direct naar inhoud van Toelichting
Plan: Reparatie Gemert-Bakel Buitengebied december 2018
Status: vastgesteld
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.1652.BPrepbuigeb122018-VA02

Toelichting

Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1 Aanleiding voor de reparatie van het bestemmingsplan

Het bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied december 2018" is door de raad van de gemeente Gemert-Bakel vastgesteld op 14 maart 2019. Tegen dit bestemmingsplan is bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (verder: Afdeling) beroep ingesteld. Op 2 juni 2021 heeft de Afdeling uitspraak gedaan. Daarbij is het bestemmingsplan op een onderdeel vernietigd. Naar aanleiding van deze uitspraak dient het bestemmingsplan aangepast te worden. Voor het overige is het bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied december 2018" met de uitspraak onherroepelijk geworden.

1.2 Werkwijze

In hoofdstuk 2 wordt kort stil gestaan bij de uitspraak van de Afdeling.

De aanpassing, die onderdeel uitmaakt van deze reparatie van het bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied december 2018", is beschreven in hoofdstuk 3. Voor de overige bepalingen blijft het bestemmingsplan (moederplan) "Gemert-Bakel Buitengebied december 2018 " vastgesteld 14 maart 2019 van kracht.

1.3 Bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan "Reparatie Gemert-Bakel Buitengebied december 2018" bestaat uit de volgende stukken:

  • verbeelding (plankaart);
  • planregels;
  • toelichting.

met identificatienummer NL.IMRO.1652.BPrepbuitgeb122018-VA01.

Hoofdstuk 2 Uitspraak Raad van State

2.1 Uitspraak Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State

Op 2 juni 2021 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan op de tegen het vastgestelde bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied 2017" ingestelde beroepen. Daarbij heeft de Afdeling ook uitspraak gedaan inzake het beroep tegen het herstelbesluit van 14 maart 2019 tot vaststelling van het bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied december 2018", voor zover het betreft het onderwerp 'normaal onderhoud en beheer'. In haar uitspraak heeft de Afdeling een aantal onderdelen van het plan vernietigd. Voor een deel van deze onderdelen wordt de raad van de gemeente Gemert-Bakel opgedragen om binnen 26 weken een nieuw besluit te nemen. In haar uitspraak treft de Afdeling ook voor enkele vernietigde onderdelen een voorlopige voorziening, om te voorkomen dat ongewenste ontwikkelingen kunnen plaatsvinden. Zo ook voor het onderwerp 'normaal onderhoud en beheer'. Deze voorlopige voorziening vervalt op het tijdstip van inwerkingtreding van het door de raad vast te stellen nieuwe besluit. Bij de voorbereiding van het nieuwe besluit dient rekening te worden gehouden met de overwegingen van de Afdeling en de getroffen voorlopige voorziening.

In dit hoofdstuk is het onderdeel waarvoor een nieuw besluit moet worden genomen verwerkt. Er is aangegeven waarom dit vernietigd is en op welke wijze het bestemmingsplan wordt aangepast om aan de redenen voor vernietiging tegemoet te komen.

2.2 Werkzaamheden die betrekking hebben op normaal onderhoud en beheer, dan wel van ondergeschikte betekenis bij archeologische waarden

Vernietiging

De Afdeling vernietigt het besluit van 14 maart 2019 (vaststelling bestemmingsplan Gemert-Bakel Buitengebied december 2018), voor zover het betreft artikel 10.4.2, onder b van de planregels.


Voorlopige voorziening

De Afdeling treft de volgende voorlopige voorziening tot aan de inwerkingtreding van het nieuwe besluit:

  • dat het vervangen van een reeds aanwezige legale drainage en het tot 40 cm diepte uitvoeren van andere werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden die betrekking hebben op normaal onderhoud en beheer, dan wel van ondergeschikte betekenis zijn, zijn uitgezonderd van de het in artikel 10.4.1 van de planregels van het bestemmingsplan dat op 14 maart 2019 is vastgesteld opgenomen verbod.


Overwegingen 

Op gronden met de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 4' is het op grond van artikel 10.4.1 van de planregels niet toegestaan om zonder omgevingsvergunning bepaalde werken of werkzaamheden uit te voeren. Blijkens artikel 10.4.2, aanhef en onder b, van de planregels is voornoemd verbod niet van toepassing voor zover het werkzaamheden betreft die betrekking hebben op normaal onderhoud en beheer. Ter zitting is door de raad toegelicht dat met deze bepalingen is bedoeld om, met uitzondering van het vervangen van drainage, alleen die werkzaamheden die tot normaal beheer en onderhoud behoren van de omgevingsvergunningplicht uit te zonderen, die tot maximaal 40 cm diepte worden uitgevoerd. De Afdeling overweegt dat het standpunt van de raad ten aanzien van hetgeen moet worden begrepen onder normaal onderhoud en beheer erop neerkomt dat voor het uitvoeren van werken en werkzaamheden die tot normaal onderhoud en beheer behoren en waarbij gronden tot een grotere diepte dan 40 cm worden geroerd, met uitzondering van het vervangen van een reeds aanwezige legale drainage, een omgevingsvergunning moet worden aangevraagd. Dat laatste volgt echter niet uit artikel 10.4.2, onder b, van de planregels. Gelet hierop is het plan in zoverre in strijd met de vereiste zorgvuldigheid voorbereid en in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel vastgesteld.


Reactie

Aan de overwegingen van de Afdeling wordt tegemoet gekomen door de bepalingen uit de voorlopige voorziening voor dit onderdeel vast te leggen in de planregels. Artikel 10.4.2, onder b komt dan als volgt te luiden:

10.4.2 Uitzonderingen

Het verbod als bedoeld in 10.4.1 is niet van toepassing voor zover het werkzaamheden betreft:

b. die betrekking hebben op het vervangen van een reeds aanwezige legale drainage op identiek dezelfde plaats en diepte en het tot 40 cm diepte uitvoeren van andere werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden die betrekking hebben op normaal onderhoud en beheer, dan wel van ondergeschikte betekenis zijn.


Ter verduidelijking wordt aan artikel 1 Begrippen toegevoegd het begrip 'normaal onderhoud en beheer', met de volgende omschrijving:

Normaal onderhoud en beheer

Het onderhoud en beheer, dat gelet op de bestemming regelmatig noodzakelijk is voor een goed beheer en gebruik van de gronden, die tot de betreffende bestemming behoren.


Bij de aanpassingen van de regels is nog de volgende toelichting van belang:

  • het uitvoeren van andere werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden tot een diepte groter dan 40 cm, anders dan ter vervanging van een reeds aanwezige legale drainage, wordt niet onder de uitzondering zoals hiervoor geformuleerd begrepen
  • bij 'van ondergeschikte betekenis' gaat het om zaken die niet of nauwelijks van invloed zijn op de (mogelijkheden tot) realisering van de toegekende bestemming
  • de vergunningsplicht voor werken en werkzaamheden is binnen de dubbelbestemming vastgelegd onder 'Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden'. Onder lid '1 Verbod' daarvan is aangegeven welke werken en werkzaamheden zonder omgevingsvergunning verboden zijn. Onder lid '2 Uitzonderingen' is aangegeven in welke gevallen de onder lid 1 genoemde werken en werkzaamheden toch zonder vergunning mogen worden uitgevoerd. Dat is onder andere het geval, als die werken en werkzaamheden worden uitgevoerd in het kader van normaal onderhoud en beheer tot 40 cm diepte. Daarmee zullen werken en werkzaamheden als frezen en scheuren met een diepte van minder dan 40 cm buiten de vergunningplicht vallen. De regeling komt met deze opzet overeen met de opzet zoals die in vorige bestemmingsplannen al was opgenomen en zoals die in andere gemeenten ook wordt toegepast.

Hoofdstuk 3 Juridische opzet

3.1 Herziene onderdelen

Zoals uit voorgaande hoofdstuk moge blijken, bestaan geen overwegende bezwaren tegen de genoemde wijziging. Het bestemmingsplan "Reparatie Gemert-Bakel Buitengebied december 2018" wordt dan ook conform het genoemde, te herziene onderdeel opgesteld. Qua regels worden de aanpassingen ten opzichte van het bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied, herziening december 2018" vastgelegd. De regels van het bestemmingsplan "Gemert-Bakel Buitengebied, herziening december 2018" worden integraal van toepassing verklaard, met dien verstande dat daarop een aantal aanpassingen van toepassing zijn. Deze worden vervolgens opgesomd.

De reparatie van het bestemmingsplan voorziet niet in aanpassingen van de verbeelding. Op de verbeelding worden dan ook alleen opgenomen het plangebied en een 'wetgevingszone' die verwijst naar de van toepassing zijnde regels.

Hoofdstuk 4 Procedure

4.1 De gevolgde procedure

4.1.1 Vaststelling naar aanleiding van uitspraak Raad van State

Conform de opdracht van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State is door de raad van de gemeente Gemert-Bakel op 11 november 2021 een nieuw besluit genomen over de door de Afdeling genoemde onderwerpen. Daarmee heeft de raad voldaan aan de opdracht van de Afdeling om binnen 26 weken na het verzenden van de uitspraak van 2 juni 2021 (derhalve voor 1 december 2021) te komen tot een reparatiebesluit.

Inherent aan de door de Afdeling verstrekte opdracht hebben geen stukken in ontwerp ter inzage gelegen en is er geen mogelijkheid geweest tot het indienen van zienswijzen. Wel wordt het vastgestelde reparatiebestemmingsplan gedurende 6 weken ter inzage gelegd, waarbij de mogelijkheid bestaat daartegen een beroep in te stellen bij de Raad van State.

4.1.2 Vaststelling bestemmingsplan in kader van bestuurlijke lus

Na de vaststelling van het bestemmingsplan "Reparatie Gemert Bakel Buitengebied 2021" is bij de Raad van State door de ZLTO Gemert-Bakel beroep aangetekend tegen enkele onderdelen van dit plan. Naar aanleiding hiervan heeft de Raad van State op 13 september 2023 een tussenuitspraak gedaan, waarbij de gemeenteraad werd opgedragen om binnen 16 weken voor enkele onderdelen van het plan nieuwe planregelingen op te nemen (bestuurlijke lus). Daarop is in overleg met de ZLTO voor een viertal zaken een aangepaste bestemmingsregeling opgenomen. De Raad van State gaf in haar uitspraak aan dat hetgeen was overwogen bij één van de onderdelen (normaal onderhoud en beheer bij (archeologische waarden) ook van toepassing kan zijn op het overeenstemmende artikel in het Reparatieplan 2018, ook al ziet het beroep van ZLTO niet op die bepaling. Omdat dit inderdaad het geval is, is de keuze gemaakt laatst genoemd bestemmingsplan op dit onderdeel eveneens aan te passen. Naar aanleiding hiervan is het gewijzigde bestemmingsplan tijdens de raadsvergadering van 14 december 2023 door de raad gewijzigd vastgesteld.

4.1.2.1 Normaal onderhoud en beheer bij archeologische waarden

Op basis van de tussenuitspraak moet verduidelijkt worden, wat er onder 'normaal onderhoud en beheer' bij de archeologische dubbelbestemmingen verstaan wordt. Echter blijkt uit de jurisprudentie ook, dat een duidelijke definitie niet te geven is. De enige verduidelijkingsmogelijkheid die voor de gemeente dan resteert, betreft het nader definiëren van 'normaal onderhoud en beheer' als zijnde:

  • werken en werkzaamheden, die niet dieper reiken dan 40 cm onder maaiveld;
  • werken en werkzaamheden ter vervanging van een bestaande legaal gerealiseerde drainage.

De term 'normaal onderhoud en beheer' wordt niet alleen gebruikt in de archeologische dubbelbestemmingen, maar ook bij diverse 'sloopvergunningen'. Daarbij kan niet gesteld worden alles tot 40 cm onder het maaiveld vergunningsvrij is, omdat er dan in het slechtste geval van de vaak cultuurhistorisch waardevolle bebouwing niets anders overblijft dan het onderste deel van de fundering. Derhalve is het begrip opgesplitst voor werken, geen bouwwerk zijnde en werkzaamheden op en/of in gronden met een dubbelbestemming 'Waarde – Archeologie' enerzijds en werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden aan bouwwerken met cultuurhistorische waarden anderzijds.