden betegeld. Ook dit in voornoemde kleuropzet. Bovenop de tunnelbak ter plaatse van de tunnel staat een gebouw met technische ruimten. Dit gebouw is bekleed met koper (kleur groen) in horizontale gelede lamellenvorm. Ten behoeve van de ventilatie zijn er vakken waarbij deze lamellenbekleding openstaat. Bovenop dit gebouw staat een uitbouw in een donkerblauwe kleur.

3.25 Kenmerken van het voormalige wachtlokaal     

Het wachtlokaal op het voormalige veerplein in Hoedekenskerke is enkele jaren geleden, vanwege de dijkverzwaring, tientallen meters verplaatst in noordelijke richting. Het gebouw heeft kenmerken van de Amsterdamse schoolarchitectuur. Het gebouwtje, met een bijna vierkante plattegrond, is uitgevoerd met een betonnen fundering die als plint in uitgewassen schoonwerkbeton doorloopt tot circa 1 meter boven het maaiveld. Ook de buitentrap is in beton uitgevoerd. Aan weerszijden van de trap staat een eenvoudige stalen leuning in een blauwe kleur. Het gebouwtje staat op een verhoging die afgewerkt is met basaltblokken. De oorspronkelijke trap naar de entreepui is langs het talud doorgezet in een nieuwe betonnen trap. Een dito betontrap is ook aan de linkerzijde van de verhoging aangebracht.

Ter hoogte van de luifel is rondom een tweetal lagen uitgemetseld in combinatie met een rondgaande rollaag. Het entreekozijn met luifel en de twee daglichtkozijnen in de voorgevel zijn gemaakt in hout en hebben een bijzondere detaillering. Bijzonder is dat de breedte/hoogteverhouding van de ruitjes in de entreedeuren en die van de hoekkozijnen verschillen van elkaar.

In de rechterzijgevel is één kozijn aangebracht, dat passend is bij de hoekkozijnen, en twee verticale kozijntjes met ver terugliggende ramen. Onder de raamkozijnen bevinden zich zwart verglaasde raamdorpelstenen. In de achtergevel is een afwijkend kozijn met twee tussenstijlen gemaakt. Dit kozijn is niet oorspronkelijk en vervangt mogelijk een houten luik. In de linkerzijgevel is onder een smalle luifel van uitgewassen grindbeton een houten schuifdeur aanwezig die toegang geeft tot een werkplaats. Deze deur is groen geschilderd.

Het gebouw is voorzien van een plat dak waarop drie pvc-vergaarbakken met hemelwaterafvoeren zijn aangesloten die uitmonden op het straatwerk. De dakrand is uitgevoerd in blauw gesmoorde muurafdektegels.

3.26 Kenmerken van de voormalige meestoof     

De meestoof Nederland in Nieuwdorp springt in eerste instantie in het oog door de grote omvang van het complex op een verder vrijwel leeg perceel. De grote stenen schuur heeft een symmetrische opbouw met een zadeldak. Het woongedeelte aansluitend op de oostelijke kopgevel heeft een verhoogde nok en is in zuidelijke richting uitgebouwd. Het woongedeelte heeft ook een zadeldak.

De plattegrond is oorspronkelijk onderverdeeld voor 3 functies:

• opslag voor de aangevoerde meekrap met op de zolder een bergplaats voor het bewerkte product;
• een dorsvloer met droogtoren;
• woongedeelte.

Langsgevel zuidzijde

In de meestoof zijn aan de zuidgevel in verdiepte nissen rechthoekige daglichtkozijnen ingemetseld. In deze gevel zijn een stel dubbele deuren en een enkele loopdeur voorzien. De daglichtkozijnen en deuren zijn in een donkere kleur (veelal zwart) geschilderd. De nissen of spaarvelden zijn gemaakt tussen smalle penanten die vanaf een doorlopend basement of plint zijn opgetrokken en doorgezet zijn tot onder de dakgoot. De goot is uitgevoerd als mastgoot. Een enkele hemelwaterafvoer is aangesloten op een regenbak. In het vlak van de nissen zijn op regelmatige afstanden gevelankers zichtbaar die de achterliggende houtconstructies verankeren. De schuur is gedekt met blauwe Oud Hollandse dakpannen.

In de gemetselde gevel van het woongedeelte zijn kozijnen met schuiframen ingemetseld. Er is hier sprake van diepe neggen. De kozijnen zijn voorzien van enkelbladige opgeklampte (groene) luiken met verticale sponningdelen. De kozijnen en ramen zijn in een lichte kleur geschilderd. Onder deze kozijnen zijn gepleisterde raamdorpels gemaakt. In deze gevel is een gedenksteen van de eerste steenlegging (1826) verwerkt. Aan de dakvoet is een mastgoot gemaakt tegen een frieslijst. Oorspronkelijk is er (zie oude foto's) een houten bakgoot op klossen gemaakt.

In het verlengde van de zuidgevel van het woonhuis is een deel van de oorspronkelijke gevel van de “ast” blijven staan en vormt een afscheiding van het terras. In deze gevel is een oude deuropening nog zichtbaar. Op de oostelijk hoek wordt dit gevelrestant beëindigd met en forse steunbeer.

Links van de zuidgevel is om de hoek (buitengevel tussen het hogere en lagere bouwdeel) een gevel met pleisterwerk. Deze pleisterlaag bedekt de gehele gevel tot aan de nok. In dit gevelvlak is een eenvoudig kozijn aanwezig met een raam en roedeverdeling.

Topgevel westzijde

Deze gemetselde gevel met in rode letters de naam van de meestoof is voorzien van vijf daglichtvensters met een halfronde bovendorpel, een enkele loopdeur met een dito bovendorpel en een rechthoekig luik op de verdieping. De halfcirkelvormige vlakken van de kozijnen zijn vlak dichtgezet. Mogelijk zijn de ramen met roedeverdelingen (spaakvormig) nog aanwezig. In de gevel zijn tussen de kozijnen penanten gemetseld tot een hoogte van ca. 2,5 m alwaar ze afgedekt zijn met gepleisterde dekplaten. Ook de topgevel is afgewerkt met een gepleisterde muurafdekking die aan weerseinden eindigt in een licht geprofileerd, gepleisterd ornament. Verder zijn in de gevel diverse gevelankers aanwezig die onder andere de gordingen en balklagen verankeren.

Langsgevel noordzijde

Deze gevel met twee verhoogde deurpartijen met moderne overheaddeuren is voorzien van een aantal daglichtkozijnen die qua vorm en afmetingen identiek zijn aan de kozijnen in de zuidgevel. Verder is er nog een enkele loopdeur aanwezig. De penanten zijn hier uitgebouwd tot steunberen. Langs de dakvoet van de schuur is geen goot meer aanwezig.

De noordgevel van het woongedeelte is opgemetseld uit dezelfde rode baksteen als gebruikt in de zuidgevel. In de gevel is een loopdeurkozijn en een schuifraamkozijn aanwezig.

Topgevel oostzijde

De topgevel van de woning is deels uitgevoerd in schoonmetselwerk en deels in een metselwerk wat de bouwsporen van voormalige bouwmassa's laat zien. Het symmetrische middendeel steekt ca. 250 mm naar buiten.

In deze topgevel bevinden zich, op dezelfde hoogte, vier lichtkleurig geschilderde kozijnen met één verticale roede in het raam. Daarnaast zijn er, verspringend over de gevel, vier, recent aangebrachte donker gekleurde verticale daglichtkozijnen. Elk met een donker opgeklampt luik met een schoor. Bijzonder zijn de gepleisterde vlakken op de gevel, restanten van de oorspronkelijke “ast” of droogoven.

Algemeen

In alle gevels zijn veel bouwsporen te zien die zijn ontstaan door wijzigingen in het proces en techniek van de verwerking van meekrap, alsmede schade ontstaan door brand.

3.27 Kenmerken van de Tropical Zoo     

Het complex Tropical Zoo in Kwadendamme is gelegen aan de zuidwestkant van het spoorwegenemplacement Langeweegje. Het complex bestaat uit meerdere gebouwen die qua ontwerp zeer divers zijn. Aan de straatzijde (Langeweegje) staat van links naar rechts aan elkaar gebouwd het restaurant, de vlinderkas en de bedrijfswoning. Achter de vlinderkas is de speelhal opgetrokken die aan de achterzijde bijna de gehele breedte van het perceel beslaat.

Vlinderkas

Dit hoofdgebouw van de Tropical Zoo, waarin onder meer de entree is gemaakt, is een strak vormgegeven gebouw, symmetrisch onder een zadeldak. In principe betreft het een grote kas met aan de voorzijde een schijngevel met entree. De nokrichting staat haaks op het Langeweegje.

Speelhal

Op het achterterrein is een hal gebouwd die aansluit aan de vlinderkas. Het dak van deze hal is uitgevoerd met ritmerende zadeldaken met glazen elementen en ventilatievoorzieningen. Het daklandschap volgt het principe van een kassencomplex. De gevels zijn uitgevoerd in vrijwel vlakke metalen (geïsoleerde) gevelbeplating. Nokrichtingen zijn uitgevoerd in het verlengde van nokrichting van de vlinderkas.

Bedrijfswoning

De woning heeft geen uitgesproken typologie. De nokrichting loopt evenwijdig aan het Langeweegje. Het pand is grotendeels opgetrokken uit baksteen en heeft ook geveldelen met een houten betimmering. De daglichtkozijnen hebben een roedeverdeling. Het dak heeft een zadeldakvorm waarop een enkele dakkapel is aangebracht.

Restaurant

Het restaurant heeft geen uitgesproken typologie. Het gebouw heeft sfeerinvloeden van een boerenschuur. Dit door de rechthoekige plattegrond, gemetselde borstwering en gevels uitgevoerd met houten gepotdekselde delen in een zwarte kleur. Het zadeldak, wat aan de achterzijde in het hoofdprofiel is aangekapt, is gedekt met gebakken dakpannen in een oranje kleur. De aankapping is ter plaatse van de linkerzijkant doorgezet, waardoor ten opzichte van de voorgevel een terugliggend aangebouwd bijgebouw is ontstaan. De nokrichtingen lopen evenwijdig aan het Langeweegje.

Verder staan op het terrein allerlei kleinere bouwwerken als afscheidingen, bergingen en tuinmuren.

3.28 Kenmerken van het trekkermuseum     

Het trekkermuseum gelegen aan de zuidkant van het spoorwegemplacement Nisse, is gehuisvest in een tweetal vrijstaande plaatstalen loodsen, zijnde een hoofdgebouw (waarin het museum is gevestigd) en een werkplaats. Beide gebouwen hebben een rechthoekige plattegrond. Kleinere aanbouwen met lessenaarsdaken zijn aangebouwd aan het hoofdgebouw. In het hoofdgebouw is aan de westzijde een verdiepingsvloer gemaakt. Dit gebouw is hoger dan de werkplaats.

Beide gebouwen met aanbouwen zijn opgebouwd met identieke materialen en hebben symmetrische zadeldaken en een flauwe dakhelling. Langs de dakvoeten zijn eenvoudig geprofileerde goten aangebracht (kroonlijstprofiel). In het dak van de werkplaats bevinden zich enkele lichtdoorlatende dakplaten. De plaatstalen wanden zijn geconstrueerd op betonnen plinten. De wanden zijn groen terwijl de plinten in schoonwerkbeton zijn uitgevoerd.

In de gevels zijn horizontaal gelede daglichtkozijnen gemaakt met een onderverdeling van verticale stijlen. Verder zijn er diverse loopdeuren, schuifdeuren, overheaddeuren en dubbele deuren toegepast. Deze elementen hebben alle een witte of grijze kleur. Dakranden, goten en hemelwaterafvoeren hebben een witte kleur.

De betrating rondom de gebouwen is hoofdzakelijk uitgevoerd in betontegels en basaltkeien (kinderkoppen).

3.29 Kenmerken van een trafohuisje     

De trafohuisjes zijn bijzondere objecten in het landschap en kenmerken zich door de eenvoudige vorm en metselwerkarchitectuur. De gebouwen dateren veelal van vóór de Tweede Wereldoorlog en zijn destijds gebouwd door de Provinciale Zeeuwse Energie Maatschappij (PZEM). De gebouwen zijn compact van omvang en zijn uitsluitend bedoeld om installaties van nutsbedrijven onder te brengen. Daglicht- en ventilatieopeningen zijn zeer terughoudend toegepast en passen naadloos in het muurwerk.

In de ontwerpen is veel aandacht besteed aan de detaillering. Met name de detaillering van het metselwerk met sfeerinvloeden van de Amsterdamse Schoolarchitectuur is bijzonder. Vaak zijn spaarvelden of blindnissen, rollagen en uitgemetselde lagen verwerkt. Soms is er sprake van een anderskleurig plint, die iets terugliggend gemetseld is ten opzichte van het hoger opgaande metselwerk. In een enkel geval is een bijzondere lateiconstructie van beton gemaakt boven het deurkozijn. In de genoemde constructie is dan een lichte profilering en het logo van het betreffende nutsbedrijf (PZEM) gemaakt. Ook stalen schilden op de gevels met teksten als “Levensgevaar – Hoogspanning – Bij brand niet spuiten” zijn kenmerkend.

De entreedeur en het kozijn zijn uitgevoerd in staal. Kozijn en deur zijn groen geschilderd.

De daken zijn uitgevoerd als tent- of schilddaken en zijn uitgevoerd als betondak of afgewerkt met een bitumineuze dakbedekking in banen of als singles. Kenmerkend zijn de ruime overstekken van de dakrand. Hemelwaterafvoeren zijn niet gemaakt. Een enkel trafohuis is geschilderd (wit).

3.30 Kenmerken van een communicatieobject     

Driewegen Nieuwdorp 's-Heerenhoek Nieuwdorp

De communicatieobjecten, in de vorm van zendmasten, wijken door hun grote hoogte ten opzichte van het maaiveld en verschijningsvorm sterk af van andere bouwwerken in het buitengebied. De zendmasten zijn erg rank en transparant door de toepassing van een frame van vakwerken, waarin schuine schoren en horizontale liggers domineren. Met name aan de top, maar ook halverwege, is de zendapparatuur bevestigd. Er wordt een grote diversiteit aan apparatuur toegepast. De masten zijn veelal in een gegalvaniseerde uitvoering en/of lichtgrijs geschilderd.

Aan de voet van deze masten zijn vaak trafoachtige gebouwtjes of kasten opgericht waarin bijhorende apparatuur is ondergebracht. In het geval van gemetselde gebouwtjes zijn deze opgetrokken in eenvoudig metselwerk in een halfsteensverband. De dakrand van het platte dak is uitgevoerd met een beplating met een uitstraling van uitgewassen grind. Kleinere vrijstaande objecten bij de trafoachtige gebouwtjes zijn in staal uitgevoerd en groen geschilderd.

In het geval van betonnen gebouwtjes zijn de wanden uitgevoerd in uitgewassen beton en wordt het gebouwtje afgedekt met een schoonwerk-betonnen dak. Deurkozijnen en deuren zijn in staal en grijs geschilderd.

Rondom de communicatieobjecten en de trafoachtige gebouwtjes zijn soms hekwerken geplaatst ter beveiliging.

3.31 Kenmerken van een gemaal     

Gemaal Hoedekenskerke Gemaal Ellewoutsdijk Gemaal Ellewoutsdijk

Gemaal Hoedekenskerke

Het gemaal “Groenewege” in Hoedekenskerke is gelegen in een groene omgeving en kenmerkt zich door de eenvoudige vorm en de lange, smalle verticale kozijnen aan de waterzijde (westgevel). Het gebouw heeft een rechthoekige plattegrond met een klein uitbouw aan de oostzijde. Het aanwezige zadeldak is deels asymmetrisch en is gedekt met rode keramische dakpannen met bijpassende nokvorsten en kantpannen. Het dak heeft aan de topgevels een kleine overstek met een vlak plafond.

Naast de verticale kozijnen aan de waterzijde zijn dezelfde kozijnen toegepast in de zuidelijke topgevel. In de noordelijke topgevel is een kozijn met twee tussenstijlen (ogend als een kozijn met drie loopdeuren) en een rond gevelrooster gemonteerd. In de oostelijke gevel is een enkele loopdeurkozijn geplaatst, waarin een deur met glasopening aanwezig is.

De buitenmuren zijn wit geschilderd en de plint onderlangs de kozijnen grijs. Houten kozijnen zijn lichtkleurig geschilderd en de deuren blauw (waterschapblauw), met uitzondering van de loopdeur in de oostgevel, deze is grijs. De verticale metalen kozijnen in de zuidgevel en in de westgevel zijn geheel in de waterschapblauwe kleur geschilderd. Gootconstructies zijn uitgevoerd als houten bakgoten en zijn geheel grijs geschilderd. Ook de overstekken zijn grijs.

In metalen letters is op de westgevel de tekst “Gemaal Groenewege” bevestigd. Op de zuidelijke gevel in dito letters de tekst “Anno 1952”.

Het gebouw is bereikbaar via een betonnen trap met leuning vanaf de dijk. Aan de waterzijde (westzijde) zijn de gemaalinstallaties zichtbaar die eveneens bereikbaar zijn via trappen met leuningen. Op het erf, deels belegd met stelconplaten, is verder nog een nieuwe vrijstaande unit geplaatst op een prefab betonnen sokkel. Deze unit is groen geschilderd. Het complex is afgezet met een groen stalen hekwerk.

Gemaal Ellewoutsdijk

Het gemaal “Hellewoud” in Ellewoutsdijk is met de voorgevel gericht naar de Westerschelde. Het gebouw bestaat uit een rechthoekige hoofdmassa met aan weerszijden een iets terugliggende, qua oppervlak bijna vierkante, zijvleugel. Het gebouw is deels gebouwd op het dijklichaam. De hoofdmassa en de zijvleugels zijn voorzien van een symmetrisch zadeldak wat gedekt is met oranjerode keramische dakpannen. De nokken van de gebouwdelen liggen in één lijn. De nokken van de zijvleugels liggen ca. 1 m lager dan die van de hoofdmassa.

In de voorgevel van de hoofdmassa zijn smalle, verticale daglichtkozijnen gemaakt. Centraal in deze gevel bevindt zich een entreepartij met twee blauw geschilderde deuren. In de linkerzijvleugel is een rechthoekig daglichtkozijn gemaakt, in de rechterzijvleugel een stalen deurkozijn met deur. Kozijn en deur zijn blauw geschilderd. Het bovenliggende metalen ventilatierooster is grijs geschilderd. Links en rechts is een betonnen trap met leuning gemaakt die leiden naar de lager gelegen gemaal-installatie.

De achtergevel aan de zijde van de gemaalinrichting is veel hoger, maar heeft dezelfde materialisatie als de voor- en zijgevels. Ook hier zijn er verticale vensters in de hoofdmassa aanwezig met in het midden een enkele loopdeur die toegang geeft tot het uitkragende betonnen balkon. Vanaf de vloer ofwel onderdorpel deurkozijn verzwaart het muurwerk zich tot aan de fundering (onderbouw).

Gootconstructies zijn uitgevoerd als houten bakgoten en zijn geheel wit geschilderd. Ook het overstek is geheel wit geschilderd.

In metalen letters is op de westgevel de tekst “Gemaal Hellewoud” bevestigd.

Het terrein is vanaf de draaipoorten aan de voet van de betontrappen afgezet met gegalvaniseerde hekwerken (niet in kleur).

3.32 Kenmerken van de radarpost     

De radarpost, gelegen nabij de Westerschelde ter hoogte van Baarland, is een opvallende verschijning in het landschap. Het hoge, smalle bouwwerk kenmerkt zich door de betonnen uitvoering van de schacht, het bordes en de radarinstallatie aan de top van het object.

Door de horizontale voegen op gelijke afstand lijkt het gebouw uit ringvormige segmenten te zijn opgebouwd. Het geheel is gefundeerd op een achthoekige sokkel die als voet boven het maaiveld uit komt. Langs deze sokkel is een betonnen trap met twee stalen leuningen gemaakt. De entreedeur is in staal uitgevoerd. Het hoge bordes maakt onderdeel uit van de betonnen schacht. Het bordes kan bereikt worden vanuit de schacht via een stalen loopdeur en is voorzien van een eenvoudige leuning. Vanaf het bordes kan de radarinstallatie bereikt worden met zogenaamde klimijzers.

Kleurstelling

Schacht in schoonwerkbeton, leuningen van de ondertrap zijn rood, de leuningen van het bordes zijn blauw, de klimijzers rood en de radarunit is wit.

3.33 Kenmerken van het sectorlicht     

Het sectorlicht of ook wel oeverlicht genoemd, bevindt zich op de strekdam bij de jachthaven van Hoedekenskerke. Het sectorlicht dateert uit 1914 en is opgericht in opdracht van de Belgische permanente Commissarissen van Toezicht op de Scheldevaart (BPCTS). Later is deze door de BPCTS afgestoten, omdat deze voor de rijkswaterstaat geen nautisch nut meer had. Het object is nu in eigendom van de gemeente Borsele en is een gemeentelijk monument. Inmiddels heeft het sectorlicht zijn nautische functie weer teruggekregen.

Het gebouw is in de basis een vierkant gemetseld object dat bijzonder fraai gedetailleerd is.

Op alle hoeken is een penant geformeerd, waardoor per gevel een spaarveld ontstaat. Op een hoogte van ca. 2,5 m boven het maaiveld zijn in elk spaarveld drie segmentvormige lagen uitgemetseld waarboven het metselwerk gebogen voortgezet wordt. De hoekpenanten en het gebogen metselwerk zijn vervolgens doorgemetseld over een hoogte van 0,9 m en worden beëindigd met een halfsteens rollaag. Aan de bovenzijde is het metselwerk afgedekt met een gewapend betonnen rand die de contouren van onderbouw volgt. Op deze betonnen rand is een cirkelvormig metalen hekwerk gemonteerd. Vermoedelijk is een beloopbaar vlak met een lage gemetselde borstwering gecreëerd, die bereikbaar is via een klimijzers of een ladder en een dakluik.

De entree is met de uitvoering van het metselwerk fraai gedetailleerd. Rondom het stalen deurkozijn, waarin een houten deur is afgehangen, volgt een halfsteens rollaag de contouren van het kozijn. De deur is opgebouwd als deur met een bossingpaneel met in het centrum een klein driehoekig venstertje dat de afschuining van het kozijn en de rollaag volgt.

Boven elk spaarveld is een spuwertje aangebracht wat het water van het beloopbare plat afvoert.

Het metselwerk is wit geschilderd, evenals het kozijn met de deur en het hekwerk op de betonnen rand. Hoogstwaarschijnlijk is het metselwerk als schoonwerk opgemetseld, maar snel daarna van opgeschilderde rode en witte banden voorzien in verband met de nautische functie. Het is gewenst dat deze kleurstelling wordt teruggebracht.

3.34 Kenmerken van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden     

In Borsele is een aantal panden aangemerkt als rijks- of gemeentelijk monument, omdat ze van algemeen belang zijn wegens de schoonheid, de betekenis voor de wetenschap of de cultuurhistorische waarde. Naast rijks- en gemeentelijke monumenten komt ook een aantal beeldbepalende gebouwen voor die (nog) niet als monument zijn aangewezen, maar vanwege hun karakteristieke verschijningsvorm, al dan niet in combinatie met de locatie, extra bescherming verdienen. Deze monumenten en beeldbepalende gebouwen zijn divers van karakter. Het gaat bijvoorbeeld om gebouwen zoals historische boerderijen, molens, sectorlicht, etc.

3.35 Kenmerken van een dakkapel     

Een dakkapel is een bescheiden uitbouw in de kap, bedoeld om de lichttoetreding te verbeteren en de vrije hoogte en het bruikbaar woonoppervlak te vergroten. Dakkapellen zijn, als ze zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte, voor het straatbeeld zeer bepalend. Dakkapellen zijn een ondergeschikte toevoeging aan een dakvlak en deze toevoeging mag niet ten koste gaan van de karakteristiek van de kapvorm. De ruimte tussen dakkapel en goot in het dakvlak bestaat vaak uit een aantal pannenrijen. Soms onderbreken dakkapellen de gootlijn en zijn dan deels verwerkt in verticaal metselwerk van de onderliggende muur of wand en deels in het dakvlak.

3.36 Kenmerken van een schutting     

Een schutting is een bouwwerk met als doel het erf af te bakenen van een buurerf of van de openbare weg. Een schutting aan de openbare weg is van grote invloed op de ruimtelijke kwaliteit en dient te passen bij het karakter van de omgeving. Schuttingen dienen op een zorgvuldige en professionele manier geplaatst te worden en te worden gemaakt van duurzame materialen. Een lange, gesloten, slecht onderhouden schutting wekt bij velen het gevoel op van verloedering en sociale onveiligheid. Begroeide schuttingen hebben veelal een vriendelijke uitstraling.

3.37 Kenmerken van voormalige agrarische bedrijfsbebouwing     

Door bedrijfsbeëindiging kan het voorkomen dat een agrarisch bedrijf wordt omgezet naar een burgerwoning. Op diverse plaatsen heeft dat reeds plaatsgevonden. De vraag rijst dan hoe om te gaan met de voormalige agrarische bedrijfsbebouwing, bestaande uit schuren, loodsen en andere gebouwen. De voormalige agrarische bedrijfsbebouwing past qua schaal en maat vaak niet meer bij de woning. In gevolge van het omgevingsplan kan de voormalige agrarische bedrijfsbebouwing worden gehandhaafd en worden aangewend voor de woonfunctie. Het beleid is er echter op gericht in dergelijke gevallen te komen tot een betere situatie wat betreft beeldkwaliteit en bij voorkeur ook tot een afname van de oppervlakte aan bebouwing.

4.1 Algemene regels voor een goede beeldkwaliteit     

De algemene beeldkwaliteitsregels liggen ten grondslag aan elke planbeoordeling. Bij het opstellen van de overige regels die betrekking hebben op beeldkwaliteit zijn deze algemene regels in acht genomen. In de praktijk zullen de overige regels voldoende houvast bieden voor de planbeoordeling. In bijzondere situaties kan het echter nodig zijn dat wordt teruggegrepen op de algemene beeldkwaliteitsregels. Dit kan bijvoorbeeld als een bouwplan past binnen de overige regels, maar desondanks zo onder de maat is dat deze de omgeving negatief zal gaan beïnvloeden. Maar ook andersom: als een bouwplan afwijkt van de overige regels, maar zo'n bijzondere schoonheid kent dat ruimschoots wordt voldaan aan 'redelijke eisen van welstand'. Het spreekt voor zich dat het hier om uitzonderingssituaties gaat en dat niet bij het minste of geringste op de algemene beeldkwaliteitsregels wordt teruggegrepen. Mocht er sprake zijn van een dusdanig bijzondere situatie dan zal in het beeldkwaliteitsadvies zorgvuldig worden aangegeven waarom van de overige regels wordt afgeweken en het bouwplan enkel op basis van algemene beeldkwaliteitsregels wordt getoetst.

De verschijningsvorm van een gebouw of bouwwerk heeft een relatie met het gebruik ervan en de wijze waarop het gemaakt is. De vormgeving van een gebouw of bouwwerk is samenhangend en logisch (relatie tussen vorm, gebruik en constructie)

Een bouwwerk wordt primair gemaakt om te worden gebruikt. Hoewel het beeldkwaliteitstoezicht slechts is gericht op de uiterlijke verschijningsvorm, kan de vorm van het bouwwerk niet los worden gedacht van de eisen vanuit het gebruik en de mogelijkheden die materialen en technieken bieden om een doelmatige constructie te maken. Gebruik en constructie staan aan de wieg van iedere vorm. Daarmee is nog niet gezegd dat de vorm altijd ondergeschikt is aan het gebruik of de constructie. Ook wanneer andere aspecten dan gebruik en constructie de vorm tijdens het ontwerpproces gaan domineren, mag worden verwacht dat de uiteindelijke verschijningsvorm een begrijpelijke relatie houdt met zijn oorsprong. Daarmee is tegelijk gezegd dat de verschijningsvorm méér is dan een rechtstreekse optelsom van gebruik en constructie. Er zijn daarnaast andere factoren die hun invloed kunnen hebben zoals de omgeving en de associatieve betekenis van de vorm in de sociaal-culturele context. Maar als de vorm in tegenspraak is met het gebruik en de constructie dan verliest zij daarmee aan begrijpelijkheid en integriteit.

Een gebouw of bouwwerk levert een positieve bijdrage aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke) ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld naarmate de openbare betekenis van het gebouw of van de omgeving groter is (relatie tussen bouwwerk en omgeving)

Bij het oprichten van een gebouw is sprake van het afzonderen en in bezit nemen van een deel van de algemene ruimte voor particulier gebruik. Gevels en volumes vormen zowel de externe begrenzing van de gebouwen als ook de wanden van de openbare ruimte die zij gezamenlijk bepalen. Het gebouw is een particulier object in een openbare context, het bestaansrecht van het gebouw ligt niet in het eigen functioneren alleen maar ook in de betekenis die het gebouw heeft in zijn stedelijke of landschappelijke omgeving. Ook van een gebouw dat contrasteert met zijn omgeving mag worden verwacht dat het zorgvuldig is ontworpen en de omgeving niet ontkent. Waar het om gaat is dat het gebouw een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de omgeving en de te verwachten ontwikkeling daarvan. Over de wijze waarop dat bij voorkeur zou moeten gebeuren kunnen de gebiedgerichte beeldkwaliteitscriteria duidelijkheid verschaffen. Daarbij wordt opgemerkt dat 'eigenzinnige' vormgeving doorgaans eerder acceptabel is voor een gebouw dat qua plaatsing (rooilijn), stedenbouwkundige korrel en ritme géén onderdeel uitmaakt van een ensemble dan voor een gebouw dat dat wel doet.

Verwijzingen naar en associaties met een bouwstijl worden zorgvuldig gebruikt en uitgewerkt, zodat er concepten en vormen ontstaan die bruikbaar en leesbaar zijn in de bestaande maatschappelijke realiteit (betekenissen van vormen in de sociaal-culturele context)

Voor vormgeving gelden in iedere cultuur bepaalde regels, net zoals een taal zijn eigen grammaticale regels heeft om zinnen en teksten te maken. Die regels zijn geen wetten en moeten ter discussie kunnen staan. Maar als ze worden verhaspeld of ongeïnspireerd gebruikt, wordt een tekst verwarrend of saai. Precies zo wordt een bouwwerk verwarrend of saai als de regels van de architectonische vormgeving niet bewust worden gehanteerd. Als vormen regelmatig in een bepaald verband zijn waargenomen krijgen zij een zelfstandige betekenis en roepen zij, los van gebruik en constructie, bepaalde associaties op. Pilasters in classicistische gevels verwijzen naar zuilenstructuren van tempels, transparante gevels van glas en metaal roepen associaties op met techniek en vooruitgang. In iedere bouwstijl wordt gebruik gemaakt van verwijzingen en associaties naar wat eerder of elders reeds aanwezig was of naar wat in de toekomst wordt verwacht. De kracht of de kwaliteit van een bouwwerk ligt echter vooral in de wijze waarop die verwijzingen en associaties worden verwerkt en geïnterpreteerd binnen het kader van de actuele culturele ontwikkelingen, zodat concepten en vormen ontstaan die bruikbaar zijn in de bestaande maatschappelijke realiteit.

Zorgvuldig gebruik van verwijzingen en associaties betekent onder meer dat er een bouwwerk ontstaat dat integer is naar zijn tijd doordat het op grond van zijn uiterlijk in de tijd kan worden geplaatst waarin het werd gebouwd of verbouwd. Bij restauraties is sprake van herstel van elementen uit het verleden, maar bij nieuw- of verbouw in bestaande (monumentale) omgeving betekent dit dat duidelijk moet zijn wat authentiek is en wat nieuw is toegevoegd. Een ontwerp kan worden geïnspireerd door een bepaalde tijdsperiode, maar dat is iets anders dan het imiteren van stijlen, vormen en detailleringen uit het verleden. Associatieve betekenissen zijn van groot belang om een omgeving te 'begrijpen' als beeld van de tijd waarin zij is ontstaan, als verhaal van de geschiedenis, als representant van een stijl. Daarom is het zo belangrijk om ook bij nieuwe bouwplannen zorgvuldig met stijlvormen om te gaan, zij vormen immers de geschiedenis van de toekomst. Mocht het toch gewenst zijn terug te grijpen op stijlkenmerken uit het verleden dan is het zaak dat deze evenwichtig, consequent en met respect voor de oorsprong worden gehanteerd. Het toepassen van verschillende stijlen in één gebouw geeft een vervreemdend beeld doordat dit sociaal-cultureel niet is te plaatsen.

In een gebouw of bouwwerk is structuur aangebracht in het beeld, zonder dat de aantrekkingskracht door simpelheid verloren gaat (evenwicht tussen helderheid en complexiteit)

Een belangrijke eis die aan een ontwerp voor een gebouw mag worden gesteld is dat er structuur wordt aangebracht in het beeld. Een heldere structuur biedt houvast voor de waarneming en is bepalend voor het beeld dat men vasthoudt van een gebouw. Symmetrie, ritme, herkenbare maatreeksen en materialen maken het voor de gemiddelde waarnemer mogelijk de grote hoeveelheid visuele informatie die de gebouwde omgeving geeft, te reduceren tot een bevattelijk beeld. Het streven naar helderheid mag echter niet ontaarden in simpelheid. Een bouwwerk moet de waarnemer blijven prikkelen en intrigeren en zijn geheimen niet direct prijsgeven. Er mag best een beheerst beroep op de creativiteit van de voorbijganger worden gedaan. Van oudsher worden daarom helderheid en complexiteit als complementaire begrippen ingebracht bij het ontwerpen van bouwwerken.

Complexiteit in de architectonische compositie ontstaat vanuit de stedenbouwkundige eisen en het programma van eisen voor het bouwwerk. Bij een gebouwde omgeving met een hoge belevingswaarde zijn helderheid en complexiteit tegelijk aanwezig in evenwichtige en spanningsvolle relatie.

Een gebouw of bouwwerk heeft een samenhangend stelsel van maatverhoudingen, dat beheerst wordt toegepast in ruimtes, volumes en vlakverdelingen (schaal en maatverhoudingen)

leder bouwwerk heeft een schaal die voortkomt uit de grootte of de betekenis van de betreffende bouwopgave. Grote bouwwerken kunnen uiteraard binnen hun eigen grenzen geleed zijn maar worden onherkenbaar en ongeloofwaardig als ze er uitzien alsof ze bestaan uit een verzameling losstaande kleine bouwwerken.

De maatverhoudingen van een bouwwerk zijn van groot belang voor de belevingswaarde ervan, maar vormen tegelijk één van de meest ongrijpbare aspecten bij het beoordelen van ontwerpen. De waarnemer ervaart bewust of onbewust de maatverhoudingen van een bouwwerk, maar wáárom de maatverhoudingen van een bepaalde ruimte aangenamer, evenwichtiger of spannender zijn dan die van een andere, valt nauwelijks vast te stellen.

Duidelijk is dat de kracht van een compositie groter is naarmate de maatverhoudingen een sterkere samenhang en hiërarchie vertonen. Mits bewust toegepast kunnen ook spanning en contrast daarin hun werking hebben.

De afmetingen en verhoudingen van gevelelementen vormen tezamen de compositie van het gevelvlak. Hellende daken vormen een belangrijk element in de totale compositie. Als toegevoegde elementen (zoals een dakkapel of een aanbouw) te dominant zijn ten opzichte van de hoofdmassa en/of de vlakverdeling, verstoren zij het beeld niet alleen van het object zelf maar ook van de omgeving waarin dat is geplaatst.

Materiaal, textuur, kleur en licht ondersteunen het karakter van het gebouw of bouwwerk en maken de ruimtelijke samenhang met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan duidelijk (materiaal, textuur, kleur en licht)

Door middel van materialen, kleuren en lichttoetreding krijgt een bouwwerk uiteindelijk zijn visuele en tactiele kracht: het wordt zichtbaar en voelbaar. De keuze van materialen en kleuren is tegenwoordig niet meer beperkt tot wat lokaal aan materiaal en ambachtelijke kennis voorhanden is. Die keuzevrijheid maakt de keuze moeilijker en het risico van een onsamenhangend beeld groot. Als materialen en kleuren teveel los staan van het ontwerp en daarin geen ondersteunende functie hebben maar slechts worden gekozen op grond van decoratieve werking, wordt de betekenis ervan toevallig en kan de materiaal- en kleurkeuze afbreuk doen aan de zeggingskracht van het bouwwerk. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer het gebruik van materialen en kleuren geen ondersteuning geeft aan de architectonische vormgeving of wanneer het gebruik van materialen en kleuren een juiste interpretatie van de aard en de ontstaansperiode van het bouwwerk in de weg staat.

4.2 Verplicht advies     

Burgemeester en wethouders zijn verplicht om over een bouwplan advies in te winnen bij een deskundige op het gebied van beeldkwaliteit. In de praktijk betreft dit veelal de dorpsbouwmeester. De dorpsbouwmeester neemt bij de beoordeling van een bouwplan de regels voor een goede beeldkwaliteit, zoals opgenomen in het omgevingsplan, in acht. Voor dakkapellen en erfafscheidingen kan worden afgeweken van de adviesplicht.

Indien het bouwplan betrekking heeft op een rijks- of gemeentelijk monument dan wordt door het college van burgemeester en wethouders tevens advies aangevraagd bij de gemeentelijke monumentencommissie.

4.3 Excessenregeling     

In de Wabo/Bor is bepaald dat voor bouwen van bepaalde typen bouwwerken geen vergunning meer nodig is. Vergunningvrij bouwen is echter iets heel anders dan regelvrij bouwen. Zo heeft de wetgever uitdrukkelijk aangegeven dat de overige regels gewoon blijven bestaan. Dat betekent dat een vergunningvrij bouwwerk onder meer moet voldoen aan het Bouwbesluit, de Bouwverordening, aan de regels over burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek, aan de beeldkwaliteitsregels zoals opgenomen in dit omgevingsplan en in veel gevallen ook aan de andere eisen die zijn vastgelegd in het omgevingsplan. Het belangrijkste verschil is dat al deze regels niet meer vooraf worden getoetst door een ambtenaar of de dorpsbouwmeester. De burger of ondernemer die een vergunningvrij bouwwerk wil bouwen moet er voortaan zelf voor zorgen dat dit bouwwerk aan alle eisen voldoet. Indien achteraf blijkt dat de regels niet zijn nageleefd, kan aanpassing of in het uiterste geval sloop van het bouwwerk worden geëist.

De Woningwet biedt het bevoegd gezag, dat is het college van burgemeester en wethouders, de mogelijkheid om repressief tegen excessen op te treden. Een exces is een buitensporigheid. Dit geldt niet alleen voor bestaande gebouwen en bouwwerken waarvoor een vergunning is verleend, maar ook voor alle gebouwen en bouwwerken waarvoor geen vergunning hoeft te worden aangevraagd. Het gaat in gevallen van een exces altijd om ernstige ontsiering van een bouwwerk of een gedeelte daarvan in relatie tot de omgeving.

De gemeente hanteert bij het toepassen van de excessenregeling het criterium dat er sprake moet zijn van een buitensporigheid in het uiterlijk die ook voor niet-deskundigen evident is en die afbreuk doet aan de uiterlijke kwaliteit van een gebied. Vaak heeft die buitensporigheid betrekking op:

• het visueel of fysiek afsluiten van een bouwwerk van zijn omgeving;

• het ontkennen of vernietigen van architectonische bijzonderheden bij aanpassing van een bouwwerk;

• armoedig/uit de toon vallend materiaalgebruik;

• toepassing van felle en (sterk) contrasterende kleuren;

• te opdringerige reclames;

• een te grove inbreuk op wat in de omgeving gebruikelijk is (zie daarvoor de gebiedsgerichte beeldkwaliteitscriteria).

Indien is vastgesteld dat zich ergens een mogelijk buitensporige/excessieve situatie voordoet, kan het college van burgemeester en wethouders aan de dorpsbouwmeester vragen of er, gelet op bovenstaande criteria, inderdaad sprake is van een exces. Wanneer dat het geval is, kan het college van burgemeester en wethouders via een aanschrijving en de eventueel daarop volgende bestuursdwang eisen dat aan de buitensporigheid een eind wordt gemaakt. Overigens is in deze een advies van de dorpsbouwmeester niet verplicht, burgemeester en wethouders kunnen ook op eigen gezag vaststellen dat een bepaalde situatie 'in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van welstand (beeldkwaliteit)'.

1.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'aquacultuur' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een niet grondgebonden aquacultuurbedrijf;
2. alsmede een grondgebonden teelt bedrijf;
3. nevenfuncties zoals aangegeven in 1.2;
4. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
5. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering;
6. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

1.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 1.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het is niet toegestaan meer dan 3 ha te gebruiken voor de aanleg van vijvers en bassins voor aquacultuur waarbij voor bassins en vijvers tot een gezamenlijke oppervlakte van 3 ha geldt dat:
   1. de bassins en vijvers aansluitend aan de bebouwing en het erf moeten worden gerealiseerd;
   2. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels' die duurzaam in stand wordt gehouden;
2. het jaarrond tijdelijk huisvesten van tijdelijke werknemers, al dan niet met een binding met het betreffende agrarische bedrijf, in bedrijfsgebouwen is toegestaan, waarbij geldt:
   1. er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
   2. parkeren vindt plaats op het eigen erf;
   3. er worden geen kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
   4. er ontstaat geen langdurige bewoning door individuele personen hetgeen betekent dat een persoon er niet langer dan 12 maanden mag wonen en bewoners ingeschreven moeten worden in de Basisregistratie Personen;
   5. op het moment van in gebruik name van de voorziening en gedurende het gebruik beschikt de voorziening over een certificaat van de Stichting Normering Flexwonen;
3. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande agrarische bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden binnen het suggestievlak dan wel bouwblok ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

2.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'glastuinbouw' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een glastuinbouwbedrijf;
2. alsmede een grondgebonden teelt bedrijf;
3. nevenfuncties zoals aangegeven in 2.2;
4. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
5. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
6. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

2.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 2.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het is niet toegestaan om waterbassins en vergelijkbare voorzieningen aan te leggen buiten de suggestievlakken dan wel bouwblokken;
2. het jaarrond tijdelijk huisvesten van tijdelijke werknemers, al dan niet met een binding met het betreffende agrarische bedrijf, in bedrijfsgebouwen is toegestaan, waarbij geldt:
   1. er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
   2. parkeren vindt plaats op het eigen erf;
   3. er worden geen kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
   4. er ontstaat geen langdurige bewoning door individuele personen hetgeen betekent dat een persoon er niet langer dan 12 maanden mag wonen en bewoners ingeschreven moeten worden in de Basisregistratie Personen;
   5. op het moment van in gebruik name van de voorziening en gedurende het gebruik beschikt de voorziening over een certificaat van de Stichting Normering Flexwonen;
3. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande agrarische bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden binnen het suggestievlak dan wel bouwblok ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

3.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'grondgebonden' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een grondgebonden agrarisch bedrijf;
2. niet grondgebonden aquacultuur bij wijze van nevenactiviteit;
3. paardenpension bij wijze van nevenactiviteit;
4. nevenfuncties zoals aangegeven in 3.2;
5. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
6. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
7. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

3.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 3.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het is niet toegestaan om mestbassins, mestzakken en vergelijkbare voorzieningen voor mest aan te leggen buiten het suggestievlak dan wel bouwblok;
2. het is niet toegestaan meer dan 1 ha, op en aansluitend aan het suggestievlak dan wel bouwblok bij een grondgebonden agrarisch bedrijf te gebruiken voor de aanleg van teeltondersteunende vijvers en bassins voor niet grondgebonden aquacultuur, waarbij geldt dat:
   1. de bassins en vijvers aansluitend aan het suggestievlak dan wel bouwblok moeten worden gerealiseerd;
   2. er sprake moet zijn van een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing dient gericht te zijn op de in stand houding ervan;
3. het is niet toegestaan het bestaande aantal dierplaatsen, bestaande diersoorten en/of bestaande stalsystemen te wijzigen, met dien verstande dat dit wel is toegestaan:
   1. indien wijziging niet leidt tot een toename van de bestaande ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok;
4. het jaarrond tijdelijk huisvesten van tijdelijke werknemers, al dan niet met een binding met het betreffende agrarische bedrijf, in bedrijfsgebouwen is toegestaan, waarbij geldt:
   1. er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
   2. parkeren vindt plaats op het eigen erf;
   3. er worden geen kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
   4. er ontstaat geen langdurige bewoning door individuele personen hetgeen betekent dat een persoon er niet langer dan 12 maanden mag wonen en bewoners ingeschreven moeten worden in de Basisregistratie Personen;
   5. op het moment van in gebruik name van de voorziening en gedurende het gebruik beschikt de voorziening over een certificaat van de Stichting Normering Flexwonen;
5. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande agrarische bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden binnen het suggestievlak dan wel bouwblok ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

3.3 Toelaatbare verandering     

Het is verboden voor grondgebonden agrarische bedrijven om zonder voorafgaande melding aan burgemeester en wethouders, weidegang te beëindigen.

3.4 Beoordelingsregels melding     

Grondgebonden agrarische bedrijven die in plaats van weidegang voldoende ruwvoer telen, worden aangemerkt als grondgebonden agrarische bedrijven indien voldaan wordt aan het volgende:

1. de gronden in gebruik voor ruwvoerteelt zijn in overwegende mate in de directe omgeving van het bedrijf gelegen;
2. de gronden in gebruik voor ruwvoerteelt behoren feitelijk tot het bedrijf;
3. de gronden worden feitelijk voor ruwvoerteelt voor het bedrijf gebruikt;
4. de oppervlakte gronden in gebruik is toereikend voor voerteelt in relatie tot de omvang van de veestapel;
5. er wordt voldoende voer geteeld voor de voerbehoefte van het eigen bedrijf, zodanig dat het niet gaat om bijvoedering maar om een hoofdbestanddeel in de voervoorziening;
6. gewassen worden integraal voor voedering van vee gebruikt;
7. bewerking van de gewassen vindt slechts in ondergeschikte mate plaats en in ieder geval op het bedrijf;
8. toepassen van weidegang is vanuit de bedrijfssituatie niet mogelijk of niet gewenst;
9. de continuïteit van voerteelt is ook op langere termijn verzekerd.

3.5 Procedureregels melding     

Voor het doen van een melding geldt de volgende procedureregel:

1. de melding met een onderbouwing dat aan de beoordelingsregels wordt voldaan wordt ingediend via het gemeentelijke digitale loket of schriftelijk voor aanvang van de realisatie van de voorgenomen verandering.

3.6 Afwijking ammoniakemissiestandstill en bijbehorende beoordelingsregel     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 3.2 onder c en een toename van ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok als gevolg van wijziging van aanwezige dierplaatsen, diersoorten en/of stalsystemen toestaan indien:

1. aangetoond is dat er geen sprake is van een toename van stikstofdepositie binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
2. de toename van stikstofdepositie niet leidt tot een overschrijding dan wel verdere overschrijding van de kritische depositiewaarden voor verzuringsgevoelige habitats binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
3. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'onder grenswaarde' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is, dan wel;
4. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'vrije ontwikkelingsruimte' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is.

4.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'intensieve kwekerij' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een bedrijf met intensieve tuinbouw in gebouwen;
2. alsmede een grondgebonden teelt bedrijf;
3. nevenfuncties zoals aangegeven in 4.2;
4. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
5. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering;
6. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

4.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 4.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het jaarrond tijdelijk huisvesten van tijdelijke werknemers, al dan niet met een binding met het betreffende agrarische bedrijf, in bedrijfsgebouwen is toegestaan, waarbij geldt:
   1. er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
   2. parkeren vindt plaats op het eigen erf;
   3. er worden geen kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
   4. er ontstaat geen langdurige bewoning door individuele personen hetgeen betekent dat een persoon er niet langer dan 12 maanden mag wonen en bewoners ingeschreven moeten worden in de Basisregistratie Personen;
   5. op het moment van in gebruik name van de voorziening en gedurende het gebruik beschikt de voorziening over een certificaat van de Stichting Normering Flexwonen;
2. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande agrarische bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden binnen het suggestievlak dan wel bouwblok ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

5.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'intensieve veehouderij' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een intensief veehouderijbedrijf;
2. alsmede een bedrijfsvoering gericht op grondgebonden teelten en/of grondgebonden dierhouderij;
3. paardenpension bij wijze van nevenactiviteit;
4. nevenfuncties zoals aangegeven in 5.2;
5. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
6. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
7. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

5.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 5.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het is niet toegestaan het bestaande aantal dierplaatsen, bestaande diersoorten en/of bestaande stalsystemen te wijzigen, met dien verstande dat dit wel is toegestaan:
   1. indien wijziging niet leidt tot een toename van de bestaande ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok;
2. het is niet toegestaan om mestbassins, mestzakken en vergelijkbare voorzieningen voor mest aan te leggen buiten het suggestievlak dan wel bouwblok;
3. het jaarrond tijdelijk huisvesten van tijdelijke werknemers, al dan niet met een binding met het betreffende agrarische bedrijf, in bedrijfsgebouwen is toegestaan, waarbij geldt:
   1. er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
   2. parkeren vindt plaats op het eigen erf;
   3. er worden geen kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
   4. er ontstaat geen langdurige bewoning door individuele personen hetgeen betekent dat een persoon er niet langer dan 12 maanden mag wonen en bewoners ingeschreven moeten worden in de Basisregistratie Personen;
   5. op het moment van in gebruik name van de voorziening en gedurende het gebruik beschikt de voorziening over een certificaat van de Stichting Normering Flexwonen;
4. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande agrarische bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden binnen het suggestievlak dan wel bouwblok ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

5.3 Afwijking ammoniakemissiestandstill en bijbehorende beoordelingsregel     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 5.2 onder a en een toename van ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok als gevolg van wijziging van aanwezige dierplaatsen, diersoorten en/of stalsystemen toestaan indien:

1. aangetoond is dat er geen sprake is van een toename van stikstofdepositie binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
2. de toename van stikstofdepositie niet leidt tot een overschrijding dan wel verdere overschrijding van de kritische depositiewaarden voor verzuringsgevoelige habitats binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
3. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'onder grenswaarde' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is, dan wel;
4. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'vrije ontwikkelingsruimte' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is.

6.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'specifieke vorm van bedrijf - agrarisch en agrarisch aanverwant' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een grondgebonden agrarisch bedrijf;
2. een agrarisch hulp- en nevenbedrijf of agrarisch loonbedrijf;
3. paardenpension bij wijze van nevenactiviteit;
4. nevenfuncties zoals aangegeven in 6.2;
5. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
6. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
7. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

6.2 Specifieke regels voor het gebruik     

Voor het in 6.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. toegestaan is het uitvoeren van werkzaamheden voor niet agrarische bedrijven en uitgevoerd met de bedrijfsmiddelen die ook voor het agrarisch hulp- en nevenbedrijf of het agrarisch loonbedrijf worden gebruikt;
2. Bevi-inrichtingen en Wgh-inrichtingen zijn niet toegestaan;
3. opslag van professioneel of consumenten vuurwerk is niet toegestaan;
4. het is niet toegestaan om mestbassins, mestzakken en vergelijkbare voorzieningen voor mest aan te leggen buiten het suggestievlak dan wel bouwblok;
5. buitenopslag is niet toegestaan met uitzondering van opslag die naar de aard van het product buiten opgeslagen moet worden en/of de opslag van producten waarvan uit oogpunt van redelijkheid geen binnenopslag verlangd kan worden;
6. het is niet toegestaan het bestaande aantal dierplaatsen, bestaande diersoorten en/of bestaande stalsystemen te wijzigen, met dien verstande dat dit wel is toegestaan:
   1. indien wijziging niet leidt tot een toename van de bestaande ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok;
7. het jaarrond tijdelijk huisvesten van tijdelijke werknemers, al dan niet met een binding met het betreffende agrarische bedrijf, in bedrijfsgebouwen is toegestaan, waarbij geldt:
   1. er is geen sprake van een onevenredige aantasting van gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
   2. parkeren vindt plaats op het eigen erf;
   3. er worden geen kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
   4. er ontstaat geen langdurige bewoning door individuele personen hetgeen betekent dat een persoon er niet langer dan 12 maanden mag wonen en bewoners ingeschreven moeten worden in de Basisregistratie Personen;
   5. op het moment van in gebruik name van de voorziening en gedurende het gebruik beschikt de voorziening over een certificaat van de Stichting Normering Flexwonen;
8. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande agrarische bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden binnen het suggestievlak dan wel bouwblok ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarische hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij een agrarisch bedrijf, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

6.3 Afwijking ammoniakemissiestandstill en bijbehorende beoordelingsregel     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 6.2 onder f en een toename van ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok als gevolg van wijziging van aanwezige dierplaatsen, diersoorten en/of stalsystemen toestaan indien:

1. aangetoond is dat er geen sprake is van een toename van stikstofdepositie binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
2. de toename van stikstofdepositie niet leidt tot een overschrijding dan wel verdere overschrijding van de kritische depositiewaarden voor verzuringsgevoelige habitats binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
3. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'onder grenswaarde' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is, dan wel;
4. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'vrije ontwikkelingsruimte' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is.

7.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - neventak intensieve veehouderij' mogen tevens worden gebruikt voor intensieve veehouderij bij wijze van neventak.

7.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 7.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het is niet toegestaan om mestbassins, mestzakken en vergelijkbare voorzieningen voor mest aan te leggen buiten het suggestievlak dan wel bouwblok;
2. het is niet toegestaan het bestaande aantal dierplaatsen, bestaande diersoorten en/of bestaande stalsystemen te wijzigen, met dien verstande dat dit wel is toegestaan:
   1. indien wijziging niet leidt tot een toename van de bestaande ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok.

7.3 Afwijking ammoniak emissiestandstill en bijbehorende beoordelingsregels     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 7.2 onder b en een toename van ammoniakemissie per suggestievlak dan wel bouwblok als gevolg van wijziging van aanwezige dierplaatsen, diersoorten en/of stalsystemen toestaan indien:

1. aangetoond is dat er geen sprake is van een toename van stikstofdepositie binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
2. de toename van stikstofdepositie niet leidt tot een overschrijding dan wel verdere overschrijding van de kritische depositiewaarden voor verzuringsgevoelige habitats binnen Natura 2000-gebieden, dan wel;
3. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'onder grenswaarde' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is, dan wel;
4. nog ontwikkelingsruimte binnen het segment 'vrije ontwikkelingsruimte' binnen het PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) aanwezig is.

8.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'specifieke vorm van bedrijf - agrarisch aanverwant' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een agrarisch hulp- en nevenbedrijf of agrarisch loonbedrijf;
2. nevenfuncties zoals aangegeven in 8.2;
3. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

8.2 Specifieke regels voor het gebruik     

Voor het in 8.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. toegestaan is het uitvoeren van werkzaamheden voor niet agrarische bedrijven en uitgevoerd met de bedrijfsmiddelen die ook voor het agrarisch hulp- en nevenbedrijf of het agrarisch loonbedrijf worden gebruikt;
2. Bevi-inrichtingen en Wgh-inrichtingen zijn niet toegestaan;
3. opslag van professioneel of consumenten vuurwerk is niet toegestaan;
4. het is niet toegestaan om mestbassins, mestzakken en vergelijkbare voorzieningen voor mest aan te leggen buiten het suggestievlak dan wel bouwblok;
5. buitenopslag is niet toegestaan met uitzondering van opslag die naar de aard van het product buiten opgeslagen moet worden en/of de opslag van producten waarvan uit oogpunt van redelijkheid geen binnenopslag verlangd kan worden;
6. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande bedrijfsbebouwing voor de verkoop van producten geproduceerd en/of gerelateerd aan de feitelijke bedrijfsvoering, mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

9.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'bedrijf tot en met categorie 2' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een bedrijf uit maximaal categorie 2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan;
2. nevenfuncties zoals aangegeven in 9.2;
3. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

9.2 Specifieke regels voor het gebruik     

Voor het in 9.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. Bevi-inrichtingen en Wgh-inrichtingen zijn niet toegestaan;
2. opslag van professioneel of consumenten vuurwerk is niet toegestaan;
3. buitenopslag is niet toegestaan met uitzondering van opslag die naar de aard van het product buiten opgeslagen moet worden en/of de opslag van producten waarvan uit oogpunt van redelijkheid geen binnenopslag verlangd kan worden;
4. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande bedrijfsbebouwing voor de verkoop van producten geproduceerd en/of gerelateerd aan de feitelijke bedrijfsvoering, mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

10.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'bedrijf tot en met categorie 3.1' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een bedrijf uit maximaal categorie 2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan;
2. een handels- en constructiebedrijf uit maximaal categorie 3.1 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locatie Ruilverkavelingsweg 3, 's -Gravenpolder;
3. een loon- en landbouwmechanisatiebedrijf uit maximaal categorie 3.1 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locatie Barbesteinweg 17, Heinkenszand;
4. een kraanverhuurbedrijf uit maximaal categorie 3.1 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locatie 's - Gravenpoldersestraat 36, 's -Gravenpolder;
5. een bovengrondse opslag, K3-klasse uit maximaal categorie 3.1 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locatie Lange Zuidweg, Borssele;
6. een hondenfokkerij uit maximaal categorie 3.1 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locaties Stooflaan 15, 's - Heerenhoek en Zaaidijk 1, 's -Gravenpolder;
7. nevenfuncties zoals aangegeven in 10.2;
8. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
9. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

10.2 Specifieke regels voor het gebruik     

Voor het in 10.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. Bevi-inrichtingen en Wgh-inrichtingen zijn niet toegestaan;
2. opslag van professioneel of consumenten vuurwerk is niet toegestaan;
3. buitenopslag is niet toegestaan met uitzondering van opslag die naar de aard van het product buiten opgeslagen moet worden en/of de opslag van producten waarvan uit oogpunt van redelijkheid geen binnenopslag verlangd kan worden;
4. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande bedrijfsbebouwing voor de verkoop van producten geproduceerd en/of gerelateerd aan de feitelijke bedrijfsvoering, mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

11.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'bedrijf tot en met categorie 3.2' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een bedrijf uit maximaal categorie 2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan;
2. een dierenpension/dierenbegraafplaats/- mortuarium uit maximaal categorie 3.2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locaties Boerendijk 4, Borssele en Kruipuitsedijk 8, Oudelande;
3. een opslag van diverse materialen voor onderhoud water en wegen uit maximaal categorie 3.2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locatie Wolfhoekseweg 5, Driewegen;
4. een autodemontagebedrijf uit maximaal 3.2 van de Staat van Bedrijfsactiviteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan op de locatie Vrielingsweg 1, Hoedekenskerke;
5. nevenfuncties zoals aangegeven in 11.2;
6. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
7. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

11.2 Specifieke regels voor het gebruik     

Voor het in 11.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. Bevi-inrichtingen en Wgh-inrichtingen zijn niet toegestaan;
2. opslag van professioneel of consumenten vuurwerk is niet toegestaan;
3. buitenopslag is niet toegestaan met uitzondering van opslag die naar de aard van het product buiten opgeslagen moet worden en/of de opslag van producten waarvan uit oogpunt van redelijkheid geen binnenopslag verlangd kan worden;
4. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande bedrijfsbebouwing voor de verkoop van producten geproduceerd en/of gerelateerd aan de feitelijke bedrijfsvoering, mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

13.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'cultuurhistorie' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. het in werking hebben, behoud en herstel van de molens De Hoop en Verwachting, De Blazekop, De Poel en De Korenhalm;
2. het behoud en herstel van Fort Ellewoutsdijk;
3. het behoud en herstel van Kasteel de Hellenburg;
4. het behoud en herstel van Kasteel Baarsdorp;
5. extensief dagrecreatief gebruik;
6. kleinschalige evenementen passend bij de cultuurhistorische waarden van de objecten;
7. ondergeschikte horeca-activiteiten;
8. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

13.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 13.1 onder f toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het gebruik bij Fort Ellewoutsdijk en Kasteel de Hellenburg is uitsluitend toegestaan indien voldoende parkeerruimte op eigen of omliggende gronden in afdoende mate is verzekerd;
2. dagelijkse bezichtigingen en rondleidingen zijn toegestaan;
3. jaarlijks zijn maximaal 12 evenementen per locatie toegestaan met een duur van maximaal 3 dagen (zonder opbouwen en afbreken) per evenement;
4. bij Kasteel Baarsdorp zijn geen evenementen toegestaan.

14.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'dagrecreatie' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een (vlinder)tuin, tropische tuin, museum, binnenspeeltuin;
2. horeca-activiteiten:
   1. uitsluitend in de vorm van een restaurant en/of feestzaal;
   2. niet uitsluitend ten dienste van het bepaalde onder a;
   3. uitsluitend als nevenactiviteit;
3. ondergeschikte detailhandels- en/of horeca activiteiten uitsluitend ten dienste van het bepaalde onder a;
4. nevenfuncties zoals aangegeven in 14.2;
5. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering;
6. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

14.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 14.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. de gezamenlijke bedrijfsvloeroppervlakte van detailhandel bedraagt niet meer dan 75 m²;
2. de gezamenlijke bedrijfsvloeroppervlakte van horeca bedraagt niet meer dan 320 m², met dien verstande dat de keuken, opslagruimten en buitenterrassen daarbij niet worden meegerekend;
3. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

15.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'dagrecreatie 1' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een trekkermuseum;
2. ondergeschikte horeca-activiteiten;
3. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

16.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'detailhandel' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. grootschalige detailhandelsbedrijven met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan;
2. nevenfuncties zoals aangegeven in 16.2;
3. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

16.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 16.1 toelaatbare gebruik geldt het volgende:

1. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

17.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

1. groenvoorzieningen en beplanting, waterpartijen en sloten;
2. extensief dagrecreatief medegebruik.
3. toegangspaden;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals waterhuishoudkundige voorzieningen en nutsvoorzieningen.

17.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 17.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. extensief dagrecreatief medegebruik waardoor de afschermende functie van het groen onevenredig afneemt of de natuurlijke kwaliteiten van het groen onevenredig worden aangetast, is niet toegestaan.

18.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'horeca' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. horecabedrijf uit maximaal categorie 2 van de Staat van Horeca-activiteiten met een maximale oppervlakte in gebruik zoals aangegeven in het plan;
2. nevenfuncties zoals aangegeven in 18.2;
3. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

18.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 18.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande bedrijfsbebouwing voor de verkoop van producten geproduceerd en/of gerelateerd aan de feitelijke bedrijfsvoering, mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

19.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

1. havens en aanlegplaatsen;
2. water;
3. bedrijfsmatige, recreatieve en horecamatige activiteiten die functioneel verbonden zijn met de haven;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

20.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'manege' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een manege;
2. een grondgebonden agrarisch bedrijf;
3. nevenfuncties zoals aangegeven in 20.2;
4. het wonen voor zover noodzakelijk voor de bedrijfsvoering, tenzij in het plan de aanduiding 'bedrijfswoning uitgesloten' is opgenomen;
5. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

20.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 20.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van bestaande bedrijfsbebouwing voor de verkoop van agrarische producten of producten geproduceerd en/of gerelateerd aan de feitelijke bedrijfsvoering, mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum verkoopvloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. het gebruik van de bedrijfswoning en/of bestaande bedrijfsbebouwing en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de bedrijfswoning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   5. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit mag in de woning en/of het bijbehorende vrijstaande bouwwerk worden uitgeoefend;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

21.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

1. behoud, herstel en versterking van natuurlijke, cultuurhistorische en landschappelijke waarden van zowel beboste als niet beboste gronden zoals poelen, waterpartijen, waterlopen en graslanden;
2. vliedbergen;
3. extensief dagrecreatief medegebruik;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals nutsvoorzieningen, parkeervoorzieningen, toegangswegen en paden.

21.2 Werken en werkzaamheden     

21.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

Een omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan worden verleend, indien de werken en werkzaamheden geen onevenredige nadelige invloed hebben op de natuurwaarden en/of de landschappelijke waarden.

21.4 Maatwerkvoorschriften     

Burgemeester en wethouders kunnen maatwerkvoorschriften aan de omgevingsvergunning voor het afwijken verbinden om schade aan de natuurwaarden en/of de landschappelijke kwaliteiten te voorkomen. Maatwerkvoorschriften zijn gericht op het behoud van de natuurwaarden en/of landschappelijke kwaliteiten.

22.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'nutsvoorziening' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. een radartoren;
2. gemalen;
3. gsm-masten en antennes;
4. overige nutsvoorzieningen;
5. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen en parkeervoorzieningen.

23.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'sport' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. veldsporten;
2. andersoortige sportieve activiteiten in verenigingsverband zoals tennis, hondensport en (kruis)boogschieten;
3. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

24.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'verblijfsrecreatie' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. de plaatsing van ten hoogste 32 kampeermiddelen;
2. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

24.2 Specifieke regels voor het gebruik     

Voor het in 24.1 toelaatbare gebruik geldt dat de plaatsing van kampeermiddelen is toegestaan mits:

1. per kampeermiddel ten minste 20 m² onbebouwde en onoverdekte ruimte aanwezig is;
2. per kampeermiddel ten minste 1,1 parkeerplaats aanwezig is;
3. het afvalwater op een zorgvuldige wijze wordt afgevoerd;
4. het terrein voldoende veilig is waaronder mede begrepen de aanwezigheid van een goede, bereikbare blusvoorziening met voldoende capaciteit in relatie tot het aantal kampeermiddelen en een plan voor calamiteitenbestrijding;
5. er geen sprake is van kwetsbare objecten binnen 10^-6-risicocontouren van leidingen en/of inrichtingen en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan;
6. rond het terrein voor de plaatsing van kampeermiddelen een goede landschappelijke inpassing is gerealiseerd met een breedte van ten minste 5 m zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing is gericht op de instandhouding ervan.

26.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van gronden voor:

1. wegen met ten hoogste 2 x 2 doorgaande rijstroken, alsmede invoegstroken, opstelstroken, busstroken, parkeerstroken, voet- en fietspaden;
2. een goederenspoorlijn;
3. een cultuurhistorische recreatieve spoorlijn met de daarbij behorende:
   1. additionele voorzieningen;
   2. ondergeschikte detailhandels- en/of horeca activiteiten uitsluitend ten dienste van de cultuurhistorische recreatieve spoorlijn;
   3. verkeers- en verblijfsdoeleinden;
   4. de bescherming van de cultuurhistorische, landschapswaarden en/of natuurwaarden;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

27.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'verzorgingsplaats' en de daarbij aansluitende gronden mogen tevens worden gebruikt voor:

1. ter plaatse van Westerscheldetunnelweg 1:
   1. maximaal twee verkooppunten motorbrandstoffen, één aan iedere zijde van de weg;
   2. maximaal twee horecagelegenheden, één aan iedere zijde van de weg;
   3. op- en overstapruimten, wachtruimten, fietsenstallingen, tolloketten;
2. beheer en onderhoud van de Westerscheldetunnel;
3. bij deze functie behorende voorzieningen zoals waterhuishoudkundige voorzieningen, laad- en losvoorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

27.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 27.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. detailhandel is uitsluitend toegestaan als nevenactiviteit bij een verkooppunt motorbrandstoffen en tot een verkoopvloeroppervlakte van maximaal 125 m²;
2. horecagelegenheden, op- en overstapruimten en wachtruimten mogen niet worden opgericht binnen een veiligheidszone van 80 m van een LPG-vulpunt.

28.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'volkstuin' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. volkstuinen;
2. bij deze functie behorende voorzieningen zoals verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

29.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van gronden voor:

1. behoud, herstel en/of ontwikkeling van natuurwaarden samenhangend met deltawater;
2. aan- en afvoer van water;
3. vaar- en waterwegen voor beroeps- en recreatievaart;
4. havens en aanlegplaatsen voor zover aangeduid in het plan;
5. visserij;
6. extensief dagrecreatief medegebruik;
7. bij deze functie behorende voorzieningen zoals voorzieningen voor de geleiding van de scheepvaart.

29.2 Werken en werkzaamheden     

29.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

Een omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan worden verleend, indien de werken en werkzaamheden geen onevenredige nadelige invloed hebben op de natuurwaarden en/of de landschappelijke waarden.

29.4 Maatwerkvoorschriften     

Burgemeester en wethouders kunnen maatwerkvoorschriften voorschrijven om schade aan de natuurwaarden en/of de landschappelijke kwaliteiten te voorkomen. Maatwerkvoorschriften zijn gericht op het behoud van de natuurwaarden en/of landschappelijke kwaliteiten.  

30.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

1. waterstaatkundige voorzieningen, dijken, sluizen, bruggen en duikers daaronder begrepen;
2. wegen met doorgaande rijstroken (opstelstroken daaronder begrepen), voet- en fietspaden;
3. havens en aanlegplaatsen voor zover aangeduid in het plan;
4. water en bijbehorende voorzieningen voor de waterhuishouding;
5. agrarisch grondgebruik zoals het (hobbymatig) weiden van dieren;
6. extensief dagrecreatief medegebruik;
7. bij deze functie behorende voorzieningen zoals nutsvoorzieningen, picknickplaatsen, parkeervoorzieningen, toegangswegen en paden.

30.2 Werken en werkzaamheden     

30.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregel     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan worden verleend, indien:

1. de werken en werkzaamheden geen onevenredige nadelige invloed hebben op de waterkerende functie van de waterkering;
2. vooraf de beheerder van de waterkering gedurende drie weken in de gelegenheid is gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van het belang van de waterkering.

31.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

1. één windturbine;
2. bij deze functie behorende voorzieningen zoals kabel-, meet- en regelstations.

32.1 Toelaatbaar gebruik     

De gronden met de indicatieve aanduiding 'wonen' en de daarbij aansluitende gronden mogen worden gebruikt voor:

1. het huisvesten van personen in een woning met bijbehorende erven en tuinen;
2. nevenfuncties zoals aangegeven in 32.2;
3. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
4. bij deze functie behorende voorzieningen zoals tuinen, erven, verhardingen, waterhuishoudkundige voorzieningen, groenelementen, nutsvoorzieningen en parkeervoorzieningen.

32.2 Specifieke regels voor gebruik     

Voor het in 32.1 toegelaten gebruik geldt het volgende:

1. het gebruik ten behoeve van een erf is beperkt tot de gronden die direct grenzen aan de woning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken en zijn gelegen achter de voorgevelrooilijn van de woning en waarbij voorts geldt dat:
   1. tot het erf worden gerekend de gronden die in gebruik zijn voor onder andere verhardingen, terrassen, in- en uitritten, bijbehorende bouwwerken en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, ten behoeve van het wonen;
   2. de omvang van het erf staat in verhouding tot de aanwezige woning en de locatie van de aanwezige woning, hetgeen in ieder geval betekent dat gronden die op een afstand van meer dan 35 m van de woning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken zijn gelegen niet als erf worden aangemerkt;
   3. tuinen onderscheiden zich van het erf doordat er overwegend sprake is van beplantingen en er geen gebouwen mogen worden gebouwd;
2. de volgende nevenfuncties zijn toegestaan:
   1. het gebruik van de woning en/of vrijstaande bijbehorende bouwwerken en onbebouwde gronden ten behoeve van kleinschalige plattelandshoreca mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdactiviteit, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte van bebouwing in gebruik voor de kleinschalige plattelandshoreca, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   2. kleinschalige zorginitiatieven (zorgboerderij) waarbij een beperkte logiesfunctie in de woning is toegestaan mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij de hoofdfunctie, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum oppervlakte van bebouwing in gebruik voor het zorginitiatief, inclusief de logiesfunctie, niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   3. het bieden van recreatief nachtverblijf waarbij de maximum vloeroppervlakte niet meer bedraagt dan 40 m² en parkeren op het eigen erf plaatsvindt;
   4. bedrijfs- en/of beroepsmatig gebruik van een woning mits:
      • er gelet op de aard en omvang van de activiteiten sprake is en blijft van een ondergeschikte nevenfunctie bij het wonen, hetgeen in ieder geval betekent dat de maximum vloeroppervlakte niet meer dan 40 m² mag bedragen;
      • de activiteit niet vergunnings- of meldingsplichtig is op grond van de Wet milieubeheer of andere milieuwetgeving, tenzij het gebruik de woonfunctie op zichzelf en in relatie tot zijn omgeving niet zal aantasten;
      • de activiteit de woonfunctie dient te ondersteunen, dat wil zeggen dat degene die de activiteit in de woning en/of het vrijstaand bijbehorend bouwwerk uitvoert tevens gebruiker van de woning is;
      • het niet betreft zodanige verkeersaantrekkende activiteiten die kunnen leiden tot een nadelige beïnvloeding van de normale afwikkeling van het verkeer;
      • parkeren op het eigen erf plaatsvindt.

40.1 Huidig en rechtstreeks toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

algemeen:

1. ter plaatse van en in de directe omgeving van de indicatieve aanduiding: de aangegeven hoofdfunctie zoals aangeduid in dit plan;
2. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
3. niet-bedrijfsmatig particulier, hobbymatig gebruik van vergunde, solitaire gebouwen zoals voormalige fruitschuren, veldschuren of spooremplacementen;
4. agrarisch grondgebruik met dien verstande dat:
   1. bij de aanleg van nieuwe fruitboomgaarden een uit oogpunt van volksgezondheid minimale afstand van 50 m tot woningen en daarbij behorende erven en tuinen in acht moet worden genomen;
   2. lage tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen zijn toegestaan;
   3. lage permanente teeltondersteunende voorzieningen zijn uitsluitend toegestaan in de Kleinschalige polders en de Grootschalige polders zoals bedoeld in '7 Mag het toelaatbare gebruik en het bouwen op deze locatie ook veranderen';
   4. tot agrarisch grondgebruik ook wordt gerekend de aanleg van waterbassins, geen bouwwerken zijnde, in fruitgaarden;
   5. het aanleggen van voorzieningen voor paarden (paardenbak) uitsluitend is toegestaan:
      • in aansluiting op de bebouwing die aanwezig is op het bouwperceel waartoe ook de voorzieningen voor paarden behoren;
      • maar niet vóór de voorgevelrooilijn;

verkeer:

5. op het moment van vaststelling van het plan bestaande wegen met ten hoogste 2 x 1 doorgaande rijstroken, alsmede bijbehorende opstelstroken en busstroken, met dien verstande dat:
   1. bij aanpassing van het profiel of geringe aanpassingen van het tracé van deze bestaande wegen:
      • de aanpassing uit oogpunt van verkeersintensiteiten en verkeersveiligheid noodzakelijk is;
      • er geen onevenredige geluidsoverlast zal optreden;
      • - indien sprake is van kenmerkende wegbeplanting - de kenmerkende wegbeplanting in stand wordt gehouden of met de herplant van wegbeplanting op peil blijft;
   2. de aanleg van geheel nieuwe wegen niet is toegestaan;
6. op het moment van vaststelling van het plan bestaande voet- en fietspaden met dien verstande dat:
   1. bij aanpassing van het profiel of geringe aanpassingen van het tracé van bestaande voet- en fietspaden:
      • de aanpassing uit oogpunt van verkeersintensiteiten en verkeersveiligheid noodzakelijk is;
      • – indien sprake is van kenmerkende wegbeplanting – de kenmerkende wegbeplanting in stand wordt gehouden of met de herplant van wegbeplanting op peil blijft;
   2. bij de aanleg van geheel nieuwe voet- en fietspaden:
      • het tracé vormt een belangrijke schakel in het toeristisch netwerk voor fietsers en voetgangers;
      • of heeft een lokale functie ('ommetje');
      • of vormt de oplossing van een verkeersonveilige bestaande situatie;
      • er is sprake van een verkeersveilige nieuwe situatie;
      • er zal geen onevenredige overlast in de vorm van geluid of andersoortige hinder optreden;

natuur en landschap:

7. lijnvormige en/of kleinschalige solitaire natuur- en landschapselementen met dien verstande dat de aanleg van nieuwe natuurelementen en nieuwe landschapselementen niet leidt tot onevenredige beperkingen van de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van de functies in de directe omgeving;
8. waterlopen, waterpartijen en bluswatervoorzieningen;
9. tuinen aansluitend bij woongebruik (burgerwoningen of bedrijfs- en dienstwoningen) met dien verstande dat het gebruik ten behoeve van tuinen niet is toegestaan aansluitend aan fruitboomgaarden indien er geen afschermende maatregelen zijn genomen;
10. groengebied, met dien verstande dat:
    1. aanleg en gebruik is toegestaan op de gronden met de aanduiding 'groenvoorziening';
    2. de aanleg niet leidt tot onevenredige beperkingen van de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van de functies in de directe omgeving;

overig:

11. extensief dagrecreatief medegebruik;
12. overdraaiende wieken van in het plan toegestane windturbines;
13. gsm-masten;
14. voorzieningen die horen bij de toegelaten functies zoals groen, water, parkeervoorzieningen, nutsvoorzieningen, geluidswerende voorzieningen en voorzieningen voor de verkeersgeleiding bij wegen, uitingen van kunstzinnigheid en reclame-uitingen;
15. voor deze reclame-uitingen geldt dat:
    1. deze beperkt van afmetingen moeten zijn;
    2. niet ontsierend zijn in het landschap en bij het perceel;
    3. geen afbreuk mogen doen aan de verkeersveiligheid.

40.2 Verboden gebruik     

Het is verboden:

1. gronden op een andere wijze te gebruiken dan toegestaan;
2. bij een paardenbak en vergelijkbare voorzieningen een geluidsinstallatie, of verlichting door middel van lichtmasten die niet zijn voorzien van bovenafdekking, te gebruiken;
3. het storten en lozen van bagger en grondspecie; het gebruik van gronden als tijdelijk of permanent gronddepot;
4. hoogopgaande beplantingen aan te brengen op de gronden die zijn aangeduid met 'walradarketen 1' of 'walradarketen 2'.

40.3 Afwijken voor tijdelijk baggerdepot     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 40.2 onder c en een tijdelijke baggerdepot toestaan indien:

1. sprake is van een tijdelijke voorziening, die verband houdt met een uit te voeren werk of werkzaamheden;
2. na afloop van het tijdelijke gebruk de oorspronkelijke situatie wordt hersteld;
3. het tijdelijke baggerdepot niet wordt aangelegd op gronden met de functie Natuur of Waterkering.

40.4 Afwijken voor fruitboomgaarden     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 40.1 onder c.1 en een fruitboomgaard op minder dan 50 m tot woningen en daarbij behorende erven en tuinen toestaan indien:

1. er uit oogpunt van volksgezondheid afdoende afschermende maatregelen zijn genomen.

41.1 Huidig en rechtstreeks toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het gebruik van de gronden voor:

algemeen:

1. ter plaatse van en in de directe omgeving van de indicatieve aanduiding: de aangegeven hoofdfunctie zoals aangeduid in dit plan;
2. de op het moment van inwerkingtreding van dit plan vergunde kleinschalige horecamatige, (verblijfs)recreatieve, maatschappelijke en bedrijfsmatige nevenactiviteiten zoals opgenomen in bijlage 5 Vergunde nevenactiviteiten;
3. niet-bedrijfsmatig particulier, hobbymatig gebruik van vergunde, solitaire gebouwen zoals voormalige fruitschuren, veldschuren of spooremplacementen;
4. agrarisch grondgebruik met dien verstande dat:
   1. bij de aanleg van nieuwe fruitboomgaarden een uit oogpunt van volksgezondheid minimale afstand van 50 m tot woningen en daarbij behorende erven en tuinen in acht moet worden genomen;
   2. lage tijdelijke teeltondersteunende voorzieningen zijn toegestaan;
   3. lage permanente teeltondersteunende voorzieningen zijn uitsluitend toegestaan in de Kleinschalige polders en de Grootschalige polders zoals bedoeld in '7 Mag het toelaatbare gebruik en het bouwen op deze locatie ook veranderen';
   4. tot agrarisch grondgebruik ook wordt gerekend de aanleg van waterbassins, geen bouwwerken zijnde, in fruitgaarden;
   5. het aanleggen van voorzieningen voor paarden (paardenbak) uitsluitend is toegestaan:
      • in aansluiting op de bebouwing die aanwezig is op het bouwperceel waartoe ook de voorzieningen voor paarden behoren;
      • maar niet vóór de voorgevelrooilijn;

verkeer:

5. op het moment van vaststelling van het plan bestaande wegen met ten hoogste 2 x 1 doorgaande rijstroken, alsmede opstelstroken en busstroken, met dien verstande dat:
   1. bij aanpassing van het profiel of geringe aanpassingen van het tracé van deze bestaande wegen:
      • de aanpassing uit oogpunt van verkeersintensiteiten en verkeersveiligheid noodzakelijk is;
      • er geen onevenredige geluidsoverlast zal optreden;
      • - indien sprake is van kenmerkende wegbeplanting - de kenmerkende wegbeplanting in stand wordt gehouden of met de herplant van wegbeplanting op peil blijft;
   2. de aanleg van geheel nieuwe wegen niet is toegestaan;
6. op het moment van vaststelling van het plan bestaande voet- en fietspaden met dien verstande dat:
   1. bij aanpassing van het profiel of geringe aanpassingen van het tracé van bestaande voet- en fietspaden:
      • de aanpassing uit oogpunt van verkeersintensiteiten en verkeersveiligheid noodzakelijk is;
      • – indien sprake is van kenmerkende wegbeplanting – de kenmerkende wegbeplanting in stand wordt gehouden of met de herplant van wegbeplanting op peil blijft;
   2. de aanleg van geheel nieuwe voet- en fietspaden niet is toegestaan;

natuur en landschap:

7. lijnvormige en/of kleinschalige solitaire natuur- en landschapselementen met dien verstande dat de aanleg van nieuwe natuurelementen en nieuwe landschapselementen niet leidt tot onevenredige beperkingen van de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van de functies in de directe omgeving;
8. bestaande tuinen;
9. waterlopen, waterpartijen en bluswatervoorzieningen;

overig:

10. extensief dagrecreatief medegebruik;
11. voorzieningen die horen bij de toegelaten functies zoals groen, water, parkeervoorzieningen, nutsvoorzieningen, geluidswerende voorzieningen en voorzieningen voor de verkeersgeleiding bij wegen, uitingen van kunstzinnigheid en reclame-uitingen;
12. voor deze reclame-uitingen geldt dat:
    1. deze beperkt van afmetingen moeten zijn;
    2. niet ontsierend zijn in het landschap en bij het perceel;
    3. geen afbreuk mogen doen aan de verkeersveiligheid.

41.2 Verboden gebruik     

Het is verboden:

1. gronden op een andere wijze te gebruiken dan toegestaan;
2. bij een paardenbak en vergelijkbare voorzieningen een geluidsinstallatie, of verlichting door middel van lichtmasten die niet zijn voorzien van bovenafdekking, te gebruiken;
3. het storten en lozen van bagger en grondspecie; het gebruik van gronden als tijdelijk of permanent gronddepot;
4. hoogopgaande beplantingen aan te brengen op de gronden die zijn aangeduid met 'walradarketen 1' of 'walradarketen 2'.

47.1 Bouwregels     

Voor de toelaatbare bebouwing ten behoeve van de indicatief begrensde functies Agrarisch - aquacultuurbedrijf, Agrarisch - grondgebonden agrarisch bedrijf of Agrarisch - intensieve kwekerij geldt het volgende:

1. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
2. de hierna onder c tot en met j genoemde bebouwing is uitsluitend toegestaan:
   1. binnen het opgenomen suggestievlak voor bebouwing - waarbij suggestievlakken die zijn verbonden met een relatieteken geacht worden samen één suggestievlak te vormen -, dan wel;
   2. ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van:
      • ten hoogste 1 ha met zijden die gelet op de lengte-breedte verhouding passend zijn in de omgeving met dien verstande dat geen van de zijden langer is dan 175 m; het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden; indien al sprake is van een overschrijding is een relatieteken opgenomen;
      • bouwblokken die zijn verbonden met een relatieteken worden geacht samen één bouwblok te vormen;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • waarbij de situering van nieuwe gebouwen afgestemd moet worden op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • waarbij geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
   3. met dien verstande dat bebouwing ook kan worden toegestaan ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van ten hoogste 1,5 ha met zijden met een maximale lengte van 175 m indien:
      • het bouwblok van 1 ha is benut en redelijkerwijs geen ruimte meer biedt voor verdere bedrijfsontwikkeling;
      • het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden; indien al sprake is van een overschrijding is een relatieteken opgenomen;
      • bouwblokken die zijn verbonden met een relatieteken worden geacht samen één bouwblok te vormen;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • de situering van nieuwe gebouwen afgestemd moet worden op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
3. per suggestievlak dan wel bouwblok is ten hoogste één bedrijfswoning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken toegestaan, tenzij anders aangegeven in het plan;
4. voor de bedrijfswoning geldt:
   1. er worden geen nieuwe bedrijfswoningen binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd;
   2. uitbreiden van de woning, inclusief de aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken en aangebouwde overkappingen, is toegestaan waarbij geldt dat het uitwendige karakter overeenkomstig de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit' niet ingrijpend mag worden gewijzigd;
   3. bij herbouw van de bedrijfswoning binnen het suggestievlak dan wel bouwblok:
      • mag niet vóór de voorgevelrooilijn van de bestaande bedrijfswoning worden gebouwd tenzij een locatie vóór deze voorgevelrooilijn uit stedenbouwkundig, verkeerskundig en milieuoogpunt – waaronder geluid – aanvaardbaar is;
      • komt het uitwendige karakter van de nieuwe bedrijfswoning overeen met de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
   4. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van de bedrijfswoning met aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
5. per bedrijfswoning zijn vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan waarbij geldt:
   1. er zijn geen vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan voor de voorgevelrooilijn van de bedrijfswoning;
   2. de gezamenlijke oppervlakte aan vrijstaande bijbehorende bouwwerken mag niet meer dan 150 m² bedragen;
   3. bij uitbreiding van een bestaand vrijstaand bijbehorend bouwwerk mag de goothoogte en de dakhelling niet meer bedragen dan die van het bestaande vrijstaand bijbehorend bouwwerk;
   4. in het geval dat een geheel nieuw vrijstaand bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd, mag de goothoogte niet meer dan 3,25 m bedragen;
   5. indien een dakhelling wordt toegepast bedraagt de helling minimaal 30^o en maximaal 45^o;
   6. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van ieder vrijstaand bijbehorend bouwwerk tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
6. per suggestievlak dan wel bouwblok zijn bedrijfsgebouwen en overkappingen toegestaan; voor nieuwe agrarische bedrijfsgebouwen en overkappingen geldt:
   1. de situering is passend gelet op de situering van bestaande bedrijfsgebouwen en daarbij blijft, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het suggestievlak dan wel bouwblok gewaarborgd;
   2. de goothoogte mag niet meer dan 7 m bedragen;
   3. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; de aanleg en duurzame instandhouding van de landschappelijke inpassing wordt bij de verlening van de omgevingsvergunning voor bouwen vastgelegd;
7. voor teeltondersteunende kassen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan:
   1. als ondersteuning van een grondgebonden agrarische bedrijfsvoering;
   2. tot een oppervlakte van ten hoogste 2.000 m²;
8. voor gebouwen ten behoeve van een neventak aquacultuur geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 2.000 m²;
9. voor gebouwen ten behoeve van sanitaire- en slechtweervoorzieningen bij kleinschalige kampeerterreinen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 100 m²;
10. voor silo's geldt het volgende:
    1. sleufsilo's zijn uitsluitend toegestaan tot een bouwhoogte van 3,5 m;
    2. overige silo's en melktanks zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 10 m;
11. van permanent aanwezige kampeermiddelen mag de oppervlakte ten hoogste 40 m² bedragen en de bouwhoogte ten hoogste 3,5 m;
12. binnen het suggestievlak dan wel bouwblok zijn overige bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, toegestaan tot een bouwhoogte van ten hoogste 5 m tenzij het bouwwerken betreft zoals genoemd in artikel 72.4.

47.2 Indieningsvereisten     

Bij aanvragen voor omgevingsvergunning voor bouwen wordt door initiatiefnemers in ieder geval ook een tekening overlegd van het – eventueel gewijzigde – bouwblok met alle aanwezige bebouwing zodat eenvoudig bepaald kan worden of de aangevraagde bebouwing binnen het bouwblok is gesitueerd.

48.1 Bouwregel     

De bestaande bedrijfsvloeroppervlakte van gebouwen en overkappingen ten behoeve van een intensieve veehouderij mag niet worden vergroot.

48.2 Afwijking bouwen voor neventak intensieve veehouderij     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het in artikel 48.1 bepaalde voor vergroting van de bestaande bedrijfsvloeroppervlakte van gebouwen en overkappingen ten behoeve van een neventak intensieve veehouderij tot ten hoogste 2.100 m² waarbij geldt:

1. na uitbreiding is nog steeds sprake van een nevenactiviteit; de agrarisch deskundige wordt hierover schriftelijk advies gevraagd;
2. er vindt geen onevenredige aantasting plaats van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
3. er vindt geen onevenredige aantasting plaats van de gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen;
4. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit'.

49.1 Bouwregels     

Voor de toelaatbare bebouwing ten behoeve van de indicatief begrensde functie Agrarisch - glastuinbouw geldt het volgende:

1. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
2. de hierna onder c tot en met h genoemde bebouwing is uitsluitend toegestaan:
   1. binnen het opgenomen suggestievlak voor bebouwing, dan wel;
   2. ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van:
      • ten hoogste 2 ha met zijden die gelet op de lengte-breedte verhouding passend zijn in de omgeving met dien verstande dat geen van de zijden langer is dan 250 m; het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • waarbij de situering van nieuwe gebouwen afgestemd wordt op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • waarbij geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
      • met dien verstande dat ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding - uitbreiding uitgesloten', in afwijking van het in dit artikel bepaalde, geen uitbreiding plaats mag vinden van de bestaande bedrijfsgebouwen en bestaande kassen;
3. per suggestievlak dan wel bouwblok is ten hoogste één bedrijfswoning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken toegestaan, tenzij anders aangegeven in het plan;
4. voor de bedrijfswoning geldt:
   1. er worden geen nieuwe bedrijfswoningen binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd;
   2. uitbreiden van de woning, inclusief de aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken en aangebouwde overkappingen, is toegestaan waarbij geldt dat het uitwendige karakter overeenkomstig de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit' niet ingrijpend mag worden gewijzigd;
   3. bij herbouw van de bedrijfswoning binnen het suggestievlak dan wel bouwblok:
      • mag niet vóór de voorgevelrooilijn van de bestaande bedrijfswoning worden gebouwd tenzij een locatie vóór deze voorgevelrooilijn uit stedenbouwkundig, verkeerskundig en milieuoogpunt – waaronder geluid – aanvaardbaar is;
      • komt het uitwendige karakter van de nieuwe bedrijfswoning overeen met de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
   4. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van de bedrijfswoning met aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
5. per bedrijfswoning zijn vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan waarbij geldt:
   1. er zijn geen vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan voor de voorgevelrooilijn van de bedrijfswoning;
   2. de gezamenlijke oppervlakte aan vrijstaande bijbehorende bouwwerken mag niet meer dan 150 m² bedragen;
   3. bij uitbreiding van een bestaand vrijstaand bijbehorend bouwwerk mag de goothoogte en de dakhelling niet meer bedragen dan die van het bestaande vrijstaand bijbehorend bouwwerk;
   4. in het geval dat een geheel nieuw vrijstaand bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd, mag de goothoogte niet meer dan 3,25 m bedragen;
   5. indien een dakhelling wordt toegepast bedraagt de helling minimaal 30^o en maximaal 45^o;
   6. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van ieder vrijstaand bijbehorend bouwwerk tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
6. per suggestievlak dan wel bouwblok zijn bedrijfsgebouwen, kassen en overkappingen toegestaan; voor nieuwe agrarische bedrijfsgebouwen, kassen en overkappingen geldt:
   1. de situering is passend gelet op de situering van bestaande bedrijfsgebouwen en daarbij blijft, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het suggestievlak dan wel bouwblok gewaarborgd;
   2. de goothoogte mag niet meer dan 7 m bedragen;
   3. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; de aanleg en duurzame instandhouding van de landschappelijke inpassing wordt bij de verlening van de omgevingsvergunning voor bouwen vastgelegd;
7. voor gebouwen ten behoeve van sanitaire- en slechtweervoorzieningen bij kleinschalige kampeerterreinen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 100 m²;
8. voor silo's geldt dat de bouwhoogte ten hoogste 10 m mag bedragen;
9. van permanent aanwezige kampeermiddelen mag de oppervlakte ten hoogste 40 m² bedragen en de bouwhoogte ten hoogste 3,5 m;
10. binnen het suggestievlak dan wel bouwblok zijn overige bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, toegestaan tot een bouwhoogte van ten hoogste 5 m tenzij het bouwwerken betreft zoals genoemd in artikel 72.4.

49.2 Indieningsvereisten     

Bij aanvragen voor omgevingsvergunning voor bouwen wordt door initiatiefnemers in ieder geval ook een tekening overlegd van het – eventueel gewijzigde – bouwblok met alle aanwezige bebouwing zodat eenvoudig bepaald kan worden of de aangevraagde bebouwing binnen het bouwblok is gesitueerd.

51.1 Bouwregels     

Voor de toelaatbare bebouwing ten behoeve van de indicatief begrensde functie Agrarisch - intensieve veehouderij geldt het volgende:

1. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
2. de hierna onder c tot en met j genoemde bebouwing is uitsluitend toegestaan:
   1. binnen het opgenomen suggestievlak voor bebouwing, dan wel;
   2. ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van:
      • ten hoogste 1 ha met zijden die gelet op de lengte-breedte verhouding passend zijn in de omgeving met dien verstande dat geen van de zijden langer is dan 175 m; het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • waarbij de situering van nieuwe gebouwen afgestemd wordt op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • waarbij geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
   3. met dien verstande dat bebouwing ook kan worden toegestaan ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van ten hoogste 1,5 ha met zijden met een maximale lengte van 175 m indien:
      • het bouwblok van 1 ha is benut en redelijkerwijs geen ruimte meer biedt voor verdere bedrijfsontwikkeling;
      • het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • de situering van nieuwe gebouwen afgestemd wordt op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
   4. buiten een suggestievlak dan wel bouwblok in gebruik voor de pelsdierenhouderij uitsluitend voor zover het bestaande, op het moment van inwerkingtreding van het plan aanwezige sheds betreft;
3. per suggestievlak dan wel bouwblok is ten hoogste één bedrijfswoning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken toegestaan, tenzij anders aangegeven in het plan;
4. voor de bedrijfswoning geldt:
   1. er worden geen nieuwe bedrijfswoningen binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd;
   2. uitbreiden van de woning, inclusief de aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken en aangebouwde overkappingen, is toegestaan waarbij geldt dat het uitwendige karakter overeenkomstig de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit' niet ingrijpend mag worden gewijzigd;
   3. bij herbouw van de bedrijfswoning binnen het suggestievlak dan wel bouwblok:
      • mag niet vóór de voorgevelrooilijn van de bestaande bedrijfswoning worden gebouwd tenzij een locatie vóór deze voorgevelrooilijn uit stedenbouwkundig, verkeerskundig en milieuoogpunt – waaronder geluid – aanvaardbaar is;
      • komt het uitwendige karakter van de nieuwe bedrijfswoning overeen met de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
   4. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van de bedrijfswoning met aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
5. per bedrijfswoning zijn vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan waarbij geldt:
   1. er zijn geen vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan voor de voorgevelrooilijn van de bedrijfswoning;
   2. de gezamenlijke oppervlakte aan vrijstaande bijbehorende bouwwerken mag niet meer dan 150 m² bedragen;
   3. bij uitbreiding van een bestaand vrijstaand bijbehorend bouwwerk mag de goothoogte en de dakhelling niet meer bedragen dan die van het bestaande vrijstaande bijbehorend bouwwerk;
   4. in het geval dat een geheel nieuw vrijstaand bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd, mag de goothoogte niet meer dan 3,25 m bedragen;
   5. indien een dakhelling wordt toegepast bedraagt de helling minimaal 30^o en maximaal 45^o;
   6. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van ieder vrijstaand bijbehorend bouwwerk tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
6. per suggestievlak dan wel bouwblok zijn bedrijfsgebouwen en overkappingen toegestaan; voor nieuwe agrarische bedrijfsgebouwen en overkappingen geldt:
   1. de situering is passend gelet op de situering van bestaande bedrijfsgebouwen en daarbij blijft, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het suggestievlak dan wel bouwblok gewaarborgd;
   2. de goothoogte mag niet meer dan 7 m bedragen;
   3. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; de aanleg en duurzame instandhouding van de landschappelijke inpassing wordt bij de verlening van de omgevingsvergunning voor bouwen vastgelegd;
7. voor teeltondersteunende kassen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan:
   1. als ondersteuning van een grondgebonden agrarische bedrijfsvoering;
   2. tot een oppervlakte van ten hoogste 2.000 m²;
8. de bestaande bedrijfsvloeroppervlakte van gebouwen en overkappingen ten behoeve van een intensieve veehouderij mag niet worden vergroot;
9. voor gebouwen ten behoeve van sanitaire- en slechtweervoorzieningen bij kleinschalige kampeerterreinen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 100 m²;
10. voor silo's geldt het volgende:
    1. sleufsilo's zijn uitsluitend toegestaan tot een bouwhoogte van 3,5 m;
    2. overige silo's zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 10 m;
11. van permanent aanwezige kampeermiddelen mag de oppervlakte ten hoogste 40 m² bedragen en de bouwhoogte ten hoogste 3,5 m;
12. binnen het suggestievlak dan wel bouwblok zijn overige bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, toegestaan tot een bouwhoogte van ten hoogste 5 m tenzij het bouwwerken betreft zoals genoemd in artikel 72.4.

51.2 Indieningsvereisten     

Bij aanvragen voor omgevingsvergunning voor bouwen wordt door initiatiefnemers in ieder geval ook een tekening overlegd van het – eventueel gewijzigde – bouwblok met alle aanwezige bebouwing zodat eenvoudig bepaald kan worden of de aangevraagde bebouwing binnen het bouwblok is gesitueerd.

51.3 Afwijking voor vergroting bedrijfsvloeroppervlakte     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in artikel 51 onder i voor vergroting van de bestaande bedrijfsvloeroppervlakte van gebouwen en overkappingen ten behoeve van de intensieve veehouderij waarbij geldt:

1. er wordt een significante bijdrage geleverd aan de verduurzaming van het bedrijf waarbij de omvang van de uitbreiding in redelijke verhouding staat tot de mate waarin sprake is van verduurzaming;
2. de uitbreiding is noodzakelijk voor de continuïteit van het bedrijf en een doelmatige agrarische bedrijfsvoering; de agrarisch deskundige wordt hierover schriftelijk advies gevraagd;
3. er vindt geen onevenredige aantasting plaats van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
4. er vindt geen onevenredige aantasting plaats van de gebruiksmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven;
5. uitbreiding is mogelijk tot ten hoogste 5.000 m² of, indien de bestaande bedrijfsvloeroppervlakte groter is dan 5.000 m², eenmalig met ten hoogste 10% van de bestaande bedrijfsvloeroppervlakte;
6. bij de vergroting van de bestaande bedrijfsvloeroppervlakte met meer dan 20 % moet tevens sprake zijn van een aantoonbare kwaliteitsverbetering in het buitengebied van Borsele, waarbij de provinciale 'Handreiking verevening' zoals deze luidt op het moment van inwerkingtreding van het plan, zal worden gehanteerd;
7. indien het toepassen van het Beter Leven Keurmerk (1 ster) ten aanzien van dierenwelzijn een groter bedrijfsvloeroppervlak voor de pluimveehouderij vergt, is het bepaalde omtrent bedrijfsvloeroppervlak onder e, niet van toepassing; deze uitzondering is uitsluitend van toepassing indien en voor zover een bedrijf bij toepassing van genoemd keurmerk minder dieren zou mogen houden dan in de huidige planologisch vergunde situatie;
8. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit'.

52.1 Bouwregels     

Voor de toelaatbare bebouwing ten behoeve van de indicatief begrensde functie Bedrijf - agrarisch aanverwant of Agrarisch - agrarisch en agrarisch aanverwant bedrijf geldt het volgende:

1. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
2. de hierna onder c tot en met j genoemde bebouwing is uitsluitend toegestaan:
   1. binnen het opgenomen suggestievlak voor bebouwing, dan wel;
   2. ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van:
      • ten hoogste 1 ha met zijden die gelet op de lengte-breedte verhouding passend zijn in de omgeving met dien verstande dat geen van de zijden langer is dan 175 m; het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • waarbij de situering van nieuwe gebouwen afgestemd wordt op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • waarbij geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
   3. met dien verstande dat bebouwing ten behoeve van agrarisch gebruik ook kan worden toegestaan ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van ten hoogste 1,5 ha met zijden met een maximale lengte van 175 m indien:
      • sprake is van een indicatief begrensde functie Agrarisch - agrarisch en agrarisch aanverwant bedrijf;
      • het bouwblok van 1 ha is benut en redelijkerwijs geen ruimte meer biedt voor verdere agrarische bedrijfsontwikkeling;
      • het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • de situering van nieuwe gebouwen afgestemd moet worden op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
3. per suggestievlak dan wel bouwblok is ten hoogste één bedrijfswoning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken toegestaan, tenzij anders aangegeven in het plan;
4. voor de bedrijfswoning geldt:
   1. er worden geen nieuwe bedrijfswoningen binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd;
   2. uitbreiden van de woning, inclusief de aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken en aangebouwde overkappingen, is toegestaan waarbij geldt dat het uitwendige karakter overeenkomstig de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit' niet ingrijpend mag worden gewijzigd;
   3. bij herbouw van de bedrijfswoning binnen het suggestievlak dan wel bouwblok:
      • mag niet vóór de voorgevelrooilijn van de bestaande bedrijfswoning worden gebouwd tenzij een locatie vóór deze voorgevelrooilijn uit stedenbouwkundig, verkeerskundig en milieuoogpunt – waaronder geluid – aanvaardbaar is;
      • komt het uitwendige karakter van de nieuwe bedrijfswoning overeen met de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
   4. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van de bedrijfswoning met aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
5. per bedrijfswoning zijn vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan waarbij geldt:
   1. er zijn geen vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan voor de voorgevelrooilijn van de bedrijfswoning;
   2. de gezamenlijke oppervlakte aan vrijstaande bijbehorende bouwwerken mag niet meer dan 150 m² bedragen;
   3. bij uitbreiding van een bestaand vrijstaand bijbehorend bouwwerk mag de goothoogte en de dakhelling niet meer bedragen dan die van het bestaande vrijstaande bijbehorende bouwwerk;
   4. in het geval dat een geheel nieuw vrijstaand bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd, mag de goothoogte niet meer dan 3,25 m bedragen;
   5. indien een dakhelling wordt toegepast bedraagt de helling minimaal 30^o en maximaal 45^o;
   6. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van ieder vrijstaand bijbehorend bouwwerk tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
6. per suggestievlak dan wel bouwblok zijn bedrijfsgebouwen en overkappingen toegestaan; voor nieuwe bedrijfsgebouwen en overkappingen geldt:
   1. de situering is passend gelet op de situering van bestaande bedrijfsgebouwen en daarbij blijft, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het suggestievlak dan wel bouwblok gewaarborgd;
   2. de goothoogte mag niet meer dan 7 m bedragen;
   3. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; de aanleg en duurzame instandhouding van de landschappelijke inpassing wordt bij de verlening van de omgevingsvergunning voor bouwen vastgelegd;
7. voor teeltondersteunende kassen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan:
   1. als ondersteuning van een grondgebonden agrarische bedrijfsvoering;
   2. tot een oppervlakte van ten hoogste 2.000 m²;
8. voor gebouwen ten behoeve van een neventak aquacultuur geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 2.000 m²;
9. voor gebouwen ten behoeve van sanitaire- en slechtweervoorzieningen bij kleinschalige kampeerterreinen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 100 m²;
10. voor silo's geldt het volgende:
    1. sleufsilo's zijn uitsluitend toegestaan tot een bouwhoogte van 3,5 m;
    2. overige silo's zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 10 m;
11. van permanent aanwezige kampeermiddelen mag de oppervlakte ten hoogste 40 m² bedragen en de bouwhoogte ten hoogste 3,5 m;
12. binnen het suggestievlak dan wel bouwblok zijn overige bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, toegestaan tot een bouwhoogte van ten hoogste 5 m tenzij het bouwwerken betreft zoals genoemd in artikel 72.4.

52.2 Indieningsvereisten     

Bij aanvragen voor omgevingsvergunning voor bouwen wordt door initiatiefnemers in ieder geval ook een tekening overlegd van het – eventueel gewijzigde – bouwblok met alle aanwezige bebouwing zodat eenvoudig bepaald kan worden of de aangevraagde bebouwing binnen het bouwblok is gesitueerd.

53.1 Bouwregels     

Voor de toelaatbare bebouwing ten behoeve van de indicatief begrensde functie Manege geldt het volgende:

1. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
2. de hierna onder c tot en met h genoemde bebouwing is uitsluitend toegestaan:
   1. binnen het opgenomen suggestievlak voor bebouwing, dan wel;
   2. ter plaatse van de indicatieve aanduiding en binnen het daarbij aansluitende oppervlak (bouwblok) van:
      • ten hoogste 1 ha met zijden die gelet op de lengte-breedte verhouding passend zijn in de omgeving met dien verstande dat geen van de zijden langer is dan 175 m; het bouwblok kan vierkant, rechthoekig, een combinatie daarvan of meerhoekig zijn;
      • het bouwblok mag een openbare weg niet overschrijden;
      • waarbij gerealiseerde gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, te allen tijde binnen het bouwblok gesitueerd moeten blijven; indien eenmaal gekozen voor realisering van gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, met uitzondering van de bouwwerken zoals bedoeld in artikel 71 en/of 72, buiten het suggestievlak, dan gelden de regels van het bouwblok;
      • waarbij de situering van nieuwe gebouwen afgestemd wordt op de situering en lengterichting van de aanwezige bebouwing;
      • waarbij, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het bouwblok vanaf de openbare weg is gewaarborgd;
      • waarbij geen bebouwing is toegestaan voor de voorgevelrooilijn;
      • er geen onevenredige aantasting plaatsvindt van aanwezige natuur, cultuurhistorische en/of landschappelijke waarden;
      • waarbij niet gebouwd mag worden binnen een afstand van 5 m tot een bouwperceelsgrens;
3. per suggestievlak dan wel bouwblok is ten hoogste één bedrijfswoning met aan- en uitgebouwde bijbehorende bouwwerken toegestaan, tenzij anders aangegeven in het plan;
4. voor de bedrijfswoning geldt:
   1. er worden geen nieuwe bedrijfswoningen binnen 10^-6-contouren van inrichtingen en/of leidingen gerealiseerd;
   2. uitbreiden van de woning, inclusief de aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken en aangebouwde overkappingen, is toegestaan waarbij geldt dat het uitwendige karakter overeenkomstig de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit' niet ingrijpend mag worden gewijzigd;
   3. bij herbouw van de bedrijfswoning binnen het suggestievlak dan wel bouwblok:
      • mag niet vóór de voorgevelrooilijn van de bestaande bedrijfswoning worden gebouwd tenzij een locatie vóór deze voorgevelrooilijn uit stedenbouwkundig, verkeerskundig en milieuoogpunt – waaronder geluid – aanvaardbaar is;
      • komt het uitwendige karakter van de nieuwe bedrijfswoning overeen met de opgenomen typologie voor de woning zoals beschreven in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit';
   4. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van de bedrijfswoning met aan- of uitgebouwde bijbehorende bouwwerken tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
5. per bedrijfswoning zijn vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan waarbij geldt:
   1. er zijn geen vrijstaande bijbehorende bouwwerken toegestaan voor de voorgevelrooilijn van de bedrijfswoning;
   2. de gezamenlijke oppervlakte aan vrijstaande bijbehorende bouwwerken mag niet meer dan 150 m² bedragen;
   3. bij uitbreiding van een bestaand vrijstaand bijbehorend bouwwerk mag de goothoogte en de dakhelling niet meer bedragen dan die van het bestaande vrijstaande bijbehorende bouwwerk;
   4. in het geval dat een geheel nieuw vrijstaand bijbehorend bouwwerk wordt gebouwd, mag de goothoogte niet meer dan 3,25 m bedragen;
   5. indien een dakhelling wordt toegepast bedraagt de helling minimaal 30^o en maximaal 45^o;
   6. in afwijking van het bepaalde onder b bedraagt de afstand van ieder vrijstaand bijbehorend bouwwerk tot de bouwperceelsgrens ten minste 2 m;
6. per suggestievlak dan wel bouwblok zijn bedrijfsgebouwen en overkappingen toegestaan; voor nieuwe bedrijfsgebouwen en overkappingen geldt:
   1. de bebouwing is noodzakelijk voor een doelmatige bedrijfsvoering;
   2. de situering is passend gelet op de situering van bestaande bedrijfsgebouwen en daarbij blijft, voor zover mogelijk, de zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en elementen op het suggestievlak dan wel bouwblok gewaarborgd;
   3. de goothoogte mag niet meer dan 7 m bedragen;
   4. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; de aanleg en duurzame instandhouding van de landschappelijke inpassing wordt bij de verlening van de omgevingsvergunning voor bouwen vastgelegd;
7. voor gebouwen ten behoeve van sanitaire- en slechtweervoorzieningen bij kleinschalige kampeerterreinen geldt dat deze uitsluitend zijn toegestaan tot een oppervlakte van ten hoogste 100 m²;
8. voor silo's geldt het volgende:
   1. sleufsilo's zijn uitsluitend toegestaan tot een bouwhoogte van 3,5 m;
   2. overige silo's zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 10 m;
9. van permanent aanwezige kampeermiddelen mag de oppervlakte ten hoogste 40 m² bedragen en de bouwhoogte ten hoogste 3,5 m;
10. binnen het suggestievlak dan wel bouwblok zijn overige bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, toegestaan tot een bouwhoogte van ten hoogste 5 m tenzij het bouwwerken betreft zoals genoemd in artikel 72.4.

53.2 Indieningsvereiste     

Bij aanvragen voor omgevingsvergunning voor bouwen wordt door initiatiefnemers in ieder geval ook een tekening overlegd van het – eventueel gewijzigde – bouwblok met alle aanwezige bebouwing zodat eenvoudig bepaald kan worden of de aangevraagde bebouwing binnen het bouwblok is gesitueerd.

71.1 Anti-hagelgeneratoren     

Voor anti-hagelgeneratoren geldt:

1. anti-hagelgeneratoren zijn uitsluitend toegestaan op gronden in gebruik voor fruitgaarden.

71.2 Teeltondersteunende voorzieningen     

Voorzover voor teeltondersteunende voorzieningen op gronden in agrarisch gebruik sprake is van bouwen geldt:

1. voor lage tijdelijke permanente teeltondersteunende voorzieningen gelden geen specifieke voorwaarden;
2. lage permanente teeltondersteunende voorzieningen zijn niet toegestaan in Kerngebied de Poel en heggengebied Nisse;
3. met uitzondering van Kerngebied de Poel en heggengebied Nisse zijn hoge tijdelijke en hoge permanente teeltondersteunende voorzieningen toegestaan waarbij geldt:
   1. boog- en gaas kassen zijn toegestaan in aansluiting op een agrarische suggestievlak dan wel bouwblok waarbij geldt:
      • de boog- en gaaskassen zijn en blijven teeltondersteunend aan een grondgebonden agrarisch teeltbedrijf;
      • de bouwhoogte van boog- en gaaskassen bedraagt ten hoogste 3,5 m;
      • de oppervlakte van de boog- en gaaskassen bedraagt per suggestievlak dan wel bouwblok ten hoogste 1 ha;
      • voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing dient gericht te zijn op de in stand houding ervan;
   2. regenkappen zijn toegestaan waarbij geldt:
      • de bouwhoogte bedraagt ten hoogste 3 m;
      • voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing dient gericht te zijn op de in stand houding ervan;
   3. stellingen en hagelnetten zijn toegestaan waarbij geldt:
      • de bouwhoogte bedraagt ten hoogste 6 m;
      • de netten en folies zijn ten hoogste 7 maanden per kalenderjaar uitgerold aanwezig;
      • de kleur van de netten en folies is wit of grijs;
      • de palen mogen jaarrond aanwezig zijn;
      • voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing dient gericht te zijn op de in stand houding ervan;
   4. voor de toelaatbaarheid van teeltondersteunende kassen wordt verwezen naar artikel 47 , 51 en 52.

72.1 Bestaande maten, afstanden en hoeveelheden     

Met betrekking tot bestaande maten en afstanden gelden de volgende regels:

1. indien afstanden op de datum van de inwerkingtreding van dit plan meer dan wel minder bedragen dan ingevolge het plan is toegestaan, mogen de bestaande afstanden als maximaal respectievelijk minimaal toelaatbaar worden aangehouden;
2. in die gevallen dat hoogten, inhoud, aantal en/of (bebouwings)oppervlakten van bestaande bouwwerken op de dag van de inwerkingtreding van dit plan meer of minder bedragen dan ingevolge het plan is toegestaan, mogen de bestaande maten en hoeveelheden als maximaal respectievelijk minimaal toelaatbaar worden aangehouden;
3. ingeval van herbouw is het bepaalde onder a en b slechts van toepassing, indien de herbouw op dezelfde plaats plaatsvindt;
4. op een bouwwerk als hiervoor bedoeld, is het Overgangsrecht bouwwerken zoals opgenomen in lid 165.1 niet van toepassing.

72.2 Afwijken en bijbehorende beoordelingsregels     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 72.1 onder c voor:

1. het toestaan van herbouw van een gebouw met een 20 % kleinere inhoud dan wel een 20 % kleinere oppervlakte, op een andere locatie;

Hierbij geldt dat afwijking is toegestaan voor zover een bijdrage wordt geleverd aan de versterking van:

2. de woonsituatie;
3. het straat- en bebouwingsbeeld;
4. de beeldkwaliteit van de panden op het perceel en van het erf;

en geen sprake is van een onevenredige aantasting van:

5. de verkeersveiligheid;
6. de gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden.

72.3 Gebouwen en overkappingen     

De volgende gebouwen en overkappingen, uitsluitend ten behoeve van de toegelaten functie, waarbij het volgende geldt:

1. kleinschalige bouwwerken ten behoeve van schuilgelegenheden of stallen voor het hobbymatig houden van vee/paarden tot een maximale oppervlakte van 25 m² (inclusief overkappingen) per schuilgelegenheid waarbij geldt:
   1. deze bouwwerken zijn niet toegestaan op de gronden aangeduid als Waarde - Landschappelijke openheid in agrarisch gebied, Waarde - Natuur en landschapswaarden in agrarisch gebied, Waarde - Natuur en landschapswaarden op dijken, Groen, Natuur of Waterkering;
   2. de locatie van de bouwwerken zijn in landschappelijk en stedenbouwkundig opzicht passend in de omgeving;
   3. de locatie van de bouwwerken zorgt niet voor overlast en hinder voor omwonenden;
   4. bij de toepassing van een zadeldak bedraagt de goothoogte maximaal 2,5 m en de dakhelling maximaal 45^o met dien verstande dat de bouwhoogte niet meer dan 4,5 m mag bedragen;
   5. bij de toepassing van een lessenaarsdak bedraagt de goothoogte aan de lage zijde maximaal 2 m en de dakhelling maximaal 20^o met dien verstande dat de goothoogte aan de hoge zijde niet meer dan 3,5 m mag bedragen;
   6. op vergunde solitaire schuilgelegenheden met een oppervlakte van meer dan 25 m² is het bepaalde in 72.1 van toepassing;
2. toelaatbaar zijn gebouwen en overkappingen van geringe omvang voor natuuronderhoud, -beheer, natuurrecreatie of -educatie;
3. toelaatbaar zijn gebouwen en overkappingen van geringe omvang ten behoeve van het verkeer zoals gebouwen voor verkeersgeleiding, verkeersveiligheid en abri's;
4. toelaatbaar zijn gebouwen en overkappingen ten behoeve van de waterkering, het beheer en onderhoud ervan, de scheepvaart en de waterbeheersing;
5. toelaatbaar zijn fruitschuren, veldschuren en schuilgelegenheden of stallen voor vee voor een grondgebonden veehouderij met weidegang met een oppervlakte van ten hoogste 50 m² en een bouwhoogte van ten hoogste 6 m ten behoeve van agrarisch bedrijven waarbij:
   1. de opstallen noodzakelijk zijn vanuit het oogpunt van een doelmatige bedrijfsvoering;
   2. voorzien wordt in een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing dient gericht te zijn op de in stand houding ervan;
   3. op vergunde solitaire fruitschuren, veldschuren en schuilgelegenheden of stallen met een oppervlakte van meer dan 50 m² is het bepaalde in 72.1 van toepassing;
6. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit'.

72.4 Bouwwerken, geen gebouwen zijnde     

De volgende bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, uitsluitend ten behoeve van de toegelaten functie, waarbij het volgende geldt:

1. perceels- en terreinafscheidingen zijn toegestaan:
   1. tot een bouwhoogte van 1 m voor de voorgevelrooilijn van (bedrijfs)woningen;
   2. tot een bouwhoogte van 2 m in overige situaties;
   3. tot een bouwhoogte van 2,5 m indien deze hoogte uit oogpunt van veiligheid en beveiliging noodzakelijk is;
2. bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, voor verkeersgeleiding, verlichting, bewegwijzering, kunstwerken en vergelijkbare noodzakelijke voorzieningen van algemeen nut, zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 8 m;
3. bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, noodzakelijk voor de waterkering, het beheer en onderhoud ervan en de waterbeheersing zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 6 m;
4. bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, ten behoeve van paardenbakken, stapmolens en vergelijkbare voorzieningen zijn uitsluitend toegestaan:
   1. in aansluiting op suggestievlakken dan wel bouwblokken of in aansluiting op bestaande bebouwing;
   2. tot een bouwhoogte van 1,5 m;
5. bouwwerken, geen gebouwen en overkappingen zijnde, ten behoeve van extensief recreatief gebruik zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 5 m;
6. waterbassins voor de fruitteelt zijn toegestaan tot een bouwhoogte van 3 m;
7. bebouwing voldoet aan de regels voor een goede beeldkwaliteit zoals uitgewerkt in '6 Op deze locatie gelden regels voor een goede beeldkwaliteit'.

75.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor:

1. bestaande aardgasleidingen alsmede aardgasleidingen met een zodanige druk en diameter dat de daarbij behorende belemmeringenstrook en de 10^-6-risicocontour binnen het geometrisch bepaald vlak met de functie Leiding - Gas zijn gelegen.

75.2 Strijdig gebruik     

Tot strijdig gebruik wordt in ieder geval gerekend:

1. het opslaan van goederen, met uitzondering van het opslaan van goederen ten behoeve van de inspectie en het onderhoud van de leiding.

75.3 Werken en werkzaamheden     

75.4 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

76.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor een ondergrondse hoogspanningsverbinding van 150 kV.

76.2 Werken en werkzaamheden     

76.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

77.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor bovengrondse hoogspanningsverbindingen van 150 of 380 kV.

77.2 Werken en werkzaamheden     

77.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

78.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor leidingen met een zodanige druk en diameter dat de daarbij behorende belemmeringenstrook en de 10^-6-risicocontour binnen het geometrisch bepaald vlak met de functie Leiding - Leidingstrook zijn gelegen.

78.2 Werken en werkzaamheden     

78.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

79.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor:

1. bestaande olieleidingen (crude oil, nafta, gasolie, petroleum) alsmede olieleidingen met een zodanige druk en diameter dat de daarbij behorende belemmeringenstrook en de 10^-6-risicocontour binnen het geometrisch bepaald vlak met de functie Leiding - Olie zijn gelegen.

79.2 Werken en werkzaamheden     

79.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

80.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor:

1. bestaande propyleenleidingen alsmede propyleenleidingen met een zodanige druk en diameter dat de daarbij behorende belemmeringenstrook en de 10^-6-risicocontour binnen het geometrisch bepaald vlak met de functie Leiding - Propyleen zijn gelegen.

80.2 Werken en werkzaamheden     

80.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

81.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor rioolleidingen.

81.2 Werken en werkzaamheden     

81.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

82.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor waterleidingen.

82.2 Werken en werkzaamheden     

82.3 Afwijking en bijbehorende beoordelingsregels     

De omgevingsvergunning om van het gestelde verbod af te wijken (omgevingsvergunning voor het afwijken) kan pas worden verleend, indien:

1. hierdoor, dan wel door de te verwachten gevolgen, het leidingbelang geen schade wordt toegebracht.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

83.1 Bouwen ten behoeve van de leiding     

83.2 Bouwen ten behoeve van samenvallende functies     

Ten behoeve van de andere, voor deze gronden toegestane functies mag - met inachtneming van de voor de betrokken functie(s) geldende (bouw)regels - uitsluitend worden gebouwd, indien het bouwplan betrekking heeft op vervanging, vernieuwing of verandering van bestaande bouwwerken, waarbij de oppervlakte, voor zover gelegen op of onder peil, niet wordt uitgebreid en gebruik wordt gemaakt van de bestaande fundering.

83.3 Afwijken van de bouwregels     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 83.2:

1. indien de bij de betrokken functie behorende bouwregels in acht worden genomen en het belang van de leiding(en) door de bouwactiviteiten niet wordt geschaad;
2. geen kwetsbare objecten worden toegestaan op de gronden met de functie Leiding - Gas, Leiding - Hoogspanning, Leiding - Hoogspanningsverbinding, Leiding - Leidingstrook, Leiding - Olie en/of Leiding - Propyleen en voorkomen wordt dat door conversie van beperkt kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10^-6-contouren ontstaan.

De leidingbeheerder van de desbetreffende leiding wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, en b alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

84.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor de regionale waterkering en de waterbeheersing.

84.2 Bouwen ten behoeve van de waterkering     

Het bepaalde in Artikel 72 Algemeen toelaatbare gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde is van toepassing.

84.3 Bouwen ten behoeve van de samenvallende functies     

Bouwwerken ten behoeve van de andere, voor deze gronden toegestane functies zijn niet toegestaan, met uitzondering van reeds bestaande bouwwerken.

84.4 Afwijken van de bouwregels     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 84.3:

1. voor het bouwen of uitbreiden van bouwwerken voor de andere aldaar geldende functies en met inachtneming van de voor de betrokken functie(s) geldende (bouw)regels, mits het belang van de regionale waterkering hierdoor niet onevenredig wordt geschaad.

De beheerder van de waterkering wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

85.1 Toelaatbaar gebruik     

Toegestaan is het medegebruik van de gronden voor de bescherming van de primaire en regionale waterkering.

85.2 Bouwen ten behoeve van de waterkering     

Het bepaalde in Artikel 72 Algemeen toelaatbare gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde is van toepassing.

85.3 Bouwen ten behoeve van de samenvallende functies     

Ten behoeve van de andere, voor deze gronden toegestane functies mag - met inachtneming van de voor de betrokken functie(s) geldende (bouw)regels - uitsluitend worden gebouwd, indien het bouwplan betrekking heeft op vervanging, vernieuwing of verandering van bestaande bouwwerken, waarbij de oppervlakte, voor zover gelegen op of onder peil, niet wordt uitgebreid en gebruik wordt gemaakt van de bestaande fundering.

85.4 Afwijken van de bouwregels     

Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde in lid 84.3:

1. voor het bouwen of uitbreiden van bouwwerken voor de andere aldaar geldende functies en met inachtneming van de voor de betrokken functie(s) geldende (bouw)regels, mits het belang van de primaire en/of regionale waterkering hierdoor niet onevenredig wordt geschaad.

De beheerder van de waterkering wordt vooraf gedurende drie weken in de gelegenheid gesteld schriftelijk advies uit te brengen omtrent de beoordeling bedoeld onder a, alsmede over de beperkingen en voorschriften die gesteld dienen te worden ter bescherming van de daar genoemde belangen.

86.1 Algemeen     

Voor een goede beeldkwaliteit van (agrarische) bedrijfsbebouwing in een grootschalige polder gelden de volgende algemene regels:

1. Het woongedeelte en bedrijfsgedeelte moeten als zelfstandige functies herkenbaar zijn.
2. De compositie van de bebouwing op het (agrarisch) bedrijfsperceel dient compact te blijven.
3. De bestaande positionering van woonhuis en bedrijfsbebouwing is maatgevend.
4. Uitbreiding en toevoeging van bedrijfsbebouwing dient plaats te vinden achter (het verlengde van) de achtergevel van de voorste bedrijfsbebouwing, tenzij dit gelet op de feitelijke situering van bestaande bebouwing en de bestaande erfinrichting niet passend is. Silo's mogen niet aan de wegzijde worden geplaatst.
5. De bebouwing dient zowel qua positionering, vorm-, kleur- als materiaalgebruik een samenhangend geheel te vormen. De dakhelling, nokhoogte en -richting moeten op elkaar worden afgestemd.
6. De gebouwen dienen orthogonaal ten opzichte van elkaar en de openbare ruimte (weg/dijk) te worden geplaatst. Hiervan kan worden afgeweken indien de bestaande bebouwing of landschapsstructuur daartoe aanleiding geeft.
7. Indien er sprake is van bestaande, detonerende bedrijfsbebouwing dient bij verdere bedrijfsuitbreiding gezocht te worden naar een kwaliteitsverbetering voor de detonerende bebouwing.
8. Bij het toevoegen van bedrijfsbebouwing dient rekening gehouden te worden met mogelijke toekomstige uitbreiding van het bedrijf.
9. Nissenhutten en romneyloodsen zijn niet toegestaan.
10. Voor nieuwbouw ter vervanging van historische bedrijfsbebouwing gelden de regels als verwoord in lid 86.2.
11. Voor (vervangende) nieuwbouw van bedrijfsbebouwing op korte afstand van historische bedrijfsbebouwing gelden regels als verwoord in lid 86.3.
12. Voor (vervangende) nieuwbouw van bedrijfsbebouwing op grote afstand van historische bedrijfsbebouwing gelden regels als verwoord in lid 86.4.
13. Voor (vervangende) nieuwbouw van bedrijfsbebouwing bij een complex zonder historische kenmerken gelden de regels als verwoord in lid 86.4.

86.2 Nieuwbouw ter vervanging van historische bedrijfsbebouwing