TAM-omgevingsplan Geluid MMC

Motivering

Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1 Aanleiding wijziging omgevingsplan Sittard-Geleen

Binnen de gemeente Stein wordt het bestaande industrieterrein Haven Stein vergroot. Deze vergroting dient ter realisatie van het project Multimodale Corridor en ter herstel van de omisie tussen de feitelijk vergunde situatie en het ruimtelijk juridisch kader. Dit is verder toegelicht in navolgende paragrafen.

Voor het ruimtelijk juridisch kader dient de geluidzone behorende bij het industrieterrein in het (tijdelijk deel) omgevingsplan te worden vastgelegd. Door de vergroting van het industrieterrein wijzigt ook de bij dit industrieterrein behorende geluidzone. De nieuwe grens van de geluidzone van het industrieterrein Haven Stein ligt zowel in de gemeente Stein als in de gemeente Sittard-Geleen. Daarom dient zowel het omgevingsplan gemeente Stein als het omgevingsplan gemeente Sittard-Geleen te worden gewijzigd.

Voor de wijziging van het omgevingsplan Sittard-Geleen gebeurd dit door toevoeging van 'Hoofdstuk 22G' met een TAM-omgevingsplan aan het (tijdelijk) omgevingsplan. Voorliggend document vormt de motivering en toelichting van deze TAM-omgevingsplan wijziging ten behoeve van de vastlegging van de begrenzing van de geluidzone van het industrieterrein Haven Stein.

Voor de realisatie van de Multimodale Corridor en de vergroting van het industrieterrein Haven Stein zijn aparte besluiten genomen. Dit betreffen een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit in de gemeente Sittard-Geleen en een TAM-omgevingsplan wijziging in de gemeente Stein.

1.2 Aanleiding van het project

Toekomstbestendige regio

Chemelot, het tweede grootste industriecluster van Nederland, is cruciaal voor de productie van basismaterialen en zorgt indirect voor werk en inkomen in vele sectoren. Chemelot produceert 20% van de toegevoegde waarde van de Nederlandse chemiesector, wat essentieel is voor de economie, vooral in tijden van geopolitieke spanningen. Zelfvoorziening in de productie van (chemische) basismaterialen vermindert strategische afhankelijkheden en versterkt het nationale verdienvermogen en publieke voorzieningen.

Naast het nationale belang heeft Chemelot grote waarde voor Limburg. De betrokken bedrijven genereren 30% van het BBP van de provincie en bieden direct werk aan 8.500 mensen en indirect aan 24.000 mensen (bron: Provincie Limburg G. S.-G., 2024).

Chemelot heeft de ambitie om de eerste circulaire chemie- en materialensite van Europa te worden in 2050. Dit is onder andere mogelijk dankzij de verbondenheid van de 60 fabrieken en de grote stappen die worden gezet in de transitie naar hernieuwbare grondstoffen. De grondstoffen en materialen van Chemelot zijn essentieel voor industriële activiteiten, landbouw en bouw.

Gebiedsvisie Chemelot

Als onderdeel van de bredere Chemelot strategie is de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot opgesteld. Hierin hebben de Provincie Limburg, de gemeenten Sittard-Geleen en Stein, Chemelot, Brightlands Chemelot Campus en dsm-firmenich gezamenlijk antwoord gegeven op de vraag: hoe kunnen we in de toekomst veilig, gezond én duurzaam wonen, werken, recreëren, ondernemen en innoveren in de omgeving van Chemelot? Deze visie beschrijft de algehele ontwikkeling van de omgeving van Chemelot, met aandacht voor milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening. Het dient als kader voor specifieke projecten zoals de havenvisie en zorgt ervoor dat alle plannen aansluiten bij de strategische doelen voor de regio.

Havenvisie Chemelot Stein

In lijn met deze bredere strategie is de havenvisie Chemelot Stein ontwikkeld. Dit strategische document richt zich op duurzame groei en verbetering van de omgevingskwaliteit, met een nadruk op elektrificatie van havenapparatuur en vrachtverkeer.

Het project: Multimodale Corridor

Een belangrijk project hierin is de Multimodale Corridor (MMC), die de haven Stein en de Chemelot-site verbindt via een interne weg en transport met elektrische (autonome) vrachtwagens mogelijk maakt. Het project draagt bij aan de regionale beleidsdoelen en specifiek aan de verbetering van verkeersveiligheid, luchtkwaliteit en geluidsemissies.

Afbeelding 1: impressie profiel interne transportroute (spoor en weg).

Participatie

Het project is gelegen binnen de inrichtingsgrenzen van de de Chemelot Site, maar ligt in de buurt van een aantal woningen. Omdat het project potentiële effecten heeft op leefomgeving van deze woningen is er een participatieproces opgestart. De omgeving wordt als een rustige woonwijk getypeerd, belangrijke belevingswaarden zijn geluid, licht, fijnstof en trillingen. Er zijn diverse onderzoeken gedaan naar deze aspecten.

Omgeving Chemelot

Chemelot heeft een belangrijke impact op de omgeving. De omgevingskwaliteit is een publiek belang. Het gaat niet alleen over het visuele aspect maar is gericht op samengaan van gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde. Participatie in het projectgebied draagt hieraan bij. Om de verbetering van de omgevingskwaliteit door de MMC te kunnen toetsen is er een beoordelingskader opgesteld in lijn met de Omgevingswet: "Handelingskader omgevingskwaliteit". Het beoordelingskader bekijkt op verschillende lagen het effect van een initiatief op de omgevingskwaliteit, namelijk:

• de directe omgeving - projectgebied;
• het omgevingsplan en de de wettelijke kaders - plangebied;
• het algemeen belang - impactgebied.

De beoordeling vindt op een integrale manier plaats.

De MMC draagt op meerdere manieren bij aan de ontwikkeling van de gemeente Stein, Chemelot en de regio. Het meest belangrijk zijn:

• optimalisatie transport en vermindering verkeersveiligheidsrisico's op openbare wegen in de gemeente Stein;
• verbetering geluid en luchtemissies;
• duurzame economische groei en innovatie;
• verbetering logistieke infrastructuur;
• bijdrage aan de energietransitie.

Deze bijdragen zijn passend binnen de gemeentelijke, regionale, provinciale en landelijke beleidskaders. Het project wordt gesteund vanuit de Europese Unie, het programma goederenvervoerscorridors en de regio deal Zuid-Limburg. In de strategische gebiedsvisie wordt de nadruk gelegd op drie omgevings- elementen: verkeersveiligheid, de luchtkwaliteit en geluid. Tijdens het participatieproces zijn de aandachtgebieden licht en trillingen daaraan toegevoegd. Daarnaast is ook externe veiligheid nader beschouwd.

1.3 Wijziging geluidzone

De aanwezige, vergunde spoorlijn tussen Chemelot en Haven Stein en de aan te leggen eigen weg vormen samen de MMC. De MMC behoort, samen met de daarbinnen en daarlangs gelegen buisleidingen, tot de koepelvergunning van Chemelot Site permit BV. Onderdelen van de Chemelot Site Permit – waaronder in élk geval de installaties vallen die als ‘grote lawaaimaker/A-inrichting’ aangemerkt worden – en onderdelen die een relevante bijdrage kunnen leveren aan de geluidzone dienen op een gezoneerd industrieterrein te liggen. De spoorlijn moet in dat kader als relevant onderdeel worden beschouwd voor de geluidzone en dient derhalve op een industrieterrein te liggen.

In de huidige situatie is Chemelot Site Permit B.V. (CSP) gelegen op een tweetal geluid gezoneerde industrieterreinen, te weten Haven Stein en Chemelot. Bij het vaststellen van de geluidzones rondom de industrieterreinen (respectievelijk in 1987 en 1990) werden spoorbewegingen tussen de beide industrieterreinen beschouwd als transport buiten de inrichtingsgrenzen. De verbindingsstrook is dus niet eerder aangemerkt als industrieterrein en de voor geluid relevante onderdelen, zoals de spoortransportbewegingen over deze verbindingsstrook, zijn niet eerder als relevant onderdeel voor de geluidzone beschouwd. Op dit punt is strijdigheid met de Wet geluidhinder.

Om te borgen dat het geluid van de transportbewegingen van de MMC wél in samenhang met andere activiteiten van Chemelot Site Permit worden beschouwd, dient het industrieterrein te worden vergroot en de daarbij behorende geluidzone te worden vastgesteld. Hierdoor wordt de omgeving beter beschermd tegen geluidhinder van de activiteiten van Chemelot Site Permit. Aangezien de verbindingsstrook gelegen is in de gemeente Stein, is voor de akoestische uitstraling aansluiting gezocht met de geluiduitstraling van industrieterrein Haven Stein. Hiertoe wordt het industrieterrein van Haven Stein vergroot, door het opnemen van de verbindingsstrook in de begrenzing van het industrieterrein. Rond een industrieterrein geldt vanuit de Wet geluidhinder de verplichting tot het vastleggen van een contour, de geluidzone genoemd, waarbuiten het geluid vanwege het industrieterrein de waarde van 50 dB(A) niet te boven mag gaan.

Het vastleggen van de geluidzone en de gewijzigde begrenzing van het industrieterrein Haven Stein kan alleen door wijziging van het omgevingsplan. Voor de nieuwe begrenzing van het industrieterrein wordt aangesloten op de activiteiten uit de koepelvergunning, waarbij de geluidzone volgt uit de akoestische uitstraling van de onder de koepelvergunning toegelaten activiteiten (de vergunde/representatieve bedrijfssituatie). De daaruit voortkomende geluidzone overschrijdt de gemeentegrens met de gemeente Sittard-Geleen. Voorliggende wijziging van het omgevingsplan van de gemeente Sittard-Geleen is er op gericht de geometrische begrenzing van de gewijzigde geluidzone Haven Stein in de gemeente Sittard-Geleen te duiden.

1.4 Ligging en begrenzing besluitgebied

Ligging MMC in de gemeente Stein

De MMC ligt tussen Haven Stein en de Chemelot site, tussen de woonwijk De Bramert in Urmond en het Heidekamppark. De ontwikkeling vindt plaats binnen eigendommen van het aan Chemelot behorende terrein en, voor wat betreft de akoestisch relevante activiteiten van weg- en spoorvervoer, binnen de grenzen van de koepelvergunning.

Afbeelding 2: Totale traject MMC binnen de gemeenten Sittard-Geleen en Stein

Vergroten industrieterrein Haven Stein

Voor het herstel van het verschil in de feitelijk vergunde situatie en het juridische kader en de realisatie van de MMC, wordt het industrieterrein Haven Stein vergroot. Aangezien voor dit terrein nog geen geluidproductieplafonds zijn vastgesteld, dient de bij dit industrieterrein behorende geluidzone in het omgevingsplan te worden vastgelegd. De geluidzone reikt echter tot in het grondgebied van gemeente Sittard-Geleen, zie daarvoor de afbeelding in Hoofdstuk 7 Geluid. Alleen de gemeenteraad van Sittard-Geleen is bevoegd om voor haar grondgebied het omgevingsplan te wijzigen. Daarom dient het omgevingsplan Sittard-Geleen te worden gewijzigd voor het deel waar de geluidzone Haven Stein de gemeentegrens overschrijdt.

Begrenzing besluitgebied

Dit TAM-omgevingsplan moet worden gezien als een gedeeltelijke wijziging van het Omgevingsplan gemeente Sittard-Geleen. Daarvoor is het nodig om het gebied van de wijziging precies (geometrisch) te begrenzen. Deze begrenzing vindt onder de Omgevingswet geheel digitaal plaats, dat wil zeggen: de grens wordt niet meer (mede) op een pdf of analoge plankaart aangegeven. In plaats daarvan is de begrenzing van de wijziging via https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/ raadpleegbaar.

Voor deze wijziging bestaat het wijzigingsgebied uit de geluidzone van industrieterrein Haven Stein voorzover dit met de bestuurlijke begrenzing van gemeente Sittard-Geleen samenvalt.

1.5 Wettelijk kader op hoofdlijnen

De Omgevingswet vereist dat de gemeenteraad voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevingsplan vaststelt waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen (art. 2.4 Omgevingswet). De wet en het Omgevingsbesluit stellen regels over de inhoud, motivering, totstandkoming en digitale beschikbaarstelling van het omgevingsplan.

De gemeente is in beginsel vrij in het opnemen van regels over de fysieke leefomgeving. Hoofdstuk 1 van de Omgevingswet geeft in hoofdlijnen de reikwijdte van het begrip fysieke leefomgeving aan. Het Rijk en de provincie kunnen instructieregels stellen over inhoud en motivering van een omgevingsplan. Het kan gaan om de aanwijzing van onderwerpen waarover regels gesteld moeten worden, of juist geen regels gesteld mogen worden. Maar ook over de inhoud en motivering van de regels in het omgevingsplan.

De instructieregels staan primair in hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (instructieregels van het Rijk) en in de provinciale omgevingsverordening (instructieregels van de provincie). In deze motivering wordt beschreven op welke manier aan de instructieregels wordt voldaan.

De gemeente moet wijzigingen van het omgevingsplan bekendmaken (publiceren) via de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen. Het besluit tot wijziging van het omgevingsplan moet daartoe worden opgesteld volgens de Standaard officiële publicaties (STOP) met bijhorende toepassingsprofielen (TPOD).

De gemeente mag tijdelijk een alternatieve mogelijkheid gebruiken om het omgevingsplan te wijzigen, wanneer zij dit nog niet via de nieuwe standaarden kan doen. Deze mogelijkheid wordt de Tijdelijke Alternatieve Maatregel (TAM) genoemd. De TAM voorkomt dat planvorming (en in het bijzonder gebiedsontwikkeling) onaanvaardbare vertraging oploopt bij de invoering en implementatie van de Omgevingswet. De TAM mag in elk geval worden ingezet tot 1 januari 2026. Voor die datum moet de gemeente het ontwerp van de wijziging van het omgevingsplan ter inzage hebben gelegd. In dat geval mag de gemeente de procedure vervolmaken op basis van de TAM.

1.6 Leeswijzer

Deze motivering bestaat uit tien hoofdstukken, met de volgende inhoud:

• Hoofdstuk 1: inleiding op de wijziging van het omgevingsplan.
• Hoofdstuk 2: informatieve beschrijving van de voorgenomen MMC en aanpassing van de geluidzone.
• Hoofdstuk 3: motivering van de wijziging inzake omgevingsbeleid en (instructie-)regels.
• Hoofdstuk 4: samenvatting van de uitgevoerde m.e.r.-beoordeling.
• Hoofdstuk 5: motivering inzake gevolgen voor natuurlijke waarden en erfgoed.
• Hoofdstuk 6: motivering inzake bodem(-kwaliteit) en waterhuishouding.
• Hoofdstuk 7: motivering inzake de geluidsaspecten van de wijziging.
• Hoofdstuk 8: motivering inzake overige milieuaspecten, waaronder externe veiligheid en lichthinder.
• Hoofdstuk 9: uitvoerbaarheid.
• Hoofdstuk 10: de artikelsgewijze toelichting op de juridische regels van deze wijziging.

De wijziging van het omgevingsplan bestaat uit juridische regels:

• Hoofdstuk 1: inleidende regels, waaronder toepassingsbereik en begrippen.
• Hoofdstuk 2: aanwijzigingen, zijnde de begrenzing van de geluidzone.
• Hoofdstuk 3: algemene regels, zijnde de inhoudelijke bepalingen ten aanzien van de geluidzone.
• Hoofdstuk 4: overgangsrechtelijke regels.

Daarnaast bevat de motivering bijlagen.

Opmerking over de onderzoeken in de bijlagen van de motivering

Het projectgebied van de MMC ligt zowel in de gemeente Stein als in de gemeente Sittard-Geleen.

Het gedeelte binnen de gemeente Stein wordt planologisch-juridisch mogelijk gemaakt door middel van dit TAM-omgevingsplan. Het gedeelte binnen de gemeente Sittard-Geleen wordt planologisch-juridisch mogelijk gemaakt door middel van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Alleen de geluidzone van de vergroting van het industrieterrein Haven Stein wordt in gemeente Sittard-Geleen vastgelegd door middel van een TAM-omgevingsplan, aangezien dat niet via een omgevingsvergunning kan. De procedures staan juridisch los van elkaar (want: twee verschillende gemeenten). De MMC is echter één project, vandaar dat in de onderzoeken het MMC integraal is beschouwd.

Hoofdstuk 2 Planbeschrijving

2.1 Multimodale Corridor

Wat is het doel van het MMC-project?

Het MMC-project heeft als doel om de transitie van Chemelot naar de eerste circulaire chemiesite in Europa mogelijk te maken. Tegelijkertijd biedt dit project de mogelijkheid om de leefomgeving veiliger, stiller en schoner te maken. Op basis van de gepresenteerde resultaten is de conclusie ten aanzien van de verbetering van de leefomgevingskwaliteit positief.

Wat is de MMC?

De Multi Modale Corridor (MMC) is een project dat gericht is op het verbeteren van de verkeersveiligheid en milieukwaliteit in het gebied op en rondom de Haven Stein-Chemelot door het vrachtverkeer te verplaatsen naar een eigen weg en te elektrificeren (zero-emissie). Het project omvat de aanleg van een interne weg die de haven van Stein en de Chemelot-site verbindt en waarover transport met elektrische vrachtwagens wordt uitgevoerd. De aanleg van de MMC zal ervoor zorgen dat het vrachtverkeer van de openbare wegen (Urmonderbaan & Kerenshofweg) verdwijnt, wat een positief effect heeft op de verkeersveiligheid, luchtkwaliteit en geluidsniveaus in het gebied.

Afbeelding 3. Huidige en toekomstige situatie gezien vanaf het viaduct Veestraat.

Waarom is de MMC nodig?

In de toekomst zal het vrachtverkeer van circulaire grondstoffen toenemen, omdat niet alles via de pijpleidingen aangevoerd kan worden. Dit zal een grotere verkeersdruk op de openbare wegen leggen. Om deze druk te verlagen is de MMC nodig. Alle vrachtwagens kunnen dan van deze weg gebruikmaken en hoeven niet meer via de Urmonderbaan en Kerenshofweg te rijden. Daarnaast ondersteunt het project regionale beleidsdoelen en draagt het bij aan de transitie naar een circulaire en CO2-neutrale economie.

Afbeelding 4: huidige situatie van de transportroutes.

Afbeelding 5: beoogd traject van de MMC.

2.2 Geluidzone

In de directe nabijheid van de MMC zijn een tweetal geluidgezoneerde industrieterreinen aangewezen, te weten Chemelot en haven Stein. De verbindingsstrook tussen beide industrieterreinen ter hoogte van de aanwezige spoorlijn is echter gelegen buiten de grenzen van deze twee gezoneerde industrieterreinen.

Bij het vaststellen van de geluidzones rondom beide industrieterreinen (respectievelijk in 1987 en 1990) is geen geluidruimte gereserveerd voor activiteiten (spoorbewegingen) die plaatsvinden binnen deze verbindingsstrook. De reden hiervoor was gelegen in het feit dat de verkeersaantrekkende werking vrijgesteld was van toetsing aan een geluidzone.

Omdat de verbindingsstrook onderdeel is van de totale inrichting van Chemelot Site Permit (CSP) is er op dit punt strijdigheid met de geldende wetgeving en daaruit voortvloeidende ruimtelijke regels. Derhalve is in de gemeente Stein middels een TAM-omgevingsplan het industrieterrein van Haven Stein vergroot. De daaruit voorvloeiende gewijzigde geluidzone overschrijdt de gemeentegrens. Voorliggend TAM-omgevingsplan is gericht op het vastleggen van de gewijzigde geluidzone Haven Stein voor het deel op het grondgebied van gemeente Sittard-Geleen. In Hoofdstuk 7 Geluid wordt dit beschreven.

Hoofdstuk 3 Beleidskaders en instructieregels

3.1 Beleid en instructieregels rijksoverheid

Nationale Omgevingsvisie

Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bevat vier belangrijke beleidsopgaven. Dat zijn:

• duurzaam economisch groeipotentieel voor Nederland;
• ruimte voor de klimaatverandering en energietransitie;
• sterke, leefbare en klimaatbestendige steden en regio's met voldoende ruimte om te wonen, werken en bewegen;
• toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

In de visie worden de nationale belangen genoemd die gewaarborgd moeten worden in het beleid voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het bijvoorbeeld ook om behoud en versterking van cultureel erfgoed en landschappelijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. Hierbij worden drie inrichtingsprincipes gehanteerd die helpen om in een specifieke casus of gebied bij botsende belangen een zorgvuldige weging tussen nationale belangen te maken. Die inrichtingsprincipes zijn:

• combineren boven enkelvoudig;
• kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal;
• afwentelen voorkomen.

De Rijksoverheid werkt eraan om in 2026 een nieuwe Nota Ruimte af te hebben. Totdat de nieuwe Nota Ruimte klaar is, geldt de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) als beleid. Wanneer beleid uit de NOVI (en straks de Nota Ruimte) moet doorwerken in plannen en vergunningen voor projecten, dan gebeurt dat via instructieregels in het Besluit kwaliteit leefomgeving.

Besluit kwaliteit leefomgeving (instructieregels)

Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) is een onderdeel van de Omgevingswet en bevat regels over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het Bkl richt zich op omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en monitoring. Het doel is om een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving te waarborgen.

Met instructieregels geeft het Rijk aan lagere bestuursorganen aan welke aspecten zij bij vaststelling van een verordening of omgevingsplan moeten betrekken en/of regelen, dan wel hoe een bepaalde taak of bevoegdheid moet worden uitgeoefend. Deze regels kunnen dus van invloed zijn op de inhoud of motivering van een omgevingsplan.

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet uitsluitend in de geometrische begrenzing van de uit de vergroting van het industrieterrein Haven Stein volgende gewijzigde geluidzone in de gemeente Sittard-Geleen. Verder blijven de regels zoals van rechtswege onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan gemeente Sittard-Geleen bestaan. De regels die in het tijdelijk deel blijven bestaan, hoeven niet aan de instructieregels te voldoen/te worden getoetst. Voor dit TAM-omgevingsplan zijn derhalve alleen de instructieregels uit paragraaf 5.1.4.2a Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen van het Bkl relevant.

5.1.4 Beschermen van de gezondheid en van het milieu

5.1.4.2a Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen

Deze subparagraaf bevat instructieregels die van toepassing zijn op dit TAM-omgevingsplan. Het betreft de regels die zien op de bescherming van geluidgevoelige gebouwen binnen geluidsaandachtgebieden van - in dit geval - een gezoneerd industrieterrein (artikel 5.78). Het uitgevoerde geluidonderzoek, dat in hoofdstuk 7 van deze motivering is vermeld, is mede gebaseerd op de relevante instructieregels die gaan over geluid door industrieterreinen, waarbij in voorliggend plan het overgangsrecht uit de Wet geluidhinder wordt toegepast.

Conclusie

Dit TAM-omgevingsplan is in overeenstemming met het Rijksbeleid en voldoet, waar nodig door het nemen van maatregelen, aan de instructieregels van het Rijk.

3.2 Beleid en instructieregels provincie

Omgevingsvisie Provincie Limburg

In de Omgevingsvisie van de Provincie Limburg (versie: 1 januari 2024) staan drie uitdagingen voor de Limburgse fysieke leefomgeving centraal:

• 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving
• 2. Toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie
• 3. Klimaatadaptatie en energietransitie

Deze uitdagingen worden thematisch uitgewerkt. Daarnaast maakt de Regiovisie Zuid-Limburg integraal onderdeel uit van de POVI. In de Regiovisie Zuid-Limburg worden, onder meer, de volgende uitdagingen en opgaven geformuleerd.

Opgaven duurzame mobiliteit

Versterken multimodale bereikbaarheid economische centra, selectieve bereikbaarheid van het buitengebied. De belangrijkste opgaven zijn een samenhangend stedelijk netwerk, goederenvervoer en distributie waarbij vooral de ontwikkeling van knooppunt 046 aandacht behoeft waar het gaat om goederenvervoer via spoor/Basisnet/Chemelot.

Opgaven regionale centra en grote werklocaties

Versterken van de agglomeratiekracht; daarnaast speelt Chemelot een sleutelrol in de circulaire samenleving in Zuid-Limburg en wil Chemelot zich ontwikkelen tot European Circular Hub.

Opgaven wonen en leefomgeving
De doorontwikkeling van gebieden waaronder Chemelot, VDL Nedcar en Aviation Valley moet leiden tot een kwalitatieve versterking van de ruimtelijke-economische structuur in Zuid Limburg, onder andere door het versterken van de hoofdstructuur voor winkels, kantoren en bedrijventerreinen en invulling geven aan de transformatieopgaven. Daarmee wordt de leefbaarheid en het vestigingsklimaat van de regio verbeterd.

Omgevingsverordening Provincie Limburg

Uit de omgevingsverordening Provincie Limburg (versie: wijzigingsverordening 3 februari 2025) zijn volgende instructieregels (deels) van toepassing op deze wijziging van het omgevingsplan:

Artikel 3.5 Klimaatadaptatie

• 1. De motivering bij een omgevingsplan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt bevat een beschrijving van:
  • a. de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico's en gevolgen van klimaatverandering; en
  • b. de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om de risico's en gevolgen van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt.
• 2. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende risico's betrokken:
  • a. wateroverlast;
  • b. overstroming;
  • c. droogte.
• 3. Bij de beschrijving wordt gebruik gemaakt van de informatie van gemeentelijke, regionale en landelijke stresstest- en overstromingskaarten.

Voorliggend TAM-omgevingsplan maakt geen nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk, maar legt uitsluitend de ten gevolge van de vergroting van het industrieterrein Haven Stein (een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling) gewijzigde geluidzone vast voor het deel in de gemeente Sittard-Geleen. Voor de onderbouwing van de nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen van het industrieterrein Haven Stein en de MMC wordt naar de motivering van die betreffende besluiten verwezen.

Artikel 12.12 Instructieregel na-ijlende effecten steenkoolwinning

De motivering van een omgevingsplan dat het bouwen van een nieuw bouwwerk in de gemeenten Brunssum, Beekdaelen, Heerlen, Landgraaf, Voerendaal, Kerkrade, Simpelveld, Beek, Sittard-Geleen en Stein mogelijk maakt, beschrijft op welke wijze rekening is gehouden met de na-ijlende effecten van de voormalige steenkoolwinning.

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet niet in nieuwe/aanvullende bouwmogelijkheden voor nieuwe bouwwerken, maar legt uitsluitend de ten gevolge van de vergroting van het industrieterrein Haven Stein gewijzigde geluidzone vast voor het deel in de gemeente Sittard-Geleen. Via een voorrangsbepaling geldt in de geluidzone een verbod op het bouwen of wijzigen van bouwwerken naar een geluidgevoelig gebouw. Op het bouwen van nieuwe bouwwerken blijven de regels uit het tijdelijk deel omgevingsplan van de gemeente Sittard-Geleen van toepassing. De regels die in het tijdelijk deel blijven bestaan, hoeven niet aan de instructieregels te voldoen/te worden getoetst. Voor de onderbouwing van nieuwe bouwwerken in het kader van de MMC wordt naar de motivering van die betreffende besluiten verwezen.

Overige instructieregels

Andere instructieregels uit de Omgevingsverordening Provincie Limburg zijn op dit TAM-omgevingsplan niet van toepassing:

• omdat deze instructieregels zien op een andere locatie dan waarop een instructieregel van toepassing is; en/of
• omdat de activiteiten waarop deze instructieregels betrekking hebben binnen dit plan zijn uitgesloten (bijvoorbeeld activiteiten die in de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg worden genoemd).

Conclusie

Dit TAM-omgevingsplan is in overeenstemming met het beleid van de Omgevingsvisie Provincie Limburg

en voldoet, waar nodig door het nemen van maatregelen, aan de instructieregels van de Omgevingsverordening Provincie Limburg.

3.3 Beleid gemeente

Omgevingsvisie Sittard-Geleen 2025-2040

De Omgevingsvisie Sittard-Geleen 2025-2040 is op 27 maart 2025 door de gemeenteraad van Sittard-Geleen vastgesteld. De omgevingsvisie voorziet in de aanleg van de MMC, aangezien vooruitlopend op de omgevingsvisie al bestuurlijke afspraken zijn gemaakt over de aanleg van de MMC. Over de MMC vermeldt de omgevingsvisie: “Multimodale corridor, een voorbeeld van duurzame logistiek. De haven van Stein speelt een belangrijke rol bij het verduurzamen van Chemelot en het duurzame transport dat daarvoor nodig is. Chemelot onderzoekt daarom de mogelijkheden voor duurzaam transport tussen beide plekken, dat veilig is en geschikt is voor verschillende vormen van vervoer. Zo maken we samen met Chemelot de omgeving schoner, stiller en veiliger.”

In de omgevingsvisie is de beleidskeuze gemaakt om samen te werken aan “een betere verbinding tussen Chemelot en de haven Stein”. Dagelijks worden veel grondstoffen naar Chemelot vervoerd. Dat gaat nu voor het grootste deel via buisleidingen. Andere en nieuwe stofstromen kunnen echter niet via buizen aangevoerd worden. Deze nieuwe stofstromen willen we het liefst via de haven in Stein aan laten komen. Om dat mogelijk te maken is het noodzakelijk de haven van Stein en de route van Chemelot naar de haven te versterken met een multimodale corridor. Daarvoor werken we samen met de gemeenten Sittard-Geleen, Stein, Chemelot, dsm-firmenich en de provincie Limburg.

De mogelijke effecten van de MMC op de fysieke leefomgeving zijn onderzocht en in de motivering van de betreffende besluiten beschreven. De vergroting van het industrieterrein Haven Stein en daarmee gewijzigde geluidzone, hangt samen met de MMC. Voorliggende TAM-wijziging van het omgevingsplan gemeente Sittard-Geleen is daarom een uitvloeisel van de realisatie van het in de omgevingsvisie beschreven beleid.

Conclusie

Dit TAM-omgevingsplan is in overeenstemming met het beleid van de gemeente Sittard-Geleen.

3.4 Overige beleidskaders

Strategische gebiedsvisie Omgeving Chemelot

In de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot beschrijven de provincie Limburg, de gemeenten Sittard-Geleen en Stein, Chemelot, Brightlands Chemelot Campus en DSM hun gezamenlijke ambitie voor de omgeving van Chemelot:

• 1. een circulaire en innovatieve economie;
• 2. een sterk en gezond stedelijk gebied
• 3. een b(l)oeiend landelijk gebied.

Een van de ruimtelijke doelen in het kader van een circulaire en innovatieve economie is het garanderen van de multimodale bereikbaarheid van Chemelot en omliggende economie als generator van grote vervoersstromen om hiervoor - waar niet aanwezig - te voorzien in voldoende transportmogelijkheden over weg, spoor, water en via buisleidingen, waarbij de voorkeur uitgaat naar vervoer via buisleidingen, water, spoor en als laatste weg. In de gebiedsvisie kiezen betrokkenen daarom voor een optimalisatie van de Haven Stein voor Chemelot en de realisatie van een multimodale corridor.

De (door)ontwikkeling van Haven Stein en de MMC is een van de vier gebiedsopgaven in de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot, naast Graetheideplateau, De Lexhy en Centrum Geleen en verbinding met de Campus. Voor het verduurzamen van Chemelot en het benodigde duurzame transport speelt de Haven Stein een essentiële rol. Dit mede omdat transport per schip een van de meest duurzame transportvormen is.

Bij de uitwerking van de toekomstvisie voor Haven Stein en de MMC is een verbetering van de veiligheid, leefbaarheid en omgevingskwaliteit een belangrijk uitgangspunt. Dat vertaalt zich specifiek naar aandacht voor geluid, verkeersveiligheid en luchtkwaliteit. Een gedegen en actieve omgevingsdialoog met bewoners en afstemming met overheden staat centraal. De volgende elementen worden als uitgangspunt en randvoorwaarde gehanteerd voor deze beoogde ontwikkeling:

• inzet op voorbewerking reststoffen buiten de directe omgeving van dit gebied;
• onderzoek naar diverse modaliteiten voor transport van diverse stoffen (buisleiding, schip, rail, duurzaam wegtransport);
• duurzame verbetering van leefbaarheid, veiligheid en omgevingskwaliteit door toepassing van o.a. duurzame en innovatieve technieken voor geluidsreductie en verlaagde milieu-impact;
• verbeterde veilige rijroutes richting de waterzuiveringsinstallatie IAZI via de haven.

Betrokken partijen bij de gebiedsvisie pakken dit op door het opstellen van een integrale havenvisie in het kader van het Masterplan Chemelot 2030 en in relatie tot Blue Ports en Knooppunt 046.

Havenvisie Stein Chemelot

Verwachte groei en capaciteit van de Haven

Door de inzet van transport over water wordt verwacht dat de doorzet van grondstoffen en producten in de Chemelot Haven tussen 2023 en 2030/35 met 50% zal toenemen van 4,8 naar 8 miljoen ton. Uit eerdergenoemde studie blijkt dat de huidige haven deze groei kan opvangen zonder verdere uitbreiding . Wel moet de bestaande capaciteit optimaal benut worden en zijn er extra terminals en laadinstallaties nodig om de grondstoffen efficiënt te kunnen verladen.

Transportmethoden en Toename van Verkeer

Het meer gebruiken van transport over water in plaats van over de weg heeft in algemene zin een positief effect op de leefomgeving en milieu. Voor de situatie voor de omgeving rondom Chemelot heeft dit echter wel effecten met name voor wat betreft de verdere afhandeling van transportstromen over de openbare weg.

Transport van natte bulk (gas en vloeistoffen) vindt voornamelijk plaats via pijpleidingen en treinen tussen de haven en het industriepark. Droge bulk wordt nu per fossiel aangedreven vrachtwagens vervoerd. Door de groei van droge bulk (circulaire grondstoffen) in de haven zal dit transport verder toenemen over de huidige openbare weg verbindingen. Deze autonome groei zal negatieve invloed hebben op luchtkwaliteit, geluidsemissies en verkeersveiligheid in en rondom de haven.

Milieu- en Veiligheidseffecten

De verwachte toename van meer transport van vrachtverkeer tussen de haven en het industriepark over de openbare weg heeft verschillende gevolgen:

• 1. verkeer: verhoging van vrachtverkeer leidt tot meer verkeerscongestie en een hoger risico op verkeersongevallen;
• 2. luchtkwaliteit: meer vrachtverkeer heeft een negatieve impact op de luchtkwaliteit door verhoogde uitstoot van schadelijke stoffen;
• 3. geluid: meer vrachtverkeer leidt tot hogere geluidsemissies, wat de leefomgeving beïnvloedt.

Verduurzamingsprojecten en de MMC

Chemelot werkt momenteel projecten uit die de havenactiviteiten verduurzamen en de omgeving veiliger maken. Dit betreffen projecten zoals de aanleg van walstroom, de elektrificatie van havenapparatuur en onderzoeken naar geluidreductie van bestaande installaties. Een van de belangrijkste projecten hierin is de MMC: elektrisch transport over een eigen weg. Om transport over de openbare weg te vermijden en te verduurzamen is in 2019 en 2022 onderzoek gedaan naar verschillende transportmogelijkheden (o.a. trein en transportbanden) over de MMC. Uit deze studies blijkt dat elektrische (autonome) vrachtwagens over een eigen weg het beste scoren op milieu, beschikbaarheid en kosten. Elektrische vrachtwagens hebben een positieve impact op de leefomgeving door lagere geluidsemissies en uitstoot dan dieselvrachtwagens en treinen. Elektrische vrachtauto's hebben door hun batterijcapaciteit circa 10% minder laadvermogen en zijn duurder zijn dan diesel vrachtauto's. Hierdoor is inzet hiervan op de openbare weg financieel niet haalbaar. Doordat de MMC route korter is en over een eigen weg de as-last verhoogd mag worden (en daardoor 5-10 ton per rit meer getransporteerd) wordt het in combinaties met subsidies haalbaar om transport te elektrificeren. Door de ontwikkeling van de MMC is daarnaast de verwachting dat het gebruik van treintransport tussen de haven en de site naar de toekomst toe niet zal toenemen dan wel verder zal afnemen.

Handelingskader omgevingskwaliteit en participatie

In juni 2022 hebben de provincie Limburg, de gemeente Sittard-Geleen, de gemeente Stein en Chemelot besloten de opgave omgevingskwaliteit uit de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot uit te werken in de geest van de Omgevingswet en te verankeren in een Handelingskader omgevingskwaliteit en participatie'. Een goede omgevingskwaliteit is een publiek belang. Het gaat daarbij niet om de maximale kwaliteit voor één gebruiker maar om goede kwaliteit voor de gemeenschap. Het gaat niet alleen over het visuele aspect maar is gericht op samengaan van gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde. Omgevingskwaliteit kent de elementen ruimtelijke kwaliteit, omgeving en milieukwaliteit. De MMC geldt als pilot voor het toepassen van het Handelingskader. Paragraaf 9.1 gaat in op de invulling van het Handelingskader voor participatie.

Conclusie

Dit TAM-omgevingsplan is in overeenstemming met diverse overige beleidskaders zoals hiervoor genoemd.

Hoofdstuk 4 Mer-beoordeling

Mer-beoordelingsplicht

Om het milieubelang volwaardig mee te kunnen nemen in de besluitvorming over activiteiten of plannen die (mogelijke) nadelige gevolgen kunnen hebben voor het milieu moet in Nederland soms een milieueffectrapportage (mer) procedure worden doorlopen. Hierbij wordt er een milieueffectrapport (MER) opgesteld waarin de milieugevolgen van een plan of project in beeld worden gebracht. In de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit (bijlage V) is aangegeven voor welke activiteiten of plannen dat geldt. Op basis van een mer-beoordeling wordt bepaald of de mer-procedure moet worden doorlopen en een MER moet worden opgesteld.

Mer-beoordeling

Voor de MMC en vergroting van het industrieterrein Haven Stein is geconcludeerd dat geen MER nodig is, maar dat kan worden volstaan met een mer-beoordeling. Deze mer-beoordeling is opgenomen bij de betreffende besluiten die de ontwikkeling mogelijk maken. Uit de mer-beoordeling blijkt dat er geen sprake is van onaanvaardbare gevolgen voor het milieu. Het doorlopen van een volledige milieueffectrapportage (MER) is daarom niet nodig.

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet uitsluitend in de geometrische begrenzing van de uit de vergroting van het industrieterrein Haven Stein volgende gewijzigde geluidzone. Uit het akoestisch onderzoek, zie Bijlage 1 Akoestisch onderzoek en Hoofdstuk 7 Geluid, blijkt dat er geen geluidgevoelige gebouwen binnen de maatgevende (50 dB) contour komen te liggen, ook niet voor het deel van de geluidzone in de gemeente Sittard-Geleen waar voorliggende wijziging in voorziet. Ook voor deze wijziging van het omgevingsplan kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van onaanvaardbare gevolgen voor het milieu.

Hoofdstuk 5 Bijzondere waarden

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet uitsluitend in de geometrische begrenzing van de uit de vergroting van het industrieterrein Haven Stein volgende gewijzigde geluidzone. Deze wijziging leidt niet tot aantasting van of wijziging in de bescherming van eventueel aanwezige natuurlijke, ecologische, archeologische, cultuurhistorische of landschappelijke waarden.

Voor de MMC en vergroting van het industrieterrein Haven Stein, zijn de effecten op bijzondere waarden beschouwd bij de betreffende besluiten die de ontwikkeling mogelijk maken.

Hoofdstuk 6 Bodem en water

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet uitsluitend in de geometrische begrenzing van de uit de vergroting van het industrieterrein Haven Stein volgende gewijzigde geluidzone. Er vinden geen fysieke ingrepen plaats. Deze wijziging leidt niet tot veranderingen in het bodem- of watersysteem en heeft geen effecten op de huidige bodem- en grondwaterkwaliteit.

Voor de MMC en vergroting van het industrieterrein Haven Stein, zijn de effecten op de bodem en het (grond)water beschouwd bij de betreffende besluiten die de ontwikkeling mogelijk maken.

Hoofdstuk 7 Geluid

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet uitsluitend in de geometrische begrenzing van de uit de vergroting van het industrieterrein Haven Stein volgende gewijzigde geluidzone. In voorliggend hoofdstuk is het aan deze wijziging van de geluidzone ten grondslag gelegen akoestisch onderzoek beschreven.

7.1 Inleiding

De verbindingsstrook tussen Chemelot en Haven Stein behoort tot de koepelvergunning van Chemelot Site Permit BV (CSP) vanwege de aanwezigheid van een spoorlijn en buisleidingen die ten behoeve van CSP aanwezig zijn. De activiteiten die binnen de koepelvergunning plaatsvinden dienen gevestigd te zijn op een geluidgezoneerd industrieterrein.

In de directe nabijheid van de MMC zijn een tweetal geluidgezoneerde industrieterreinen aangewezen, te weten Haven Stein en Chemelot. De verbindingsstrook tussen beide industrieterreinen ter hoogte van de aanwezige spoorlijn is echter gelegen buiten de grenzen van deze twee gezoneerde industrieterreinen. Bij het vaststellen van de geluidzones om industrieterrein Haven Stein en industrieterrein Chemelot (respectievelijk in 1987 en 1990) werden spoorbewegingen tussen de beide industrieterreinen beschouwd als transport buiten de inrichtingsgrenzen. Voor activiteiten (spoorbewegingen) die plaatsvinden binnen deze verbindingsstrook is daarom ook geen geluidruimte gereserveerd. De reden hiervoor was gelegen in het feit dat de verkeersaantrekkende werking vrijgesteld was van toetsing aan een geluidzone. Maar omdat de verbindingsstrook onderdeel is van de totale inrichting van Chemelot Site Permit (CSP) is er op dit punt strijdigheid met de geldende wetgeving en daaruit voortvloeidende ruimtelijke regels.

De onderhavige wijziging van het omgevingsplan is mede gericht om deze strijdigheid op te lossen, namelijk door het vergroten van het industrieterrein Haven Stein en het vastleggen van de gewijzigde geluidszone van dit industrieterrein. Om te bepalen op welke manier dit mogelijk is, is onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek is opgenomen in Bijlage 1.

Voor het aspect geluid vormt het akoestisch onderzoek zowel een onderbouwing van de geluidzone als de effecten van de MMC voor dit TAM-omgevingsplan als voor de voorgenomen veranderingsvergunningaanvraag deelinrichting Spoorwegactiviteiten OBL. In het TAM-omgevingsplan worden met name de ruimtelijke activiteiten en maatregelen gefaciliteerd en - waar nodig - gewaarborgd. In de aan te vragen veranderingsvergunning worden de bedrijfsmatige en milieukundige activiteiten en maatregelen omschreven.

Het TAM-omgevingsplan en de vergunning vormen samen het kader waarbinnen activiteiten mogen plaatsvinden en maatregelen getroffen moeten worden. In deze paragraaf ligt het accent op de onderdelen van het akoestisch onderzoek die voor het TAM-omgevingsplan relevant zijn.

Voor de goede orde wordt over de vergunningen het volgende opgemerkt. De twee transportroutes (spoor en weg) vormen samen het project MMC. De vervoersbewegingen over de weg zijn geregeld in de koepelvergunning. De transportbewegingen via het spoor worden geregeld in de nieuwe deelvergunning Spoorwegactiviteiten OBL. De aanleg van de nieuwe weg wordt, behalve in dit TAM-omgevingsplan, geregeld in de deelvergunning Terreinen, Wegen en Kolommenbanen (TWK).

7.2 Wettelijk kader

In artikel 3.6, lid 1 van de Aanvullingswet geluid Omgevingswet is geregeld dat de regels die golden vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijven gelden totdat op grond van artikel 2.11a van de Omgevingswet de gemeenteraad (bevoegde gezag voor Haven Stein) geluidproductieplafonds als omgevingswaarden heeft vastgesteld. Dat betekent dat voor dit TAM-omgevingsplan de Wet geluidhinder tot het wettelijk kader behoort.

Geluidzonering van een industrieterrein is volgens de Wet geluidhinder het ruimtelijk scheiden van grote bedrijven en geluidsgevoelige objecten. Deze scheiding ontstaat door het vaststellen van een geluidzone rondom het industrieterrein. Deze geluidzone wordt gevormd door de zogenaamde 50 dB(A)-contour. Deze contour wordt de zonegrens genoemd waarbuiten de geluidbelasting vanwege het industrieterrein de waarde van 50 dB(A) niet te boven mag gaan. Deze contour moet in het bestemmingsplan worden vastgelegd, dat onder de Omgevingswet onderdeel is van het 'tijdelijk deel' van het omgevingsplan van rechtswege.

Op het wijzigen van de binnengrens en buitengrens van de geluidzone is hoofdstuk V, afdeling 1 van de Wet geluidhinder (artikel 40 t/m 47) van toepassing. Voor woningen die eerder nog niet in de geluidzone waren gelegen geldt een streefwaarde van 50 dB(A). Daarnaast is voor woningen, gelegen in de geluidzone, een hogere grenswaarde verleenbaar tot de maximale ontheffingswaarde van 60 dB(A).

Een uitgebreidere beschrijving van dit wettelijk kader is opgenomen in het hierboven genoemde akoestisch onderzoek.

7.3 Onderzoek

Reikwijdte van het onderzoek

Het akoestisch onderzoek is opgesteld in het kader van het repareren van de omissie van de geluidzone in het Omgevingsplan Stein. De vervoersbewegingen behoren tot de koepelvergunning. De transportbewegingen via treinen behoort tot de deelvergunning Spoorwegactiviteiten OBL. De nieuwe eigen weg behoort tot de deelvergunning Terreinen-Wegen-Kolommenbanen (TWK). Deze twee transportroutes vormen samen het project Multi Modale Corridor (MMC). Het project MMC (en daarmee het akoestisch onderzoek) bestaat uit twee opgaven:

• 1. De eerste opgave heeft betrekking op de spoorlijn tussen het industrieterrein Haven Stein en industrieterrein Chemelot. Het treinverkeer op die spoorlijn is alleen ten behoeve van Chemelot. Om die reden behoort deze treinverbinding tot de Seveso-inrichting Chemelot (uitspraak Raad van State uit 2012). De spoorlijn maakt nu ten onrechte nog geen onderdeel uit van het geluid gezoneerde industrieterrein Haven Stein. De opgave is om het planologische regime van de spoorlijn, het onherroepelijk vergunde treinverkeer daaronder begrepen, te wijzigen zodat het treinverkeer ten behoeve van de Seveso-inrichting juist gedocumenteerd/vergund is. Dat gebeurt door het industrieterrein te vergroten en de binnen- en buitenbegrenzing van de geluidzone Haven Stein te wijzigen. De achtergrond van de geluidsomissie is kort gezegd dat het treinverkeer (van de deelinrichting Spooractiviteiten OBL) niet volledig is meegenomen in de geluidsberekeningen die ten grondslag liggen aan de vaststelling van de geluidscontour van industrieterrein Haven Stein.

• 2. De tweede opgave hangt samen met de verwachte toename van het wegverkeer tussen Haven Stein en Chemelot door de verduurzaming van Chemelot. De nieuw te ontwikkelen weg zal grotendeels parallel naast het bestaande spoor tussen Haven Stein en de site Chemelot komen te liggen. Op deze nieuwe weg gaan E-vrachtwagens rijden. Hiervoor moet het planologische regime worden aangepast, waarbij de activiteiten moeten passen in de geluidruimte van Haven Stein.

De eerste opgave voorziet in een planologisch juridische verankering van de vergunde geluidruimte voor Haven Stein, de spoorlijn inbegrepen. De vergunde geluidruimte voor de spooractiviteiten volgt uit de huidige vergunning Spooractiviteiten OBL. Voor het transport per spoor is een wijzing van de vergunning Spooractiviteiten OBL beoogd, door een verandering van de treinbewegingen van de avond- en nachtperiode naar de dagperiode. Door deze verandering komt binnen de vergunde situatie geluidruimte vrij voor de tweede opgave; de realisatie van de nieuwe weg.

Uitgangspunten van het onderzoek

Voor de bepaling van de uit te breiden geluidzone is gebruik gemaakt van het geluidzoneringsmodel van industrieterrein Haven Stein. Daarbij zijn de akoestische bronnen uit de vergunde en representatieve bedrijfssituatie ingegeven (vergunning Spooractiviteiten OBL). De daarbij gehanteerde uitgangspunten zijn uitgebreid beschreven in hoofdstuk 4 van het akoestisch onderzoek. Ook zijn de E-vrachtwagens die in de nieuwe situatie ten noorden van het spoor zullen gaan rijden beschouwd, waarbij rekening is gehouden met een 2,5 m hoog scherm. Dit scherm wordt aangebracht voor het beperken van lichthinder. De aanwezigheid van het scherm zal echter ook akoestische effecten hebben (beperken van geluidsuitstraling naar de omgeving) en is daarom in het onderzoek beschouwd. Vervolgens zijn deze situaties, samen met de totale geluidbelasting van Haven Stein, getoetst aan de vastgestelde MTG’s/HGW’s ter plaatse van de woningen en de grenswaarde uit de Wet geluidhinder ter plaatse van de zonebewakingspunten. Hieruit blijkt dat de geluiduitstraling van de OBL Rail vergunningaanvraag in de huidige situatie de Hgw waarden of standaardwaarde van 50 dB(A) niet overschrijdt. Eenzelfde conclusie blijkt ook uit de toetsing van de geluiduitstraling van de OBL Rail vergunningaanvraag inclusief de nieuwe weg met 2,5 m hoog scherm. Gesteld kan worden dat de aanvraag inpasbaar is in de aangepaste geluidzone.

De in het onderzoek gehanteerde uitgangspunten, zoals aantallen, tijdstippen, bronvermogens, rijsnelheden en dergelijke maken onderdeel uit van het in de vergunning vast te leggen gebruik, zijnde de deelvergunningen Spoorwegactiviteiten OBL en Terreinen-Wegen-Kolommen (TWK). Via dit TAM-omgevingsplan wordt wel de binnengrens en buitengrens van de geluidzone juridisch verankerd. Daarmee is geborgd dat de variabelen binnen de omgevingsvergunning of wijzigingen daarvan niet kunnen leiden tot wijziging van de geluidzone.

7.4 Conclusie, uitvoering en borging

Voor de binnenste en buitenste begrenzing van de geluidzone van de vergroting van het gezoneerd industrieterrein Haven Stein is de huidige situatie (alle bedrijven in Haven Stein) inclusief de aanvraag van de Spooractiviteiten OBL bepalend. In het akoestisch onderzoek is middels de rekensoftware Geomilieu versie 5.21 de geluidzone van Haven Stein berekend. De onderstaande afbeelding toont de gewijzigde geluidzone. In de inzet is de binnengrens en buitengrens van de geluidzone schematisch weergegeven. Hierbij is met de oranje lijn de buitengrens en met de lichtblauwe lijn de binnengrens van de geluidzone van het plangebied aangegeven. De binnengrens begint hierbij ter hoogte van de buitengrens van het geluidgezoneerd industrieterrein. De gewijzigde geluidzone komt niet over woningen te liggen waardoor de streefwaarde van 50 dB(A) ter hoogte van de woningen niet wordt overschreden.

Afbeelding 6: geluidzone Haven Stein met de wijziging ter plaatse van de MMC (zie inzet).

De gewijzigde geluidzone ligt zowel in het grondgebied van de gemeente Stein als van de gemeente Sittard-Geleen en dient opgenomen te worden in het gemeentelijk omgevingsplan. Zowel in de gemeente Stein als Sittard-Geleen wordt de zone via een TAM-omgevingsplan wijziging opgenomen als aanvulling op het (tijdelijk deel) omgevingsplan van de betreffende gemeente. Daarbij sluit de zone aan op de bestaande geluidzone die reeds in het Omgevingsplan gemeente Stein is opgenomen, zijnde de 'geluidzone - haven Stein' uit het bestemmingsplan 'Buitengebied 2019'. Voorliggend TAM-omgevingsplan legt de geluidzone vast in het omgevingsplan gemeente Sittard-Geleen. Op de gemeentegrens sluit de zone aan op de geluidzone die in het TAM-omgevingsplan gemeente Stein is opgenomen.

Daarnaast is in het akoestisch onderzoek voor de twee transportroutes (weg- en spoortransport) die met het project MMC beoogd zijn, berekend of ten gevolge van het project de gewijzigde geluidzone voor Haven Stein wordt overschreden. Uit het onderzoek blijkt de geluiduitstraling van de OBL Rail vergunningaanvraag inclusief de nieuwe weg met milieuscherm (2,5 m hoog) inpasbaar is in de nieuwe aangepaste geluidzone van Haven Stein. Een belangrijke voorwaarde voor de aanvaardbaarheid van het geluid op de woningen aan de Speelheuvel en andere straten in de omgeving vanwege het wegtransport, is de aanleg van het milieuscherm. In het TAM-omgevingsplan gemeente Stein wordt tevens de aanleg en instandhouding van het milieuscherm gefaciliteerd en gewaarborgd.

Hoofdstuk 8 Overige omgevingsaspecten

Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet uitsluitend in de geometrische begrenzing van de uit de vergroting van het industrieterrein Haven Stein volgende gewijzigde geluidzone. Er vinden geen fysieke ingrepen plaats. Deze wijziging leidt niet tot veranderingen in de fysieke leefomgeving en heeft geen andere effecten op de fysieke leefomgeving tot gevolg als reeds beschreven in Hoofdstuk 7 Geluid.

Voor de MMC en vergroting van het industrieterrein Haven Stein, zijn de effecten op overige omgevingsaspecten beschouwd bij de betreffende besluiten die de ontwikkeling mogelijk maken. Onder overige omgevingsaspecten zijn daarbij beschouwd:

• lichthinder
• omgevingsveiligheid
• buisleidingen
• na-ijlende effecten steenkoolwinning
• trillingen
• luchtkwaliteit

Voor de motivering daarvan wordt naar de betreffende besluiten verwezen.

Hoofdstuk 9 Uitvoerbaarheid

9.1 Verantwoording participatie

Aanpak

De gemeenten Stein en Sittard-Geleen, de provincie Limburg en Chemelot hebben afgesproken om de MMC te benutten als pilot voor het toepassen van het "Handelingskader omgevingskwaliteit en participatie".

Naar aanleiding van de Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot heeft de gemeenteraad in december 2021 een motie aangenomen waarin de raad de ambitie om het accommoderen van circulaire economie gepaard te laten gaan met een verbetering van de woon- en leefomgeving aanzien van de verschillende milieuaspecten. In navolging hierop wordt door de stuurgroep Chemelot 2025 in juni 2022 ingestemd met het voorstel de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de door de gemeenteraad van Stein aangenomen een plek te geven in de uitvoeringsagenda Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot. In de uitvoeringsagenda wordt hier gehoor aan gegeven binnen de thematische opgave omgevingskwaliteit met als doel het opstellen van een handelingskader dat gebruikt kan worden als instrument om de omgevingskwaliteit in alle gebiedsopgaven te verbeteren. De gebiedsgerichte opgave 'Haven Stein en Multimodale Corridor' dient als pilot voor de verdere doorontwikkeling van het handelingskader omgevingskwaliteit. Ook draagt deze opgave bij aan een verbetering van de omgevingskwaliteit conform de strekking van de Omgevingswet, wordt de omgeving van het gebied waar de opgave speelt actief betrokken (participatie) en worden de belangen van de initiatiefnemer gekoppeld aan de omgevingsbelangen. De gemeente Stein is trekker van deze thematische opgave en Chemelot co-trekker.

Uitvoering

Met participatieproces zijn belanghebbenden - met name omwonenden - actief betrokken bij het project. Belanghebbenden zijn geïnformeerd over het plan en is de gelegenheid te geven om vragen te stellen, zorgen te uiten en suggesties te doen.

Het participatieproces kende meerdere vormen:

• Bewonersbrieven en nieuwsbrieven: regelmatige schriftelijke updates over de voortgang, geplande activiteiten en mijlpalen.
• Bewonersbijeenkomsten: meerdere bijeenkomsten waarin bewoners vragen konden stellen en input konden geven, onder andere over de inrichting van de groene buffer en voorkeuren voor milieuschermen (scherm, grondwal of combinatie).
• Website: verslagen, Q&A's en bewonersbrieven zijn beschikbaar gesteld via de Chemelot-website.
• Individuele gesprekken: persoonlijke gesprekken met direct betrokkenen boden ruimte voor het bespreken van specifieke zorgen.

Resultaten

Tijdens het participatieproces hebben omwonenden en andere belanghebbenden de voor hen belangrijke aandachtspunten naar voren gebracht. Dit heeft geleid tot aanvullende inzichten bij Chemelot en bij de gemeente Stein. Chemelot heeft de inzichten betrokken bij de uitvoering van de milieuonderzoeken en bij het in beeld brengen van de impact van de MMC op leefomgevingskwaliteit. De gemeente Stein heeft de Strategische gebiedsvisie aangevuld met de aandachtspunten geluid, luchtkwaliteit en verkeersveiligheid.

Belangrijke aandachtspunten en zorgen voor bewoners gingen met name over geluid, luchtkwaliteit (fijnstof), trillingen en lichtinval. Deze zorgen zijn meegenomen in de milieuonderzoeken en de Multi Criteria Analyses (MCA). Op basis van feedback zijn onder andere trillingsmetingen uitgevoerd en is gekeken naar de impact op woninggevels.

Een belangrijke conclusie naar aanleiding van de participatie is dat er geen duidelijke voorkeur is uitgesproken voor een van de drie onderzochte varianten (scherm, grondwal of combinatie).

Andere resultaten van de participatie zijn:

• er is gelegenheid geboden voor een second opinion op de onderzoeksresultaten;
• er worden aanvullende maatregelen genomen, zoals het plaatsen van een licht- en geluidsscherm;
• hoewel bewoners geen voorkeur hebben uitgesproken over de inrichting van de groene buffer, worden zij wel betrokken in de nadere uitwerking van het groenplan;
• er is een trillingsonderzoek uitgevoerd.

Naast bewoners zijn ook organisaties zoals het Groenewald College, Veilig Verkeer Nederland, de Fietsersbond en basisschool De Maaskei betrokken. Zij spraken zich positief uit over de MMC, vooral vanwege de verbeterde verkeersveiligheid en milieuwinst.

In Bijlage 2 is een uitgebreider verslag van de participatie opgenomen.

9.2 Financiële aspecten

Wettelijk kostenverhaal

Dit TAM-omgevingsplan voorziet niet in activiteiten die zijn genoemd in artikel 8.13 Omgevingsbesluit. Er is daarom geen sprake van kostenverhaalplichtige activiteiten. Het verplicht wettelijk kostenverhaal is op dit TAM-omgevingsplan niet van toepassing.

Nadeelcompensatie

Nadeelcompensatie binnen de Omgevingswet gaat over besluiten of maatregelen die rechtstreeks werkende rechten en verplichtingen voor burgers en bedrijven bevatten, dan wel die rechtstreeks gevolgen hebben voor burgers en bedrijven door verandering van de fysieke leefomgeving. De schadeoorzaken zijn limitatief opgesomd in artikel 15.1 van de Omgevingswet.

Gelet op de activiteiten die dit TAM-omgevingsplan mogelijk maakt, in relatie tot de omgeving van het wijzigingsgebied, kan er sprake zijn van nadeelcompensatie. De gemeente Sittard-Geleen en de initiatiefnemer van de MMC hebben afspraken gemaakt over het verhalen van eventueel te vergoeden nadeelcompensatie.

Hoofdstuk 10 Artikelsgewijze toelichting

10.1 Inleiding

Dit TAM-omgevingsplan is met een aparte techniek (IMRO in plaats van STOP) opgesteld, bekendgemaakt en beschikbaar gesteld. Daardoor is het niet mogelijk om de regels in het TAM-omgevingsplan met de regels van het omgevingsplan van rechtswege te integreren. Omdat dit plan wél juridisch wel onderdeel uitmaakt van het omgevingsplan, is dit TAM-omgevingsplan zodanig opgesteld dat de regels als apart hoofdstuk kunnen worden ingevoegd in het omgevingsplan.

Dit TAM-omgevingsplan moet binnen het MMC-gebied worden gezien als een juridische pons, waarbij in beginsel alle voormalige bestemmingsregels binnen het besluitgebied worden vervangen door de regels van dit TAM-omgevingsplan. Daar waar andere regels niet zijn opgenomen maar wel van toepassing blijven is dit specifiek geregeld en is ook een voorrangsregel hierop van toepassing. Het gaat hierbij vooral om de regels van Hoofdstuk 22 van het omgevingsplan (de voormalige Bruidsschat), die niet in dit TAM-omgevingsplan zijn overgenomen

Voor het gedeelte buiten het MMC-gebied waar geluidzones worden gewijzigd, is niet juridisch geponst maar zijn alleen de nieuwe geluidzones van toepassing verklaard en de bestaande zones juridisch geschrapt.

10.2 Toelichting op de artikelen

Preambule

De preambule geeft de juridische verhouding en inbedding aan tussen het TAM-omgevingsplan en het omgevingsplan van rechtswege. De preambule bevat geen inhoudelijke regels over de geluidzone Haven Stein. Het is belangrijk te weten dat dit hele TAM-omgevingsplan juridisch moet worden gezien als één hoofdstuk in het omgevingsplan. Dat kan verwarring opleveren, omdat de regels van dit TAM-omgevingsplan ook uit hoofdstukken bestaat. Deze vier hoofdstukken vormen juridisch gezien één hoofdstuk van de juridische regels in het omgevingsplan.

Hoofdstuk 1 Inleidende regels

Artikel 1 Toepassingsbereik

Dit artikel geeft de juridische reikwijdte van TAM-omgevingsplan aan en bevat de volgende leden:

Lid 1

Regel waarin de geometrische begrenzing van het TAM-omgevingsplan is bepaald.

Lid 2

Deze regel bepaald dat bij eventuele strijd tussen regels in dit TAM-omgevingsplan en andere van toepassing zijnde regels uit het (tijdelijk deel) omgevingsplan van de gemeente Sittard-Geleen, de regels uit dit TAM-omgevingsplan voorgaan.

Lid 4

Deze regel bepaald voor wie de regels uit dit TAM-omgevingsplan van toepassing zijn, in dit geval: een ieder.

Artikel 2 Begripsbepalingen

Dit artikel verklaard een aantal begrippen die genoemd worden in de regels, zodat bij de uitvoering van de regels geen onduidelijkheden ontstaan over de uitleg daarvan.

Lid 1

Dit lid bepaald dat op dit TAM-omgevingsplan de begrippen uit de besluiten onder de Omgevingswet óók van toepassing zijn, tenzij hiervoor in het plan een ander begrip is opgenomen.

Lid 2 tot en met lid 4 bevatten voor dit plan specifieke begripsbepalingen.

Hoofdstuk 2 Aanwijzingen

Artikel 3 geluidzone - haven stein

Dit artikel bevat de juridische aanwijzing van geometrisch bepaalde locatie van de geluidzone van industrieterrein Haven Stein. Het artikel kan gezien worden als een juridische legenda van de digitale plankaart. Daarnaast wijst het artikel aan wat deze geometrische begrenzing onder de Omgevingswet is, namelijk het geluidaandachtsgebied van het industrieterrein Haven Stein tot het moment dat voor dit industrieterrein geluidproductieplafonds zijn vastgesteld.

Hoofdstuk 3 Algemene regels

Dit artikel regelt de inhoudelijke aanpassing van de in het tijdelijk deel omgevingsplan gemeente Sittard-Geleen opgenomen regels ten aanzien van geluidgevoelige gebouwen.

Artikel 4 Verbod geluidgevoelig gebouw

Deze regel stelt een verbod op geluidgevoelige gebouwen binnen de geluidzone van gezoneerd industrieterrein Haven Stein. Daarbij is aangesloten bij de terminologie van de Omgevingswet. De bepaling is inhoudelijk vergelijkbaar met de bepalingen die gemeente Sittard-Geleen in haar bestemmingsplannen stelt voor geluidzone - industrie van het industrieterrein Chemelot.

Artikel 5 Voorrangsbepaling

Deze regel stelt dat het bepaalde in Artikel 4 Verbod geluidgevoelig gebouw altijd geldt. Ongeacht wat in de andere geldende bestemmingsplannen, als opgenomen in de tabel, is bepaald.

Hoofdstuk 4 Overgangsrecht

Artikel 6 Overgangsrecht planologisch gebruik

Artikel 7 Overgangsrecht bouwwerken

Deze artikelen vormen een voortzetting van de in bestemmingsplannen opgenomen overgangsbepalingen voor respectievelijk bestaand planologisch gebruik en bestaande bouwwerken voor zover het gebruik en/of de bouwwerken in strijd zijn met dit TAM-omgevingsplan.

Bijlagen

Bijlage 1 Akoestisch onderzoek

Bijlage 2 Participatie MMC