direct naar inhoud van Toelichting
Plan: Facetplan risicocontouren Windpark De Rietvelden
Status: vastgesteld
Plantype: bestemmingsplan
IMRO-idn: NL.IMRO.0796.0002522-1401

Toelichting

Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1 Aanleiding

Met windpark De Rietvelden ("windpark") zijn er in 2021 vier windturbines gerealiseerd op en nabij bedrijventerrein De Rietvelden in 's-Hertogenbosch. De windturbines leveren een bijdrage aan de nationale, provinciale en gemeentelijke doelstelling om het aandeel duurzame energie te verhogen, en daarmee de klimaatverandering te beperken. Voor de realisatie van de windturbines is reeds een onherroepelijke omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan verleend (met kenmerk NL.IMRO.0796.0002342-1401), waarmee de vier windturbines planologisch zijn ingepast en gerealiseerd. Bij het afgeven van de omgevingsvergunning is in het kader van een goede ruimtelijke ordening het plaatsgebonden risico van de windturbines reeds afgewogen. De externe veiligheidscontouren van het windpark zijn destijds niet planologisch geborgd, waardoor ter hoogte van de windturbines de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten niet is uitgesloten. Dit bestemmingsplan voorziet alsnog in het vastleggen van de externe veiligheidscontouren rond alle vier de windturbines, zodat de vestiging van (beperkt) kwetsbare objecten binnen de genoemde contouren wordt uitgesloten.

Om de komst van (beperkt) kwetsbare objecten planologisch uit te sluiten, heeft de gemeente 's-Hertogenbosch op verzoek van de eigenaren van de windturbines besloten om de plaatsgebonden risicocontouren van de gerealiseerde windturbines juridisch-planologisch te verankeren in een bestemmingsplan. Door het opnemen van de plaatsgebonden risicocontouren van de windturbines wordt voorkomen dat beperkt kwetsbare of kwetsbare objecten kunnen worden gerealiseerd (al dan niet binnen bestaande objecten) binnen de plaatsgebonden risicocontouren van de windturbines.

Voorliggend bestemmingsplan voorziet dus in het juridisch-planologisch verankeren van de plaatsgebonden risicocontouren (PR-contouren) van de vier bestaande windturbines van het windpark. De verdere ruimtelijke inpassing van het windpark is verricht met de onherroepelijke omgevingsvergunning, zodat daarvoor geen nadere regeling in dit bestemmingsplan wordt opgenomen. In bijlage 2 is de ruimtelijke onderbouwing, onderdeel van de omgevingsvergunning uit 2017, ter informatie en ter onderbouwing opgenomen.

Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende planregels, vergezeld van een toelichting. De planregels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. Vanwege de wettelijke standaarden is het noodzakelijk om twee facetbestemmingsplannen in procedure te brengen: één voor het digitale en één voor het analoge bestemmingsplan.

1.2 Ligging plangebied

Het plangebied bevindt zich op en nabij bedrijventerrein de Rietvelden ten westen van 's-Hertogenbosch. De Rietvelden is het grootste bedrijventerrein van 's-Hertogenbosch en bevindt zich ten westen van het centrum op circa 3 kilometer van de binnenstad van 's-Hertogenbosch en ten zuiden van de rijksweg A59.

Figuur 1.1 Ligging windturbines (groene stippen)

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0001.png"

Drie windturbines zijn gerealiseerd in het midden, het noordwesten en het noordoosten van het bedrijventerrein De Rietvelden. De vierde windturbine is gevestigd in agrarisch gebied ten noordoosten van bedrijventerrein de Rietvelden, aan de noordzijde van de rijksweg A59 en aan de oostzijde van de rivier de Dieze.

1.3 Geldende bestemmingsplannen

Ter plaatse van windturbines 1 tot en met 3 geldt het bestemmingsplan "Bedrijventerrein De Rietvelden, de Vutter, Het Ertveld" (vastgesteld d.d. 3 juni 2013) met de bestemmingen 'Bedrijventerrein', 'Verkeer', 'Groen' en 'Water'.

Ter plaatse van windturbine 4 geldt het bestemmingsplan "Buitengebied (2009)" (vastgesteld d.d. 26 januari 2010) met de bestemmingen 'Agrarisch', 'Groen' en 'Verkeer'. Een klein gedeelte van de risicocontour van windturbine 3 valt ook over het bestemmingsplan "Buitengebied (2009)" met de bestemmingen 'Water' en 'Natuur'.

Het bestemmingsplan "Bedrijventerrein De Rietvelden, de Vutter, Het Ertveld" is digitaal opgesteld en beschikbaar overeenkomstig de Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP2012). Het bestemmingsplan "Buitengebied 2019" is een analoog bestemmingsplan.

Figuur 1.2 Illustratie uitsnede geldend bestemmingsplan "Bedrijventerrein De Rietvelden, de Vutter, Het Ertveld" en ligging bestemmingsplan "Buitengebied (2009)" (silhouetten geven globaal de ligging van het plangebied van dit bestemmingsplan aan) [bron: bewerking van www.ruimtelijkeplannen.nl]

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0002.png"

1.4 Leeswijzer

Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en deze toelichting. De toelichting dient ter motivering van het bestemmingsplan en is opgebouwd uit 3 hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een toelichting gegeven op het plan en de wijze van bestemmen. Tot slot wordt in hoofdstuk 3 de uitvoerbaarheid van het plan besproken.

Hoofdstuk 2 Planbeschrijving

2.1 Windpark De Rietvelden

De vier windturbines in het windpark zijn op 20 september 2017 vergund met een omgevingsvergunning voor de volgende activiteiten (kenmerk WB00037584):

  • bouwen (artikel 2.1 lid 1a Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
  • aanleggen (artikel 2.1 lid 1b Wabo);
  • strijd gebruik gronden/bouwwerken met ruimtelijke regels (artikel 2.1 lid 1c Wabo);
  • beperkte milieutoets (OBM) (artikel 2.1 lid 1i Wabo).

De omgevingsvergunning is verleend op basis van een bandbreedte, waarmee de realisatie van windturbines met een maximale ashoogte van 125 meter, een rotordiameter van maximaal 122 meter en een maximale tiphoogte van 186 meter mogelijk is gemaakt.

Verder is op 17 mei 2017, tegelijkertijd met de aanvraag om omgevingsvergunning, een melding Activiteitenbesluit milieubeheer ingediend voor het oprichten van een windpark bestaande uit vier windturbines. Vervolgens zijn op 17 augustus 2020 twee meldingen Activiteitenbesluit milieubeheer ingediend voor het definitief gekozen windturbinetype, als ook voor splitsing van de inrichting van het windpark in twee deelparken: drie windturbines voor Windpark De Rietvelden B.V. en één windturbine voor de Coöperatieve Vereniging Bossche Windmolen West U.A.

Het specifieke windturbinetype met bijbehorende afmetingen dat voor het windpark is gerealiseerd, is de Nordex N117/3600 windturbine op 118,9 meter ashoogte. De gerealiseerde windturbines hebben naast een ashoogte van 118,9 meter, een rotordiameter van 117 meter en daarmee een tiphoogte van 177,4 meter. Voor externe veiligheid wordt in dit bestemmingsplan dan ook uitgegaan van de maximale plaatsgebonden risicocontouren op basis van de gerealiseerde Nordex N117/3600 windturbines van het windpark. In de planregels is daarvoor opgenomen dat de bestaande windturbines zijn toegestaan of windturbinetypes met een vergelijkbare of kleinere risicocontour.

Figuur 2.1 geeft inzicht in de afmetingen van de windturbines. Voor de ligging van de windturbines wordt verwezen naar Figuur 1.1.

Figuur 2.1 Illustratie windturbine afmetingen en begrippen

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0003.png"

2.2 Waarom plaatsgebonden risicocontouren vastleggen?

Voor de ruimtelijke inpassing van windturbines speelt veiligheid een belangrijke rol. Hoewel het risico klein is, kunnen windturbines omvallen of kunnen er onderdelen afbreken. Voor windturbines wordt daarom aan het plaatsgebonden risico getoetst. Een risicocontour (ofwel plaatsgebonden risico; PR) geeft aan hoe groot in de omgeving de overlijdenskans is door een ongeval met een risicobron: binnen de contour is het risico groter, buiten de contour is het risico kleiner. Het PR is de berekende kans per jaar, dat een persoon overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongeval bij een risicobron, aangenomen dat hij op die plaats in de omgeving permanent (24 uur voor 365 dagen) en onbeschermd verblijft. Het PR rekent daarmee de maximale trefkans uit voor een individueel persoon die permanent aanwezig is. Voor windturbines is buiten de identificatieafstand (werpafstand bij overtoeren) het risico in het geheel uit te sluiten.

Ten tijde van verlening van de omgevingsvergunning voor het windpark is getoetst aan de norm voor PR uit het Activiteitenbesluit milieubeheer, zijnde PR10-5 per jaar voor beperkt kwetsbare objecten en PR10-6 per jaar voor kwetsbare objecten. Dat betekent dat er binnen de PR10-6 contour van een windturbine geen kwetsbare objecten aanwezig mogen zijn en binnen de PR10-5 contour geen kwetsbare én beperkt kwetsbare objecten. Toepassing van deze norm is ruimtelijk aanvaardbaar geacht bij vergunningverlening en dit is ook de norm waaraan het windpark gehouden is.

In de omgevingsvergunning voor realisatie van windpark De Rietvelden (2017) is als een mogelijke aanvullende maatregel op de omgevingsvergunning, ter voorkoming of beperking van een effect op het milieu vanwege het windpark, benoemd dat zo nodig planologisch wordt geregeld dat:

  • i. er geen bedrijfsgebouwen van derden worden gerealiseerd binnen de PR10-5 contour van de windturbines, en;
  • ii. er geen kwetsbare objecten van derden kunnen worden gerealiseerd binnen de PR10-6 contour.

Dit bestemmingsplan dient ter uitvoering van de genoemde mogelijke maatregelen in de omgevingsvergunning voor de PR-contouren van het windpark. Dit sluit ook aan bij de keuze van het Rijk om in het kader van de tijdelijke overbruggingsregeling windturbineparken1, die per 1 juli 2022 in werking is getreden als wijziging van het Activiteitenbesluit, voor windparken met een omgevingsvergunning van voor 30 juni 2021 ook dezelfde PR-norm te blijven hanteren als oorspronkelijk in het Activiteitenbesluit was opgenomen.

Voor de definitie van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten wordt aangesloten op de definities uit het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi).2

2.3 Nadere onderbouwing voor windpark De Rietvelden

De maximale PR-contouren van de windturbines zijn in het kader van de doorlopen planologische procedure tot verlening van de omgevingsvergunning strijdig gebruik bepaald. Uit de bijbehorende PR-analyse3 volgt dat de PR 10-6 contour van de te plaatsen windturbines maximaal 144 meter bedraagt en de PR 10-5 39 meter. Deze contour is specifiek berekend, voor een fictieve worst-case windturbine binnen de bandbreedte van de omgevingsvergunning, op basis van de rekenmethodiek uit het Handboek Risicozonering windturbines (2014).4

Voor het definitief gekozen Nordex-windturbinetype is in het kader van de verrichte melding Activiteitenbesluit milieubeheer opnieuw een PR-analyse uitgevoerd voor dat specifieke windturbinetype (zie voor de volledige analyse en berekeningen Bijlage 1). Dit windturbinetype is inmiddels gerealiseerd. Voor de gerealiseerde Nordex-windturbine is de PR10-6 contour 144 meter en is de PR10-5 contour 31 meter (zie Figuur 2.2). De PR10-6 contour is dus gelijk gebleven aan de onherroepelijk vergunde contour en de PR10-5 contour is nog iets kleiner geworden. De gerealiseerde windturbines passen derhalve binnen de uitgangspunten zoals in de omgevingsvergunning onherroepelijk vergund.

Om de omgeving van de windturbine niet onnodig te beperken worden de specifieke, bij het gerealiseerde windturbinetype behorende, PR-contouren in dit bestemmingsplan vastgelegd.

De windturbines zijn planologisch toegestaan, en in gebruik, en dragen als zodanig bij aan de duurzame energiedoelstellingen van de gemeente 's-Hertogenbosch. Met het opnemen van de PR-contouren in dit bestemmingsplan wordt bijgedragen aan de veiligheid van het windpark voor de omgeving. Verder wordt de bestendige exploitatie van het windpark voor de toekomst gewaarborgd. De PR-contouren sluiten namelijk uit dat er (beperkt) kwetsbare objecten gerealiseerd kunnen worden binnen de PR10-5 contour en de PR10-6 contour, waarmee wordt geborgd dat de externe veiligheidseffecten van het windpark ruimtelijk aanvaardbaar blijven.

Binnen de PR10-5 contour en de PR10-6 contour zijn op dit moment geen (beperkt) kwetsbare objecten aanwezig. Op basis van het geldende planologische regime bij de windturbines 1, 2 en 3 is vestiging van dergelijke objecten binnen de gegeven contouren wel mogelijk. Rondom windturbine 4 zijn geen (beperkt) kwetsbare objecten mogelijk op basis van het onderliggende bestemmingsplan. Het opnemen van de PR10-5 contour en de PR10-6 contour geeft dus een ruimtelijke beperking van de gebruiksmogelijkheden op grond van het onderliggende bestemmingsplan "Bedrijventerrein De Rietvelden, De Vutter, Het Ertveld". Deze ruimtelijke beperking is echter zeer gering, omdat (i) de bestemming 'Bedrijventerrein' onaangetast blijft, (ii) het totale oppervlak dat wordt geraakt door dit bestemmingsplan gering is en (iii) het bestaande gebruik niet nadelig wordt geraakt. Daarbij is met de verlening van de omgevingsvergunning voor de windturbines voor de omliggende bedrijven al voorzienbaar geworden dat de PR10-5 contour en de PR10-6 contour opgenomen kunnen worden in het planologisch regime.

Gezien de betrokken belangen bij het juridisch planologisch borgen van de veiligheidscontouren, zoals hiervoor beschreven, is de zeer geringe beperking van de gebruiksmogelijkheden van de gronden rondom de windturbines evenredig gezien het belang dat is gediend bij de exploitatie van de windturbines.

Figuur 2.2. PR-contouren van windturbines 1 tot en met 4 voor Nordex N117/3600 windturbine

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0004.png"

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0005.png"

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0006.png"

afbeelding "i_NL.IMRO.0796.0002522-1401_0007.png"

2.4 Juridische vormgeving

Planmethodiek

Dit bestemmingsplan heeft de vorm van een 'facetplan'. Dit betekent dat het gaat over slechts één onderwerp en dat het over andere bestemmingsplannen heen ligt.

Analoog en digitaal bestemmingsplan

Bij het maken van een facetbestemmingsplan is van belang of het facetbestemmingsplan ook van toepassing is op geldende bestemmingsplannen die niet zijn gedigitaliseerd. Is het (moeder)plan in ontwerp ter inzage gegaan vóór 1 januari 2010, en verandert er geen bestemming, dan is artikel 8.1.2, onder b van het Besluit ruimtelijke ordening (overgangsbepaling) van toepassing, en zijn onder andere de digitaliseringverplichtingen niet van toepassing. Deze plannen hebben namelijk geen identificatienummer. Om een digitale herziening te maken, moet er een verwijzing mogelijk zijn naar het identificatienummer van het geldende moederplan. De herziening mag dan analoog conform het moederplan worden voorbereid en vastgesteld. De digitale plannen, zijnde plannen die als ontwerp na 1 januari 2010 ter inzage hebben gelegen, moeten voldoen aan de digitaliseringsverplichtingen (SVBP2012).

Dit facetbestemmingsplan wordt over twee bestemmingsplannen gelegd. Het bestemmingsplan "Bedrijventerrein De Rietvelden, de Vutter, Het Ertveld" is digitaal beschikbaar overeenkomstig de digitaliseringsverplichtingen. Het bestemmingsplan "Buitengebied (2009)" voldoet niet aan het SVBP2012. Gelet op het bovenstaande moeten dus twee facetbestemmingsplannen worden opgesteld en vastgesteld: een analoog facetbestemmingsplan voor het 'analoge moederplan' en een digitaal facetbestemmingsplan voor het 'digitale moederplan'. Deze plannen zijn inhoudelijk aan elkaar gelijk, maar verschillen in de wijze waarop zij (digitaal) zijn ingericht.

Verhouding met geldende bestemmingsplannen
Als uitgangspunt is gehanteerd dat het bestemmingsplan zo min mogelijk ingrijpt in de geldende ruimtelijke plannen. De geldende regelingen blijven in stand (zoals in een zogenaamd paraplubestemmingsplan), alleen waar nodig wordt deze nieuwe regeling toegevoegd. Voor zover de onderliggende bestemmingsplannen de vestiging van kwetsbare objecten binnen de PR10-6 contouren en van beperkt kwetsbare objecten binnen de PR10-5 contouren van het windpark toelaten, sluit dit bestemmingsplan de vestiging van die objecten uit. Dit bestemmingsplan en de geldende bestemmingsplannen bestaan dus naast elkaar als zelfstandige documenten. Deze documenten moeten in samenhang worden gelezen voor een compleet beeld van de juridisch-planologische situatie in het gebied.

Planregels voor plaatsgebonden risicocontouren

Alle vier de windturbines van het windpark worden met dit bestemmingsplan voorzien van een gebiedsaanduiding 'veiligheidszone - windturbine PR10-5' met een straal van 31 meter rond de windturbines en 'veiligheidszone - windturbine PR10-6' met een straal van 144 meter rond de windturbines. In de planregels bij dit bestemmingsplan zijn de regels opgenomen om de vestiging van kwetsbare objecten binnen de PR10-6 contouren uit te sluiten en de vestiging van kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten binnen de PR10-5 contouren uit te sluiten.

De begripsbepalingen voor kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten zijn, overeenkomstig de begripsbepalingen in het Bevi, opgenomen in de planregels.

Hoofdstuk 3 Uitvoerbaarheid

Financieel-economische uitvoerbaarheid

Dit bestemmingsplan maakt geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk. Het plan is geen plan zoals bedoeld in artikel 6.2.1 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het is daarom niet noodzakelijk om een exploitatieplan of een overeenkomst over kostenverhaal op te stellen. Het plan leidt niet tot kosten en is dus financieel-economisch uitvoerbaar.

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Overleg met instanties

Het concept ontwerpbestemmingsplan "Facetplan risicocontouren Windpark De Rietvelden" is voor wettelijk overleg met instanties (vooroverleg) als bedoeld in artikel 3.1.1. Besluit ruimtelijke ordening (Bro) op 27 oktober 2022 per e-mail toegestuurd aan:

  • provincie Noord-Brabant;
  • waterschap Aa en Maas;
  • Rijkswaterstaat Zuid-Nederland.

Alle drie de instanties zien uit hoofde van hun functie en bijbehorende belangen geen aanleiding tot het maken van opmerkingen over het concept ontwerp (reacties ontvangen per e-mail op respectievelijk 22 december 2022, 11 november 2022 en 1 november 2022). Er zijn derhalve ook geen aanpassingen van het bestemmingsplan nodig naar aanleiding van vooroverleg, afgezien van toevoeging van deze alinea.

Ter inzage legging ontwerp

Het ontwerpbestemmingsplan "Facetplan risicocontouren Windpark De Rietvelden" wordt gedurende een periode van zes weken ter visie gelegd, waarbij de mogelijkheid wordt geboden tot het indienen van zienswijzen. Na afloop van de tervisielegging worden de zienswijzen beoordeeld en wordt het plan ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.